VII SA/Wa 1876/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-09
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych mogą być uwzględnione, jeśli nie wykazano istotnej zmiany okoliczności faktycznych w stosunku do prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej w stosunku do tej, która była podstawą poprzedniego rozstrzygnięcia. Ponowne wnioski o przyznanie prawa pomocy mogą być rozpatrywane jedynie w przypadku zmiany okoliczności sprawy, co oznacza pogorszenie sytuacji finansowej strony.Stan faktyczny
J. Ż. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, referendarz sądowy i następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówiły przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Następnie J. Ż. złożył kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, powołując się na podobne okoliczności. Sąd rozpoznał te wnioski jako wnioski o zmianę poprzedniego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z dnia 26 lipca 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 1876/15 odmawiającego J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak- Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną techniczną postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 26 lipca 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 1876/15 odmawiającego J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W dniu 16 lutego 2016r. do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W formularzu PPF wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i synem, rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy w wysokości ok 3000 zł miesięcznie. Oświadczył, że posiada 1/6 udziału części lokalu mieszkalnego o pow. 60 m². Podniósł, że jest jedynym żywicielem rodziny, żona posiada grupę niepełnosprawności, wymaga stałego przyjmowania leków. Syn jest studentem i osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podał, że ponosi: opłaty na utrzymanie mieszkania ok. 600 zł, 15-letniego samochodu (paliwo, ubezpieczenie, eksploatacja) 200 zł, czesne za naukę syna [...] 550 zł, leczenie żony 300 zł, wydatki na własne leczenie 200 zł, dojazd do pracy 100 zł, zakup gazu do kuchni, opłaty za telefon, TVP, RTV i inne 250 zł, kieszonkowe syna (dojazdy do uczelni, przybory szkolne itp.) 200 zł, wydatki na bieżące i konieczne utrzymanie (zakup żywności) 600 zł. Po podsumowaniu około 3000 zł.
Pismem z dnia 2 marca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie, czy małżonka pobiera stałe bądź okresowe świadczenia ( np. rentę ), jeśli tak należy podać w jakiej wysokości miesięcznie, czy małżonka uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne, jeśli tak to należy wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy wnioskodawca i małżonka posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, czy syn pobiera stypendium (naukowe, socjalne) z tytułu nauki na wyższej uczelni, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości miesięcznie, kwartalnie, czy syn podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, czy opłata za studia syna w wysokości 550 zł jest opłatą miesięczną, kwartalną czy semestralną, należało podać jaką. Wezwano ponadto skarżącego do nadesłania zaświadczenia z zakładu pracy o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę.
J. Ż. w piśmie z dnia 23 marca 2016r. wyjaśnił, że czesne za studia syna wynosi 550 zł miesięcznie. Oświadczył, że syn nie pobiera żadnego stypendium (ani naukowego ani socjalnego). Podniósł, że wysokość wynagrodzenia przedstawił w formularzu i nie uległo ono zmianie.
Postanowieniem z dnia 17 maja 2016r. starszy referendarz sądowy odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata uznając, że nie wykazał on w sposób dostateczny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu zażalenia J. Ż. na ww. postanowienie postanowieniem z dnia 29 września 2016r. sygn. akt II OZ 1007/16 oddalił zażalenia.
Skarżący po otrzymaniu wezwania z dnia 20 października 2016r. do wykonania zarządzenia z dnia 2 października 2015r. tj. uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję [...] WINB z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] na urzędowym formularzu, złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie wraz z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 8 listopada 2016r. złożył ponowny formularz PPF w zakresie zwolnienia od kosztów. Formularz PPF wnioskodawca nadesłał też z zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 14 grudnia 2016r. wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie w jakim występował w dwóch wcześniejszych wnioskach.
Z wniosku z dnia 14 listopada 2016r. wynika, że J. Ż. jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 60 m². Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, jest jedynym żywicielem rodziny. Żona posiada grupę niepełnosprawności, wymaga stałego przyjmowania leków, syn jest studentem studiów niestacjonarnych i jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. J. Ż. oświadczył, że rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych za pracę ok. 3100 zł netto miesięcznie.
Skarżący do ponoszonych wydatków zaliczył: opłaty na utrzymanie mieszkania - ok. 600 zł, utrzymanie samochodu – 200 zł, czesne za studia syna - 550 zł, leczenie żony - 300 zł, wydatki na własne leczenie - 200 zł, dojazdy do pracy - 100 zł, opłaty za telefon, gaz, telewizję i inne - 250 zł, kieszonkowe dla syna (dojazdy do uczelni, przybory szkolne itp.) - 200 zł, wydatki na artykuły żywnościowe i niezbędne do życia codziennego - 600 zł.
Wnioskodawca nadesłał także formularz wniosku PPF w dniu 12 grudnia 2016r. i dnia 9 stycznia 2017r. Wnioskodawca ww. formularzach w zakresie posiadanego majątku, sytuacji rodzinnej i życiowej podał tożsame dane jak w formularzu z dnia 14 listopada 2016r. Odnośnie uzyskiwanych dochodów podał, że uzyskuje dochody w wysokości około 3 000 złotych, wydatki wynoszą około 3000 złotych. Wnioskodawca podniósł, że jakiekolwiek wydatki nie związane z utrzymaniem naruszają budżet domowy.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono co następuje:
Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wnioski z dnia 14 listopada 2016r., 12 grudnia 2016r. i 9 stycznia 2017r. (data wpływu do Sądu) są kolejnym wnioskami J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2016r., po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 maja 2016r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 września 2016r. sygn. akt II OZ 1007/16 oddalił zażalenie J. Ż. na to postanowienie.
W tej sytuacji kolejne wnioski należy traktować jako wnioski o zmianę postanowienia z dnia 26 lipca 2016r w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a, który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany
w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska-Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz , Warszawa 2005, s 499). Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko
z uwagi na okoliczności, które powstały później i zasadniczo zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011r., sygn. akt II OZ 830/11). W przypadku wniosku o przyznanie prawa pomocy będą to w szczególności okoliczności wskazujące na pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
We powyższych wnioskach skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku. W szczególności nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ponadto skarżący w kolejnych wnioskach o prawo pomocy nie udzielił wyczerpujących informacji, do których został wezwany w postępowaniu referendarskim.
Nie zaistniała zatem przesłanka dająca podstawę do zmiany postanowienia Sądu z dnia 26 lipca 2016r. we wnioskowanym zakresie.
W związku z powyższym na podstawie art. 165 w zw. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło