VII SA/Wa 1871/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi H. i J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] nakazującą H. i J. S. rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] we W. obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej, parterowego z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym, nietrwale związanego z gruntem, składającego się z: obiektu zasadniczego o wymiarach [...] m i tarasu o wymiarach [...] m. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1, art. 145 a § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez H. i J. S. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu organ podał, że strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007 r.) jako podstawę wznowienia postępowania. Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania upłynął z dniem 29 stycznia 2008 r., a skargę nadano w dniu [...] kwietnia 2008 r., a więc z prawie trzy miesięcznym uchybieniem terminu. Zdaniem organu H. i J. S. nie uprawdopodobnili braku swojej winy w uchybieniu terminu. Organ wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu posługiwano się ogólnikami typu "byliśmy chorzy", "jesteśmy osobami w bardzo podeszłym wieku" oraz że nie kwestionując faktu choroby nie można jednak bezkrytycznie przyjąć że zapadły na nią obie osoby jednocześnie i jednocześnie ustała oraz że trwała "od początku ostatniego tygodnia stycznia 2008 r." W ocenie organu H. i J. S. mieli cztery tygodnie stycznia na wniesienie skargi o wznowienie postępowania oraz sąsiedzi dokonujący grzecznościowo zakupów nadaliby również przesyłkę w urzędzie pocztowym. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia H. i J. S., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż jak wynika ze złożonych dodatkowych dokumentów – oświadczeń W. M. i M. C. skarżący byli chorzy w lutym i na przełomie lutego i marca 2008 r. Zdaniem organu odwoławczego nawet gdyby przyjąć, że choroba trwała od końca stycznia 2008 r. do końca marca 2008 r., to jednak uchybiony został 7-dniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. i J. S. dochodząc uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżących organy obu instancji naruszyły art. 107 § 3 w zw. z art. 126 § 1 k.p.a. i w konsekwencji nie można zweryfikować poprawności oceny materiału dowodowego zabranego w sprawie. Skarżący zarzucili organowi I instancji, że skoro jego zdaniem informacje podane przez skarżących były ogólnikowe to powinien zwrócić się o ich uszczegółowienie lub podjąć inne kroki mające na celu ustalenie niezbędnych okoliczności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie na narusza prawa. W niniejszej sprawie skarżący wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2005 r. nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, utrzymaną w mocy przez decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2005 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku nadali w Urzędzie Ponczowym w dniu [...] kwietnia 2008 r. Na wstępie należy podkreślić, że aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie 4 następujące przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: 1. wniesienie prośby o przywrócenie terminu, 2. uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, 3. prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i 4. dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. wniesienie odwołania. Odnośnie pierwszej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący tę przesłankę spełnili poprzez złożenie stosownej prośby. Następną przesłanką jest uprawdopodobnienie braku winy, dlatego też obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97 - LexPolonica nr 341817; wyrok NSA OZ w Szczecinie z 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98 - LexPolonica nr 350238). W wyroku z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą. Tak więc zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Ta przesłanka nie została spełniona przez skarżących. Wbrew twierdzeniom skarżących to nie na organie lecz na skarżących ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 a k.p.a. upłynął skarżącym w dniu 29 stycznia 2008 r., gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 został ogłoszony w dniu 29 grudnia 2007 r. Skarżący podali we wniosku, że od "ostatniego tygodnia stycznia 2008 r. byli chorzy". Jednakże w jakikolwiek sposób nie uprawdopodobnili, że taka choroba miała rzeczywiście miejsce. Z oświadczeń sąsiadów złożonych do zażalenia na postanowienie organu I instancji wynika wręcz wprost, że choroba skarżących miała miejsce nie w stycznia, a w lutym i na przełomie lutego i marca 2008 r. Tak więc trzecia przesłanka dotycząca terminu 7 dniowego na wniesienie prośby nie została spełniona, gdyż jak wynika z oświadczeń sąsiadów choroba trwała w lutym i na przełomie lutego i marca 2008 r. Co prawda nie można określić daty pewnej zakończenia choroby na podstawie takiego oświadczenia, ale skoro mowa o przełomie lutego i marca to należy wnioskować, że na pewno choroba nie trwała dłużej niż do połowy marca 2008 r. Natomiast prośba o przywrócenie terminu została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] kwietnia 2008 r., a więc ponad miesiąc po ustaniu przyczyny. Jak trafnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nawet gdyby przyjąć, że choroba trwała od końca stycznia 2008 r. do końca marca 2008 r., to jednak uchybiony został 7-dniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu. Ostatnia przesłanka została spełniona, bo skarżący jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnili czynności, której terminowi uchybiła, czyli złożyli wniosek o wznowienie postępowania. Mając na uwadze, że tylko dwie z czterech przesłanek warunkujących przywrócenie terminu zostały spełnione, zdaniem Sądu organy obu instancji trafnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.