VII SA/Wa 1875/23

WyrokWSA w Warszawie2024-06-04

Skład orzekający: Mirosław Montowski, Artur Kuś, Paweł Konicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez skarżącego prawa własności nieruchomości po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie nakazu rozbiórki, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na brak przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie prawa własności nieruchomości po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ skarżący nie posiadał przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu. Interes prawny musi być własny, indywidualny i konkretny, a skarżący nie mógł być pozbawiony prawa udziału w postępowaniu, w którym nie miał statusu strony. W związku z tym organy prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją uchylającą decyzję o nakazie rozbiórki części budynku. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że stał się następcą prawnym właścicieli nieruchomości po wydaniu decyzji i nie miał wiedzy o postępowaniu. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie miał przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu, ponieważ nabył nieruchomość po wydaniu decyzji ostatecznej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących statusu strony, interesu prawnego oraz oceny materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie: sędzia WSA Artur Kuś (spr.), asesor WSA Paweł Konicki, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2023 r. znak: DON.7100.72.2023.JZA w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "GINB") decyzją z 25 maja 2023 r. znak DON.7100.72.2023.JZA, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: "skarżący") - utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ I instancji", W.WINB") z [...] lutego 2023 r. znak [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Decyzja organu odwoławczego zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W. WINB decyzją z [...] lutego 2023 r. znak [...] odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2021 r. znak [...] uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej: "PINB") z [...] maja 2021 r. znak [...] (nakazującą inwestorom: L. S., Z. S., W. M. i A. M. rozbiórkę części budynku warsztatowego w M., przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...] - wkraczającą poza projekt zatwierdzony pozwoleniem na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] września 1992 r. nr [...], w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r.), w części określającej termin wykonania obowiązku i orzekającej jego wykonanie w terminie do dnia 31 maja 2022 r. oraz w części określającej zakres obowiązku wykonania rozbiórki części ww. budynku warsztatowego - w części oznaczonej na załączniku nr 1, 2, 3 oraz 4 do decyzji, a w pozostałej części utrzymującej w mocy decyzję organu powiatowego. Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z [...] lutego 2023 r. w ustawowym terminie, wniósł skarżący. GINB w uzasadnieniu decyzji przedstawił zasady postępowania wznowieniowego. Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie, pismem z 30 maja 2022 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją W.WINB z [...] grudnia 2021 r. Wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został oparty o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazał również, że w piśmie z 30 maja 2022 r. zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji W.WINB z [...] grudnia 2021 r. W.WINB postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. znak [...] odmówił wznowienia postępowania na wniosek skarżącego, w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z [...] grudnia 2021 r., z uwagi na nie spełnienie przez wnioskodawcę formalnych podstaw wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie W.WINB postanowieniem z [...] lipca 2022 r. znak [...] odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2021 r. wskazując, że postępowanie administracyjne dotyczące ww. decyzji nie zostało wznowione przez organ wojewódzki, gdyż wniosek załatwiono odmownie, natomiast "oczywista bezpodstawność podniesionej przesłanki wznowieniowej" została wykazana w postanowieniu organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2022 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Na postanowienia W.WINB z [...] czerwca 2022 r., oraz z [...] lipca 2022 r. skarżący złożył zażalenie. GINB po rozpatrzeniu zażalenia na rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. znak [...] uchylił postanowienie organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że wobec spełnienia przez wnioskodawcę formalnych przesłanek wznowienia postępowania, organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu, a następnie, w toku wznowionego postępowania, ocenić, czy decyzja ostateczna jest obarczona wadą określoną w art. 145 § 1 k.p.a. i wydać stosowną decyzję. Dalej