VII SA/Wa 1864/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-31
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę linii napowietrznej wybudowanej bez pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 KPA oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 KPA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego decyzję tę należy uchylić. Ponadto decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy inwestycja powstała w warunkach samowoli budowlanej zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym z uchwałą NSA II OPS 2/13.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 kwietnia 2010 r. nakazującej rozbiórkę linii napowietrznej 110/15 kV wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Linia ta przebiegała nad terenami zabudowy jednorodzinnej i była przedmiotem wcześniejszych decyzji rozbiórkowych oraz kontroli. Skarżąca spółka podniosła zarzuty dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego, błędnej oceny planu miejscowego oraz ogólnikowego uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2010 r. nr 724/10; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.) Sędzia WSA Sędzia WSA Protokolant po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2010 r. nr 724/10 w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej spółki kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Włodzimierz Kowalczyk Elżbieta Zielińska-Śpiewak st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Zakładów Mechanicznych [...]., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r nakazującą Zakładom Mechanicznym [...] S. A. dokonanie rozbiórki wybudowanej linii napowietrznej 110/ 15 kV zasilającej Zakłady Mechaniczne “[...]", tj. słupów wraz z liniami wzdłuż ul. [...] między ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Kierownik Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].03.1990 r. orzekł przymusową rozbiórkę linii 110/15 kV wzdłuż ul. [...], zasilającej Zakłady Mechaniczne [...] oraz doprowadzenie terenów zabudowy jednorodzinnej do pierwotnego stanu — w terminie do dnia 30 września 1991 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przedmiotowa linia została wybudowana na terenie prywatnych działek z zabudową jednorodzinną bez wymaganej decyzji lokalizacyjnej, ważnego pozwolenia na budowę i ustanowienia strefy ochronnej. Linia powstała w miejscu nie przewidzianym pod takie inwestycje.
Decyzją Nr [...] z dnia [...].05.1990 r. Naczelny Architekt [...] utrzymał w mocy w/w decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10.12.1990 r. uchylił decyzje organów obu instancji.
W dniu 28.01.2005 r. przeprowadzona została kontrola przez przedstawiciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] w terenie w wyniku której stwierdzono, iż od istniejącej linii energetycznej napowietrznej wybudowanej wzdłuż ulicy [...] wyprowadzone jest przyłącze linii napowietrznej 110/15kV w kierunku Południowo —Wschodnim /wzdłuż ul. [...] między ul. [...] ,ul. [...] i ul. [...] /do Zakładów Mechanicznych [...].
Linia ta przebiega ponad terenem zabudowanym budynkami jednorodzinnymi i stanowi zagrożenie dla ludzi stale przebywających na tym terenie.
Według oświadczenia M.J. przedstawiciela Zakładów Mechanicznych [...] inwestor nie posiada dokumentacji związanej z budową przedmiotowej linii.
Dokumentacja została przekazana do Zakładu Energetycznego w czasie rozpoczęcia użytkowania, dokumentacja nie została uzupełniona o dokumenty wymagane przez Zakład Energetyczny.
Po zbadaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ I instancji decyzją [...] z dnia [...].06.2006r nakazał Zakładowi Mechanicznemu " [...] S.A. z siedzibą w [...] dokonanie rozbiórki wybudowanej linii napowietrznej 110/ 15 kV zasilającej Zakłady Mechaniczne " [...]".
[...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...].11.2006 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Po rozpoznaniu skargi złożonej przez K. Z. oraz K. i J. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26.05.2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 336/09 uchylił decyzję [...] WINB nr [...] z dnia [...].11.2006 r.
Wobec powyższego organ II instancji został zobligowany do ponownego rozpatrzenia odwołania złożonego przez Zakłady Mechaniczne " [...] " S. A. od decyzji rozbiórkowej PINB dla [...] z dnia [...].06.2006r, nr [...].
Rozpatrując odwołanie inwestora [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na wiążącą ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.12.1990r, sygn.akt. IV SA 959/90, którym uchylone zostały wcześniejsze decyzje rozbiórkowe i na który powołuje się
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26.05.2009 r, sygn. akt VII SA/Wa 336/09.
Z oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika brak przesłanek do orzeczenia nakazu rozbiórki z przyczyn obejmujących niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych dla otoczenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie została wyjaśniona kwestia zgodności inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego oraz kwestia wpływu inwestycji na ewentualne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Stosując się do oceny prawnej organ odwoławczy zbadał wpływ linii energetycznej na ewentualne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Organ przeanalizował znajdujący się w aktach sprawy protokół pomiarów natężenia pola elektrycznego wykonany przez Instytut Energetyki w [...].
Z powyższego dokumentu wynika, że najwyższa dopuszczalna wartość natężenia pola elektromagnetycznego z uwzględnieniem największego zwisu oraz największej wartości napięcia roboczego wynosi 0,5 kV/m, a więc jest mniejsza od dopuszczalnej dla terenów zabudowy mieszkaniowej wynoszącej 1 kV/m.
Przedmiotowa linia energetyczna spełnia także wymagania w zakresie ochrony od porażeń i ochrony odgromowej co wynika z ekspertyzy Instytutu Energetyki wykonanej we wrześniu 1989r na okoliczność oceny stanu ochrony od porażeń.
Ponadto ze "Sprawozdania z wykonania pomiarów natężenia polaelektromagnetycznego dla celów ochrony ludności i środowiska" dotyczącego linii napowietrznych 110/15kV Zakładów Energetycznych zasilających Zakłady Mechaniczne [...] w [...] wykonanego przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną Oddział Higieny Radiacyjnej w [...] (nad domami i posesjami położonymi przy ul. [...], ul. [...]i [...], ul. [...]) wynika, że emitowane do środowiska przez przedmiotową linię napowietrzną pola elektromagnetyczne są znacznie niższe od poziomów dopuszczalnych określonych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Zgodnie z załącznikiem nr 1 powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych dla linii napowietrznej 110/15
kV o częstotliwości pola elektromagnetycznego 50 Hz dla:
a) terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową - Tabela 1 wynoszą: składowa elektryczna 1 kV/m, składowa magnetyczna 60 A/m.
b) miejsc dostępnych dla ludności - składowa elektryczna 10 kV/m, składowa magnetyczna 60 A/m.
Z wykonanych pomiarów zarówno w pomieszczeniach mieszkalnych jak i w środowisku (podwórka na posesjach domów mieszkalnych) wynika, że maksymalna wartość natężenia pola elektrycznego (składowa elektryczna) w każdym mierzonym punkcie pomiarowym jest mniejsza od 0,2 kV/m, natomiast maksymalna wartość natężenia pola magnetycznego (składowa magnetyczne) jest mniejsza od 40 A/m.
W ocenie organu odwoławczego nie została spełniona przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) tj. nie spowodowano niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, ani użytkowych dla otoczenia.
Przechodząc do oceny przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził że w toku postępowania administracyjnego Archiwum Państwowe pismem z dnia 20.04.2006 r. przekazało reprodukcję fragmentów nieuwierzytelnionej kopii z 1983 r. Perspektywicznego Planu Ogólnego [...]z 1982 r. (zatwierdzonego uchwałą nr[...]Rady Narodowej [...]z dnia [...] grudnia 1982 r.) obejmującej obszar na którym znajduje się przedmiotowa linia.
Z powyższego dokumentu wynika, że obszar ten przeznaczony jest pod rolnictwo, leśnictwo i inne poza zainwestowaniem miejskim - lasy i parki leśne. Nie można zatem zgodzić się z tezą podniesioną w odwołaniu, że unormowania przywołanego planu pozwalały na budowę przedmiotowej linii.
Organ odwoławczy stwierdził, że kwestionowana linia znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, tj. spełnia przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Jednocześnie linia energetyczna została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, więc zasadne jest wydanie decyzji nakazującej jej rozbiórkę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...]sp. z o.o. (dawniej: Zakłady Mechaniczne [...] S.A.).
Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
-naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w zakresie daty wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego oraz ustalenia treści właściwego planu miejscowego, który miał do niego zastosowanie.
-art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o planowaniu przestrzennym (Dz. U z 1975 r. Nr 11, poz. 67) poprzez przyjęcie, że plan miejscowy zatwierdzony 6 grudnia 1982 roku miat zastosowanie do obiektu budowlanego wzniesionego w 1981 roku,
-art. 107 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa. i 8 kpa., poprzez skonstruowanie uzasadnienia decyzji w sposób ogólnikowy, a w konsekwencji niespełniającego wymogów określonych w tych przepisach.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższy przepis skargę należało uznać za uzasadnioną.
Zgodnie z wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 1990r, sygn.akt. IV SA 959/90, która na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 z późn zm ) wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że " sporna linia energetyczna w aspekcie art. 37 prawa budowlanego winna być uznana za obiekt wzniesiony bez pozwolenia na budowę" ( karta 5 uzasadnienia wyroku ).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle przedstawionych dowodów w postaci protokółu pomiarów natężenia pola elektrycznego wykonanego przez Instytut Energetyki w [...] oraz ekspertyzy Instytutu Energetyki wykonanej we wrześniu 1989r brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa linia energetyczna powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych dla otoczenia.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność wyjaśnienia zgodności inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego oraz wpływu inwestycji na ewentualne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Sąd podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje sytuacja braku obowiązującego planu gdyż dla [...] istnieje plan ogólny zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr 57 Rady Narodowej [...]z dnia [...] grudnia 1982 r.
Wobec nie załączenia do akt sprawy wypisu i wyrysu z tego planu Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać oceny w zakresie zgodności omawianej inwestycji z ustaleniami tego planu.
Pomimo wskazania na plan obowiązujący w dacie orzekania organ odwoławczy dokonał oceny zgodności kwestionowanej linii energetycznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej [...]z dnia [...] grudnia 1982r.
Wbrew zarzutowi skargi, przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r – Prawo budowlane w związku z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy ( uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013r, II OPS 2/13 ).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy kwestionowana inwestycja powstała w warunkach samowoli budowlanej wypełnia dyspozycję art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r – Prawo budowlane.
Ponownie oceniając przesłankę o której mowa w art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r – Prawo budowlane [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany będzie do zastosowania się do cytowanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013r, II OPS 2/13.
Mając na uwadze, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 w/w ustawy, a rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło