VII SA/Wa 1870/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008 r. sprawy ze skargi L. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K.O. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. D. w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] (nr [...]), na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej Prawo budowlane, - po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem J. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (nr [...]) z dnia [...] nakazującej rozbiórkę ogrodzenia działek nr ew. [...] i [...] z obr. [...] wybudowanego od ul. O. w W. - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na J. G. obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji w celu zalegalizowania ww. ogrodzenia, w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia. Z uwagi na niewykonanie nałożonego obowiązku organ powiatowy wydał powołaną wyżej decyzję z dnia [...]. Organ stwierdził, iż wbrew zarzutom wnioskodawcy, w sprawie zastosowanie miał art. 49b Prawa budowlanego w wersji znowelizowanej. Przepis ten wprowadzony został na mocy art. 39 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718) i zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 tej ustawy miał zastosowanie do postępowań - dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną , stosuje się przepisy art. 1 pkt 37 - 39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. Organ wojewódzki podniósł również, że sprawa dotycząca sporu o własność ogrodzonej działki nie jest "zagadnieniem kluczowym" dla postępowania w sprawie legalności przedmiotowego ogrodzenia w sytuacji gdy ustalona jest osoba inwestora. W świetle powyższego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest obarczona kwalifikowaną wadą wskazaną w art. 156 § 1 kpa. Decyzją z dnia [...] ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa - po rozpatrzeniu odwołania J. G. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. W ocenie organu odwoławczego decyzję organu I instancji należało uchylić jako wadliwą, gdyż organ wojewódzki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem art. 49b ust .1 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, będący podstawą decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z jego treścią właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego ogrodzenie jest uznawane za urządzenie budowlane. W sprawie winien mieć zatem zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż ogrodzenie może być uznane za obiekt budowlany jedynie wówczas, gdy nie jest związane z obiektem budowlanym np. gdy ogrodzona jest pusta działka. Natomiast z akt sprawy wynika, że działki o nr ew. [...] i [...] wchodzą w skład nieruchomości, która jest w całości ogrodzona i znajduje się na niej budynek mieszkalny, w którym mieszka J. G. Skargę na to rozstrzygnięcie wniosła L. Ż. i wnosząc o utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazała, że narusza ono w sposób rażący jej interes prawny jako właściciela. Skarżąca podniosła, że w dniu 27 marca 2003r. złożyła pismo o spowodowanie usunięcia ww. ogrodzenia, wybudowanego samowolnie przez J. G., na granicy działki skarżącej nr ew. [...] obręb [...] od strony ul. O., gm. W. Skarżąca wskazała ponadto, że ogrodzenie to odcina jej dostęp do ww. działki. Na potwierdzenie swego stanowiska L. Ż. wskazała, że dla działki nr [...] prowadzona jest Księga wieczysta Kw nr [...], w której skarżąca wpisana jest jako jej właścicielka. Przy czym działka ta jest niezabudowana, co wynika z mapy sytuacyjnej nr ew. [...] oraz wypisu z ewidencji gruntów, znajdującego się w aktach sprawy. Zgodnie z prawem budowlanym, gdy działka jest niezabudowana to ogrodzenie stanowi obiekt budowlany, a nie urządzenie budowlane. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Na wstępie podkreślić trzeba, że kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego. Postępowanie to nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa., której wystąpienie powoduje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 1998r., II SA 456/98). Dodać należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zatem zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. Wymaga to od organu administracji prowadzenia postępowania ze szczególną wnikliwością, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA W-wa z dnia 21 lutego 2006r., II OSK 544/05, LEX nr 298465). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie organu II instancji zapadło z naruszeniem art. 7, 77, art. 138 § 1 pkt 2 kpa., a w konsekwencji art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. W zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, będący podstawą kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, którą nakazano rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia, nie miał zastosowania w postępowaniu zwykłym, gdyż na jego postawie właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W ocenie organu odwoławczego, spornego ogrodzenia nie można traktować jako obiektu budowlanego, gdyż jest ono związane funkcjonalnie z budynkiem, znajdującym się na działce nr ew. [...] (należącym do J. G.). Stanowi ono zatem urządzenie budowlane o którym mowa w z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że urządzeniem budowlanym jest urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, a zatem w ewentualnym postępowaniu legalizacyjnym winien mieć zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego. W świetle powyższego - zdaniem organu odwoławczego - decyzję organu I instancji należało uchylić jako wadliwą, gdyż organ wojewódzki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem art. 49b ust 1 Prawa budowlanego. Ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie sposób się zgodzić. Wprawdzie organ dokonał prawidłowej wykładni powołanych wyżej przepisów Prawa budowlanego, to jednak zastosował je do wadliwie zbadanego stanu faktycznego. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności z zawiadomienia Sądu Rejonowego [...] (XV wydział Ksiąg wieczystych) z dnia 10 czerwca 2003r., dla działki nr ew. [...], położonej w W. przy ul. O. - prowadzona jest Księga wieczysta nr [...]. W Dziale II, określającym własność, wpisana jest L. B. Ż. Przy czym, w zawiadomieniu wskazano również, że ww. nieruchomość jest niezabudowana. Z powyższego wynika jednoznacznie, że działka nr [...] stanowi odrębną, niezabudowaną nieruchomość należącą do skarżącej. Oznacza to, że działki o nr ew. [...] i [...] nie wchodzą w skład jednej nieruchomości, jak to błędnie ustalił organ II instancji. Budynek mieszkalny, na który powołano się w zaskarżonej decyzji, usytuowany jest natomiast na działce nr [...] należącej do J. G. Zatem ogrodzenie wybudowane samowolnie przez J. G. należy traktować jako obiekt budowlany, a nie urządzenie techniczne, co z kolei oznacza, że do rozbiórki tego ogrodzenia zastosowanie miał art. 49b ust 1 Prawa budowlanego, tak jak to ustalił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmawiając stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Wobec naruszenia art. 7, 77, 138 § 1 pkt 2 kpa., oraz art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, rzeczą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionej argumentacji Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.