GINB postanowieniem z 2 sierpnia 2022 r. znak DON.7101.241.2022.JZA uchylił postanowienie organu wojewódzkiego z [...] lipca 2022 r. (w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że w związku z uchyleniem postanowienia W.WINB z [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, przesłanki wskazane przez organ wojewódzki na uzasadnienie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej stały się nieaktualne. W związku z powyższym W. WINB postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. znak [...] na wniosek skarżącego, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną własną decyzją z [...] grudnia 2021 r. Następnie postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. W.WINB, odmówił wstrzymania wykonania własnej ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2021 r. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyjaśnił, że we wniosku o wznowienie postępowania z 30 maja 2022 r. skarżący wyjaśnił, że od dnia 17 maja 2022 r. stał się następcą prawnym osób będących faktycznie w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego właścicielami nieruchomości objętej nakazem rozbiórki i nie miał wiedzy o prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym i zapadłych rozstrzygnięciach organów nadzoru budowlanego szczebla powiatowego i wojewódzkiego. GINB podniósł, że skarżący spełnił formalne podstawy wznowienia postępowania tj. wskazał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., bowiem wniosek wniesiono w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, W.WINB prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. GINB wyjaśnił, że po wznowieniu postępowania, organ przeprowadza postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. W toku postępowania wznowieniowego organ nie dokonuje ponownej oceny zebranego uprzednio w sprawie materiału dowodowego. Granice postępowania wznowieniowego zakreśla strona wskazując, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zobowiązany jest więc do zbadania wyłącznie czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli tak, jaki wpływ miały na wynik sprawy już raz rozstrzygniętej ostatecznym rozstrzygnięciem. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że wskazana przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie została spełniona, ponieważ skarżący nie posiadał przymiotu strony, gdy postępowanie zakończone decyzją W.WINB z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego budynku było toku. Zaznaczył, że na dzień wydania ww. decyzji skarżący nie był właścicielem obiektu, a więc nie przysługiwał mu w sprawie interes prawny. GINB wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania skarżący uzasadnia tym, iż w dniu 17 maja 2022 r. stał się następcą prawnym osób będących faktycznie w dacie wydania decyzji W.WINB właścicielami nieruchomości objętej nakazem rozbiórki i nie miał wiedzy o prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym i zapadłych rozstrzygnięciach organów nadzoru budowlanego szczebla powiatowego i wojewódzkiego. Wskazał również, że okoliczność potwierdza znajdujący się w aktach sprawy akt notarialny repertorium [...] z [...] maja 2022 r. ustanawiający umowę dożywocia, przenoszącą na rzecz skarżącego prawo własności nieruchomości o nr [...], położonej przy ul. [...] w M., na której znajduje się m.in. objęty nakazem rozbiórki budynek. GINB podniósł, że przeniesienie prawa własności nastąpiło po zakończeniu postępowania administracyjnego. Skarżący nie został więc pozbawiony prawa udziału w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego ponieważ w ogóle nie miał w nim przymiotu strony. Zaznaczył, że stronami postępowania prowadzonego w przedmiocie rozbiórki części budynku warsztatowego przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...] w M., byli ówcześni właściciele ww. działki nr [...] – Z. S. i L. S. - rodzice skarżącego. Dalej GINB odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśnił, że interes prawny, o którym stanowi art. 28 k.p.a. dotyczy wyłącznie podmiotu, dla którego z przepisów prawa materialnego wynikają konkretne uprawnienia lub obowiązki powiązane z konkretną sprawą administracyjną. Interes prawny musi być własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny. Wskazał jednocześnie, że od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot jest tylko zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego dającego podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Organ odwoławczy uznał, że wobec nabycia przez skarżącego nieruchomości już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie, nie przysługiwał mu przymiot strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zauważył, że skarżący nie mógł zostać zatem pozbawiony prawa do udziału w tym postępowaniu, gdyż zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić jedynie stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo W.WINB w badanej decyzji stwierdził, że nie zachodziła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie, bowiem skarżący nie został pominięty w postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku, gdyż przymiot strony przysługiwał ówczesnym właścicielom nieruchomości. GINB w nawiązaniu do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących postępowania zwykłego w sprawie legalizacji spornego obiektu objętego nakazem rozbiórki zauważył, że w sytuacji, gdy wskazana przesłanka wznowieniowa nie została spełniona, organ nie może przejść do ponownej merytorycznej oceny postępowania zakończonego badaną decyzją i tym samym nie może odnieść się do argumentów wskazanych przez skarżącego. W związku z powyższym również wnioski dowodowe skarżącego zawarte w odwołaniu, w ocenie GINB nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy stwierdził, że W.WINB decyzją z [...] lutego 2023 r., zasadnie odmówił uchylenia własnego rozstrzygnięcia z [...] grudnia 2021 r. Wskazał ponadto, że zarzuty zawarte w odwołaniu pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. 2. Skargę na ww. decyzję GINB z 25 maja 2023 r. złożył skarżący i domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zarzucił naruszenie: a) art. 28 k.p.a. poprzez: - dowolne uznanie, że w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego nie miał i rzekomo nie ma przymiotu strony oraz, iż w niniejszej sprawie nie posiada interesu prawnego a jakoby jedynie interes faktyczny, w sytuacji gdy nie tylko przysługuje mu status strony niniejszego postępowania, lecz przede wszystkim przysługuje mu interes prawny a nie jedynie faktyczny, do których to okoliczności organ odwoławczy odnosi się w uzasadnienie zaskarżonej decyzji lakonicznie, - pominięcie, że przysługujący mu w niniejszej sprawie interes prawny winien być rozumiany jako interes o charakterze osobistym, własny, zindywidualizowany, skonkretyzowany i aktualnie istniejący, którego zaspokojenie może nastąpić na skutek wydania decyzji administracyjnej w sprawie jak niniejsza, w której właściwy jest organ administracyjny władny wydać decyzję administracyjną dotyczącą obowiązku mogącego wynikać z nabytego przeze mnie prawa własności nieruchomości a odmowa przyznania mu interesu prawnego w niniejszej sprawie bez przywołania jasnego i merytorycznego stanowiska organu z jednoczesnym odwołaniem się do stwierdzeń tylko ogólnikowych powoduje naruszenie norm prawa, które realnie wywołają skutki w sferze jego praw i obowiązków albowiem z przyczyn wskazanych w niniejszej skardze kwestionowana decyzja administracyjna oddziałuje bezpośrednio na jego uprawnienia i obowiązki a zatem ma bezpośredni związek z jego indywidualną sytuacją jako skarżącego, - w konsekwencji powyższego poprzez bezpodstawną odmowę uznania istniejącego po jego stronie jako skarżącego interesu prawnego; b) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej a nie wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w tym przeze niego zaoferowanego i nieporównanie poszczególnych zgromadzonych w sprawie dowodów ze sobą oraz nieustalenie przesłanek, które pozwoliłyby na ustalenie stopnia wiarygodności poszczególnych dowodów w niniejszej sprawie, co skutkowało brakiem wysnucia ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków logicznie uzasadnionych, a w konsekwencji wydaniem skarżonej decyzji GINB z 25 maja 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję W.WINB z [...] lutego 2023 znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przeze niego zaoferowanego wynikało wprost, że: Urząd Rejonowy w P. [...] marca 1998 r. wydał zaświadczenie nr [...] z treści którego wynika wprost, że cały budynek został zgłoszony do użytkowania, zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę wydanej w dniu [...] września 1992 r. przez Urząd Rejonowy w P., a zatem skoro budynek ten został dopuszczony wobec brak ówczesnego sprzeciwu przez Urząd Rejonowy w P. i wydania zaświadczenia, to brak jest jakichkolwiek podstaw do orzekania o rozbiórce, gdyż obowiązuje zasada, że prawo nie działa wstecz a skoro w oparciu o przywołane tu zaświadczenia Urząd Rejonowy w P. sanował przekroczenie projektu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę to brak jest możliwości ponownego wzruszania tej sytuacji i nakazywania rozbiórki, przy czym powyższe naruszenia doprowadziły także do naruszenia art. 81 k.p.a. albowiem pomimo zrealizowania przeze niego warunku procesowego do udowodnienia wywodzonych przeze niego faktów wyżej skazany materiał dowodowy tych faktów dotyczący został zignorowany co finalnie doprowadziło także do naruszenia art. 81a k.p.a. w wyniku nierozstrzygnięcia istotnych ujawnionych wątpliwości na korzyść skarżącego jako strony; c) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. polegające na naruszeniu reguły "uczciwego procesowania" i brak odniesienia się w wyczerpujący sposób w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GINB z 25 maja 2023 r. do wszystkich zarzutów i żądań jakie w toku prowadzonego postępowania zgłaszał organowi administracji, w konsekwencji czego sporządzone przez organ uzasadnienie zaskarżonej decyzji jako wybiórcze i lakoniczne nie daje mu możliwości dokonania pełnej i merytorycznej weryfikacji stanowiska zajętego przez organ co uniemożliwi także dokonanie pełnej i merytorycznej weryfikacji zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym a z kolei w tym postępowaniu (sądowym) nie sposób uznać za możliwe wyręczenie organu administracji w uzupełnieniu stosownej argumentacji prawnej oraz faktycznej, wobec czego jako stronie nie zostały mu wyjaśnione przesłanki, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy pomijając przy tym istotne dla sprawy dowody dotyczące zgłoszenia budynku do użytkowania i wydanego zaświadczenia Urzędu Rejonowego z [...] marca 1998 r. nr [...]; d) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ całego zgromadzonego w sprawie materiału w sposób wszechstronny a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy z pominięciem zarówno interesu społecznego jak i interesu skarżącego jako obywatela; e) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego oraz jego niezebranie i w konsekwencji nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że część budynku warsztatowego powinna podlegać obowiązkowi rozbiórki tj. w części oznaczonej na załączniku nr 1, 2, 3 oraz 4 do decyzji PINB dla powiatu p. z [...] maja 2021 r. znak: [...] wobec jego zrealizowania z częściowym wykroczeniem poza projekt zatwierdzony pozwoleniem na budowę kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] września 1992 r. nr [...], w sytuacji gdy organ nie uwzględnił i nie odniósł się w żaden sposób do tej okoliczności, że [...] marca 1998 r. Urząd Rejonowy w P. wydał zaświadczenie o nr [...] w wyniku zgłoszenia do użytkowania całego budynku zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w dniu [...] września 1992 r. przez kierownika Urzędu Rejonowego w P.; f) art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne ustalenie kręgu stron niniejszego postępowania pomimo uznania faktu, że w wyniku umowy dożywocia skarżący nabył prawo własności nieruchomości przy ul. K. w M., której dotyczy zaskarżona decyzja a właścicielami tymi przestali być: L. S. i Z. S., a nadto według jego wiedzy brak pełnomocnictwa do ich reprezentowania w postępowania wznowieniowym przez T. S., a nadto w konsekwencji naruszenie art. 28 k.p.a. i odmowę przyznania przymiotu strony skarżącemu w tym postępowaniu, jak również pominięcie ujawnionych istotnych nowych w sprawie okoliczności, a dotyczących zaświadczenia z [...] marca 1998 r. Urzędu Rejonowego w P. nr [...] wydanego w wyniku zgłoszenia do użytkowania całego budynku zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w dniu [...] września 1992 r. przez kierownika Urzędu Rejonowego w P., a w konsekwencji pominięcie tych okoliczności istotnego dowodu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji; g) art. 49f oraz art. 50 oraz art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm. dalej: "p.b.") poprzez ich niezastosowanie, i pomimo składanych przeze skarżącego w toku postępowania żądań, niewdrożenie postępowania legalizacyjnego bądź postępowania naprawczego, a zamiast tego dążenie do utrzymania w mocy autorytarnej i krzywdzącej go jako stronę postępowania decyzji nakazującej rozbiórkę, która to doprowadzi do nieodwracalnej szkody zarówno w odniesieniu do skarżącego jako strony postępowania i właściciela nieruchomości jak i szkodę w związku z prowadzoną na tej nieruchomości w budynku warsztatowym działalnością gospodarczą, której prowadzenie aktualnie przejmuję z uwagi na stopniowe wycofywanie się przez jego ojca, L. S. z aktywnego prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym firma [...] zapewnia pracę i utrzymanie kilku rodzinom. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: zaświadczenia z [...] marca 1998 r. z Urzędu Rejonowego w P. nr [...]; zgłoszenia zamiaru budowy (wykonania robót budowlanych) z [...] lutego 2012 r. na fakt dopuszczenia budynku do użytkowania i zaakceptowania w 1998 r. wybudowania budynku warsztatowego z częściowym ówcześnie odstępstwem od projektu zatwierdzonego w 1992 r. pozwoleniem na budowę. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. 3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymał dotychczasowe stanowisko i odnosząc się do argumentów skarżącego wskazał, dlaczego nie uważa ich za uzasadniające. Ponadto wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w tzw. postępowaniu wznowieniowym, w których odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2021 r. (tj. decyzji uchylającej decyzję PINB z [...] maja 2021 r. - nakazującą inwestorom: L. S., Z. S., W. M. i A. M. rozbiórkę części budynku warsztatowego w M., przy ul. [...] na dz. nr [...] i [...] - wkraczającą poza projekt zatwierdzony pozwoleniem na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego w P. nr [...] z [...] września 1992 r., w terminie do 31 grudnia 2021 r. - w części określającej termin wykonania obowiązku i orzekającej jego wykonanie w terminie do 31 maja 2022 r. oraz w części określającej zakres obowiązku wykonania rozbiórki części ww. budynku warsztatowego - w części oznaczonej na załączniku nr 1, 2, 3 oraz 4 do decyzji, a w pozostałej części utrzymującej w mocy decyzję organu powiatowego). 2. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, który stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Złożenie podania o wznowienie postępowania przez stronę uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia pozostającej w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych oraz czy został zachowany termin, o którym stanowi art. 148 k.p.a. W przypadku ustalenia, że wskazane powyżej warunki formalne zostały spełnione organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W przeciwnym razie organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie pismem z 30 maja 2022 r. M. M. S. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją W.WINB z [...] grudnia 2021 r. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do ww. przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżącego, od 17 maja 2022 r. stał się następcą prawnym osób będących faktycznie w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego właścicielami nieruchomości objętej nakazem rozbiórki i nie miał wiedzy o prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym i zapadłych rozstrzygnięciach organów nadzoru budowlanego szczebla powiatowego i wojewódzkiego. 3. W ocenie Sądu, zasadnie organy przyjęły, że w niniejszej sprawie wskazana przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie została spełniona z kilku zasadniczych względów. Po pierwsze – skarżący nie posiadał przymiotu strony, gdy postępowanie zakończone decyzją organu wojewódzkiego z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego budynku było toku. Należy podkreślić, że na dzień wydania decyzji skarżący nie był właścicielem obiektu, a więc nie przysługiwał mu w sprawie interes prawny. Wniosek o wznowienie postępowania uzasadnia tym, że w 17 maja 2022 r. stał się następcą prawnym osób będących faktycznie w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego właścicielami nieruchomości objętej nakazem rozbiórki i nie miał wiedzy o prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym i zapadłych rozstrzygnięciach organów nadzoru budowlanego szczebla powiatowego i wojewódzkiego. Oczywiście okoliczność tą potwierdza znajdujący się w aktach sprawy akt notarialny repertorium [...] z [...] maja 2022 r. ustanawiający umowę dożywocia, przenoszącą na rzecz M. M. S. prawo własności nieruchomości o nr [...], położonej przy ul. [...] w M., na której znajduje się m.in. objęty nakazem rozbiórki budynek. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 908 k.c.: "Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia. Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości." Funkcją dożywocia jest więc zaspokojenie potrzeb osobistych uprawnionego. Dożywocie ma zatem cel alimentacyjny. Umowę dożywocia charakteryzuje, jako odrębny typ umowy nazwanej, przede wszystkim jej wzajemny oraz alimentacyjny charakter. Na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023 r. poz.1984; dalej: "u.k.w.h.") dożywocie może być wpisane do księgi wieczystej. Z treści umowy dożywocia nie wynikają rzeczowe prawa do nieruchomości (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 451/18). Ustanowienie dożywocia powinno nastąpić w umowie przenoszącej własność nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego, przy czym umowa o dożywocie ukryta pod pozorną umową sprzedaży nieruchomości zawartą w formie aktu notarialnego jest nieważna, jeżeli istotne postanowienia umowy o dożywocie nie zostały objęte tą formą szczególną (por. uchwała SN z 22 maja 2009 r., sygn. akt III CZP 21/09). W niniejszej sprawie nie ulega żadnej wątpliwości to, że przeniesienie prawa własności nastąpiło po zakończeniu postępowania administracyjnego. Zatem skarżący nie został pozbawiony prawa udziału w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, gdyż w ogóle nie miał w nim przymiotu strony. Stronami postępowania prowadzonego w przedmiocie rozbiórki części budynku warsztatowego przy ul. [...] na dz. nr [...] i [...] w M., byli ówcześni właściciele dz. nr [...] – Z. S. i L. S. - rodzice skarżącego. Po drugie – wskazane wyżej ustalenia znajdują również oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W jednej ze spraw również podnoszono, że skarżący "(...) bez własnej winy, pozbawieni możliwości udziału w postępowaniu, które zakończyło się decyzją nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Otóż skarżący nie uczestniczyli w tym postępowaniu nie dlatego, iż uczestnictwa tego zostali pozbawieni wskutek wad toczącego się postępowania, a dlatego, iż w owym czasie byli podmiotami nie mającymi żadnego związku ze sprawą. W postępowaniu uczestniczyła aktualna właścicielka nieruchomości, będąca stroną postępowania, w związku z tym podnoszenie zarzutu pozbawienia skarżących możliwości uczestniczenia w postępowaniu jest całkowicie bezpodstawne. Skarżący dopiero z chwilą nabycia nieruchomości mogą być stroną postępowań administracyjnych dotyczących nieruchomości i to w zakresie odnoszącym się do zdarzeń powstałych po nabyciu nieruchomości" (por. wyrok NSA z 23 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1711/96). Zatem, wobec nabycia nieruchomości już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie, nabywcy nie przysługuje przymiot strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z 12 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1462/19). Zatem nabycie w drodze darowizny własności nieruchomości już po wydaniu ostatecznej decyzji w trybie administracyjnym, nie stanowi podstawy do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po trzecie - interes prawny o którym stanowi art. 28 k.p.a. dotyczy wyłącznie podmiotu, dla którego z przepisów prawa materialnego wynikają konkretne uprawnienia lub obowiązki powiązane z konkretną sprawą administracyjną. Interes prawny musi być własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot jest tylko zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego dającego podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Zatem wobec nabycia przez skarżącego nieruchomości już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie, nie przysługiwał mu przymiot strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący nie mógł zostać zatem pozbawiony prawa do udziału w tym postępowaniu, gdyż zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić jedynie stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Po czwarte – w ocenie Sądu, prawidłowo organy w badanej decyzji stwierdziły, że nie zachodziła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie, bowiem skarżący nie został pominięty w postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku, gdyż przymiot strony przysługiwał ówczesnym właścicielom nieruchomości. Zasadnie również organ wskazał, że w nawiązaniu do zarzutów zawartych w odwołaniu, dotyczących postępowania zwykłego w sprawie legalizacji spornego obiektu objętego nakazem rozbiórki należy zauważyć, że w sytuacji, gdy wskazana przesłanka wznowieniowa nie została spełniona, organ nie może przejść do ponownej merytorycznej oceny postępowania zakończonego badaną decyzją i tym samym nie może odnieść się do argumentów wskazanych przez Skarżącego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 grudnia 2012 r sygn. akt II SA/Po 848/12). 4. Podsumowując, w ocenie Sądu wszelkie zarzuty skargi są bezzasadne. W szczególności bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy były argumenty skarżącego wskazujące na to, że "(...) Urząd Rejonowy w P. [...] marca 1998 r. wydał zaświadczenie nr [...] z treści którego wynika wprost, że cały budynek został zgłoszony do użytkowania, zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę wydanej [...] września 1992 r. przez Urząd Rejonowy w P. (...) a zatem skoro budynek ten został dopuszczony wobec brak ówczesnego sprzeciwu przez Urząd Rejonowy w P. i wydania zaświadczenia, to brak jest jakichkolwiek podstaw do orzekania o rozbiórce, gdyż obowiązuje zasada, że prawo nie działa wstecz". Podobnie nie miały znaczenia zgłaszane w skardze wnioski dowodowe, których Sąd nie uwzględnił działając na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a. Niniejsza sprawa nie dotyczy bowiem zasadności (czy też niezasadności) wydania decyzji o rozbiórce a wyłącznie problemu wskazanego przez skarżącego w tym konkretnym postępowaniu – tzn. czy mógł być uznany za stronę postępowania administracyjnego. Niezasadne są zatem zarzuty skarżącego wskazujące na "naruszenie reguły uczciwego procesowania" i brak odniesienia się w wyczerpujący sposób do całości sprawy. Podobnie zarzuty związane z naruszeniem art. 49f p.b. oraz art. 50 p.b. i art. 51 p.b. poprzez ich niezastosowanie (tj. "niewdrożenie postępowania legalizacyjnego bądź naprawczego") nie mogą odnieść zamierzonego sutku, gdyż nie dotyczą analizy związanej z przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ani też wskazanego w skardze art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji) oraz istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone (por. wyrok WSA w Poznaniu z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Po 698/23). 5. Z opisanych wyżej przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło