VII SA/Wa 1866/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...].07.2008r. ([...]) na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) i § 31 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej kpa - nakazał G. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanych schodów od strony wschodniej budynku usytuowanym przy ul. N. w G. (dz. nr ew. [...]). Organ ustalił, że H. i Z. Z. - poprzedni właściciele działki nr [...] - w 1985r. samowolnie rozpoczęli budowę budynku gospodarczego. Naczelnik Gminy S. decyzją z [...].05.1985r. ([...]) wstrzymał roboty budowlane i nakazał przedstawienie projektu technicznego. Po jego złożeniu decyzją z dnia [...].07.1985r. udzielił pozwolenia na budowę ww. budynku pod warunkiem wykonania muru ogniowego, zamurowania otworu drzwiowego oraz rozbiórki schodów od strony działki nr [...]. Od tej decyzji pp. Z. odwołali się do organu ll-ej instancji, który utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 19.03.1986r. (II SA 3306/85) uchylił decyzje obu instancji. Sąd wskazał m.in., że wyjaśnienia wymaga kwestia, czy i w jakim zakresie otwór drzwiowy w budynku gospodarczym wpływa na utrudnienie ewentualnej, przyszłej prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej. Zdaniem organu postępowanie na tym etapie zostało zakończone. Wnioskiem z 4.06.2007r. S. B. i R. Ż. zwróciły się o podjęcie czynności w sprawie zamurowania otworu i rozbiórki schodów. Przeprowadzone w dniu 2.07.2007r. oględziny wykazały, że sporny obiekt o wym. 5,2 x 10,2m jest budynkiem mieszkalnym. Według oświadczenia H. Z. od 1985r. budynek był mieszkalny. Wejście do budynku prowadzi przez ganek, przed którym istnieje szambo. Na poddasze wchodzi się przez drzwi w ścianie wschodniej zewnętrznymi schodami betonowymi. Organ ustalił, że w 1985r. obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego gm. S. zatwierdzony zarządzeniem Naczelnika Powiatu nr [...] z 1974r., który dopuszczał budowę budynków mieszkalnych i gospodarczych. Dlatego postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2008r. na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974r. organ nakazał G. K. przedłożenie inwentaryzacji powykonawczej wraz z ekspertyzą techniczną i projektem zagospodarowania działki. Wobec popełnienia samowoli budowlanej w 1985r. organ powołał się na art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustaw z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i wskazał, że budynek nie spełnia przesłanek cyt. przepisu. Zgodnie zatem z art. 40 ww. ustawy należało nakazać rozbiórkę schodów, gdyż usytuowane są w odległości od 0,5m-1,5m od granicy działki, co narusza § 12.3 ust. 5 ww. rozporządzenia. Organ ustalił, że drzwi na poddasze zostały zamurowane, a likwidacja schodów spowoduje, że usytuowanie obiektu będzie zgodne z obowiązującymi przepisami i umożliwi inwestorowi ubieganie się o pozwolenie na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2009r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań G. K. i R. Ż. - utrzymał w mocy ww. decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz argumentację prawną przedstawioną przez organ I instancji. Na marginesie zauważył, że organ winien w odrębnym postępowaniu odnieść się do kwestii poruszanych przez wnioskodawczynie dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku oraz lokalizacji szamba. Zarzuty odwołania G. K. organ uznał za pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż dotyczą obiektu nieobjętego niniejszym postępowaniem. Za nieuzasadnione organ uznał również zarzuty odwołania R. Ż., które stanowiły relację z przeprowadzonego postępowania oraz dotyczą organów prowadzących sprawę jednakże poza właściwością [...]WINB. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła G. K., wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i zarzucając naruszenie art. 7, 75 i 77 k.p.a. Skarżąca podniosła, że organy błędnie przyjęły, iż ww. budynek jest samowolą budowlaną, gdyż na budynek gospodarczy, odbudowywany na miejscu glinianego starego budynku zostało wydane [...] lipca 1985r. pozwolenie na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 19 marca 1986r. uchylił decyzje organów obu instancji nie dopatrzył się przesłanek do usunięcia schodów. Zdaniem skarżącej uchylenie ww. decyzji obligowało organ do ponownego rozpoznania sprawy, a jego wieloletnia bezczynność nie może wywoływać ujemnych skutków poprzez przyjęcie, że budynek zrealizowano samowolnie, podczas gdy w istocie kwestią sporną pozostawało tylko istnienie schodów. Organy nie uwzględniły stanowiska Sądu, ani okoliczności rozpoczęcia budowy. Nie dostrzeżono, że właściciele uzyskali pisemną akceptację na budowę ówczesnego właściciela działki sąsiedniej. Błędna jest też ocena użytkowania budynku zrealizowanego w latach 85-86 w oparciu o pozwolenie z 1985r. i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r., czym naruszono zasadę "lex retro non agif. Przesądza o tym przepis § 330 rozporządzenia. Zastosowanie znajdował § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. (Dz.U. 1980.17.62), który dopuszczał usytuowanie budynku gospodarczego na granicy działki, o ile nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej. Skarżąca powołała się na orzecznictwo NSA wskazujące, że warunki techniczne z dnia 12 kwietnia 2002 r. odnoszą się do budynków "sytuowanych", a więc dotyczą nowych budynków lub działań określonych w § 2 wskazanego rozporządzenia (min, rozbudowy, przebudowy istniejącego budynku). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej ppsa, kontrolę aktów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadza nie będąc związany granicami skargi i kontrola taka obejmuje badanie z urzędu, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, a więc do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydano z naruszeniem prawa Kontroli Sądu podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].08.2009r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...].07.2008r. nakazującą G. K. rozbiórkę ww. samowolnie wybudowanych schodów. Jak wynika z akt administracyjnych, postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek S. B. i R. Ż. z dnia 31 maja 2007r. Umknęło jednak uwadze organów - pomimo powołania tej okoliczności w stanie faktycznym obu decyzji - że uprzednio toczyło się już postępowanie administracyjne w tej sprawie. Postępowanie to zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1986r. (sygn. akt II SA 2306/85), który uchylił decyzję Głównego Architekta Wojewódzkiego w C. z dnia [...] sierpnia 1985r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Gminy w S. (nr [...]) z dnia [...] lipca 1985r. w przedmiocie pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego. W wyroku tym NSA dokonał oceny prawnej i zawarł konkretne wytyczne dla organów zobligowanych do ponownego rozpoznania sprawy. Organy winny zatem odnieść się do tego wyroku mając na względzie treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zw. ppsa. Wskazać bowiem trzeba, że przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane, (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16. 06. 2009r. II SA/Ol 443/09, LEX nr 501813). jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999r., I SA 2019/98), a także zmiany istotnych okoliczności faktycznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999, z. 5, poz. 101 z glosą B. Adamiak), co obliguje organy do dokonania analizy również w tym zakresie. Podkreślić należy, że o ile w okolicznościach niniejszej sprawy stan prawny nie uległ zmianie, bowiem - wobec popełnienia samowoli budowlanej w 1985r. - nadal zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz,U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), to przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny ocenić, czy nie doszło do istotnych zmian stanu faktycznego. Jako słuszny należało przy tym ocenić zarzut skargi, że do oceny zgodności usytuowania spornych schodów zastosowanie znajdowały przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony środowiska z dnia 3 lipca 1980r. (Dz.U. 1980.17.62), bowiem regulacje zawarte w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odnoszą się wyłącznie do usytuowania budynków planowanych, a nie wzniesionych przed jego wejściem w życie (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 września 2007r., II SA/Ke 377/07 oraz wyrok NSA z 14 listopada 2006r., II OSK 1333/05, ONSA i WSA 2007/4/99). Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku.