VII SA/Wa 1877/07
WyrokWSA w Warszawie2008-05-15
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją, na którą sąd administracyjny oddalił skargę, jeśli jako przesłanki wznowienia podaje okoliczności, które były już znane sądowi i były przedmiotem jego oceny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wznowić postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, jeśli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, a jako przesłanki wznowienia podaje okoliczności, które były już znane sądowi i były przedmiotem jego oceny. W takim przypadku organ narusza art. 153 i 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zaskarżona decyzja organu o umorzeniu postępowania wznowieniowego podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej lukarny i odtworzenia tarasu. Inwestorzy E. i J. P. domagali się wznowienia postępowania, powołując się na wyrok sądu karnego i twierdząc, że taras nie istniał już w momencie zakupu nieruchomości. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę lukarny i odtworzenie tarasu. Po uchyleniu części decyzji dotyczącej zmiany funkcji strychu, organ II instancji utrzymał w mocy nakaz rozbiórki lukarny i odtworzenia tarasu. Po wznowieniu postępowania, organ II instancji umorzył postępowanie, wskazując na prawomocny wyrok WSA oddalający skargę na poprzednią decyzję. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję o umorzeniu i odmówił uchylenia decyzji z 2002 r. Skarżący E. i J. P. wnieśli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. sprawy ze skargi E. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z [...] czerwca 2000r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994, Nr 89 poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 9 z 1960r. ze zm.) zobowiązał inwestorów E. i J. P., współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w T., 1) do rozbiórki samowolnie wykonanej lukarny w dachu budynku, 2) do odtworzenia podpiwniczonego tarasu w parterze budynku, 3) do uregulowania formalno - prawnego zmiany funkcji części strychu na pomieszczenie mieszkalne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na wniosek M. L. wszczęto postępowanie w sprawie wykonywania przez J. P. robót budowlanych na działce nr [...] przy ul. [...] w T., będącej współwłasnością M. L. oraz E. i J. P.. Oględziny w/w posesji wykazały, że w roku 1999 dokonano przebudowy domu mieszkalnego, bez zgody współwłaściciela nieruchomości - M. L., bez pozwolenia na budowę i bez wcześniejszego zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych. W parterze budynku J. P. rozebrał podpiwniczony taras, prowadzący do mieszkania M. L.; w dachu, w pokoju na pierwszym piętrze wybudował lukarnę z oknem i zabudował część strychu, wydzielając z niego odrębny pokój. Inwestor - J. P. oświadczył, że wykonywał jedynie remont budynku, który spowodowany był złym stanem technicznym obiektu. Zdaniem organu prowadzonych prac budowlanych nie można nazwać remontem budynku, stanowią one bowiem przebudowę obiektu i wymagają pozwolenia na budowę, remont budynku polega na odtwarzaniu stanu pierwotnego. Organ wskazał też, że zabudowa części wspólnych budynku (strychu) i likwidacja tarasu należącego do współwłaściciela przekracza zwykły zarząd nieruchomością i wymaga uregulowania na drodze cywilno-prawnej.
Decyzją z [...] lipca 2002r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i J. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z [...] czerwca 2000r. Nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uregulowania formalno-prawnego zmiany funkcji części strychu na pomieszczenia mieszkalne, w pozostałej części utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że wykonując roboty budowlane, polegające m.in. na wykonaniu w dachu przedmiotowego budynku lukarny z oknem, inwestor zobowiązany był do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wymaganej przepisem art. 28 Prawa budowlanego. Nie spełnienie tego wymogu powoduje dla inwestora konsekwencje w myśl art. 50 i 51 ustawy. Art. 51 ust.1 przewiduje sankcje: w pkt 1 -zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części, w pkt 2 -wykonania określonych czynności w wyznaczonym terminie. Nałożenie obowiązków zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 następuje wówczas, gdy istnieje szansa na doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie taka możliwość nie istnieje, bowiem do przeprowadzenia wykonanych prac wymagana jest zgoda współwłaściciela nieruchomości. E. i J. P. przeprowadzili przedmiotowe prace bez zgody współwłaściciela - M. L.. Zdaniem organu wobec wykonania robót bez wymaganego prawem pozwolenia oraz bez zgody drugiego ze współwłaścicieli, zaskarżona decyzja w części określającej nakaz rozbiórki lukarny w dachu budynku jest prawidłowa.
Ponadto organ zauważył, iż rozbiórka tarasu znajdującego się na parterze obiektu, zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi, którego J. P. nie dokonał. Jednocześnie organ podniósł, że obowiązek uregulowania formalno-prawnego zmiany funkcji części strychu na pomieszczenia mieszkalne został nałożony z przekroczeniem kompetencji, które posiadają organy nadzoru budowlanego, wobec czego w tej części decyzję należało uchylić.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2004r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 149 § 1 kpa - na wniosek J. P. - wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z [...] lipca 2002r. Nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że pismami z dnia 5 i 16 lipca 2004r. J. P., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 7 oraz art. 154 § 1 kpa wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] lipca 2002r., kwestionując utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej obowiązku odtworzenia podpiwniczonego tarasu. Zdaniem J. P. podstawą do wznowienia postępowania w tej sprawie oraz do zmiany decyzji organu I instancji w części dotyczącej tarasu jest fakt, iż przedmiotowy taras nie istniał już w czasie zakupienia przez niego części nieruchomości przy ul. [...] w T. - tj. w roku 1985. Powyższe zostało również potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w T., II Wydziału Karnego, z dnia 28 kwietnia 2004r., w którym w punkcie III uniewinniono oskarżonego J. P. od zarzutu, iż rozebrał taras bez wymaganego pozwolenia oraz nie wykonał decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z [...] czerwca 2000r. Nr [...], tj. od zarzutu występku z art. 90 Prawa budowlanego. Wyrok został ogłoszony w dniu 28 kwietnia 2004r., natomiast zgodnie z oświadczeniem inwestorów E. i J. P. otrzymali wyrok z uzasadnieniem na początku czerwca 2004r.
Zdaniem organu zachodzi więc podstawa do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2002r. Nr [...].
Decyzją z [...] czerwca 2007r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 145 kpa po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego umorzył wznowione postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] lipca 2002r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że po wznowieniu postępowania - z uwagi na wniesienie przez E. i J. P. we wrześniu 2002r. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] lipca 2002r. - postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2004r. zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r.
Wyrokiem z 17 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] W. (sygn. akt II SA/Wr 1937/02) oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] lipca 2002r. W związku z faktem, że ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2007r. podjęto postępowanie wznowieniowe.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególna okoliczność, wpływająca na charakter orzeczenia - w postaci prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] W. z dnia 17 marca 2005r. (sygn. akt II SA/Wr 1937/02). Przedmiotem oceny sądu administracyjnego była ta sama decyzja ostateczna, która stanowi przedmiot wniosku inwestorów o wznowienie postępowania. Dodatkowo okoliczności uzasadniające, zdaniem strony, wznowienie postępowania w sprawie były podnoszone przez strony w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] lipca 2002r. Organ podniósł, że prawomocny wyrok sądu administracyjnego jest wiążący dla organu administracji, wynika to z treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002r, Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to - zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - że wobec faktu oddalenia przez sąd administracyjny skargi na decyzję organu Nr [...] z [...] lipca 2002r. organ ten nie może dokonywać ponownej oceny prawnej swojego rozstrzygnięcia w oparciu o przesłanki, które były badane w postępowaniu sądowo-administracyjnym.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z uwagi na te okoliczności należało umorzyć wznowione na wniosek J. P. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] lipca 2002r.
Decyzją z [...] września 2007r. Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i J. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] i odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2002 r. Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w pismach z 5 i 16 lipca 2004r. J. P. zawarł wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją [...] WINB z [...] lipca 2002r. Jako przesłankę wznowienia postępowania wskazał, iż z wyroku Sądu Rejonowego w T. wynika, iż nie było tarasu w dniu kupna przez niego w 1985 r. nieruchomości przy ul. [...]. Jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania powołano art. 145 § 1 pkt 1 i 7 Kpa.
Organ podkreślił, że okoliczności uzasadniające - zdaniem J. P. - wznowienie postępowania w sprawie były podnoszone już w skardze E. i J. P. do sądu administracyjnego złożonej na decyzję [...] WINB z [...] lipca 2002r., w której to skardze podniesiono, iż w 1985 r. kiedy inwestorzy kupili przedmiotową nieruchomość "nie było żadnego tarasu, a tym samym piwnicy pod rzekomym tarasem".
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpatrywanej sprawie nie występuje przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Wyrokiem Sądu Rejonowego w T., który zdaniem J. P. stanowi przesłankę wznowienia postępowania, jedynie uniewinniono J. P. od zarzutu, iż rozebrał bez wymaganego pozwolenia podpiwniczony taras oraz nie wykonał decyzji PINB w T. z [...] czerwca 2000r. zobowiązującej do odtworzenia stanu pierwotnego. W wyroku uniewinniającym J. P. od zarzutu rozebrania tarasu bez wymaganego pozwolenia Sąd podkreślił, iż mimo przeprowadzenia szeregu dowodów Sąd nie mógł jednoznacznie ustalić, kiedy nastąpiła rozbiórka tarasu oraz w jakim stanie znajdował się on w chwili rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że fakt nieistnienia tarasu wynikający zresztą z samej sentencji decyzji PINB w T. z [...] czerwca 2000r. (,,zobowiązuję (...) do odtworzenia podpiwniczonego tarasu w parterze budynku") został więc jedynie potwierdzony w/w wyrokiem Sądu Rejonowego w T., uniewinniającym J. P. od zarzutu samowolnego rozebrania tarasu, w związku z wyrażoną w art. 5 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks postępowania karnego zasadą rozstrzygania nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie nie występuje także przesłanka z art. 145 § 1 pkt 7 kpa, tj. zagadnienie wstępne rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji. Zgodnie bowiem z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, 49b, art. 50a i art. 51 Prawa budowlanego. Decyzja PINB w T. z [...] czerwca 2000r. (utrzymana w mocy w zakresie rozstrzygnięcia kwestii tarasu decyzją organu wojewódzkiego z [...] lipca 2002r.) adresowana jest do E. i J. P. jako inwestorów, a zarazem ówczesnych współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w T.. Organ wskazał, że nakazy przewidziane w w/w przepisie mają na celu przywrócenie porządku prawnego, zaś kara za naruszenie prawa, tj. art. 90 Prawa budowlanego jest wymierzana w odrębnym postępowaniu, w którym krąg stron nie zawsze pokrywa się z podmiotami z art. 52 Prawa budowlanego. Z powyższego wynika więc, zdaniem organu, iż uniewinnienie J. P. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 90 Prawa budowlanego pozostaje bez wpływu na ocenę organów nadzoru budowlanego, przyjętą przy wydawaniu decyzji, natomiast wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 7 kpa wymaga ustalenia istnienia wpływu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego na treść decyzji ostatecznej.
Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że właściwą formą rozstrzygnięcia co do przyczyn wznowienia postępowania, jak i co do istoty sprawy są rozstrzygnięcia określone w art. 151 § 1 kpa. Umorzenie postępowania nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, a jeżeli wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie i przez osobę uprawnioną, to nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, które organ obowiązany jest prowadzić celem stwierdzenia, czy zachodzą przesłanki wznowienia. Organ wskazał też, że nawet oddalenie przez WSA [...] W. skargi na decyzję [...] WINB z [...] lipca 2002r. nie stanowiło podstawy do umorzenia przez organ wojewódzki uprzednio wszczętego postępowania w sprawie wznowienia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. i J. P..
W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do zawartego w treści zaskarżonej decyzji stwierdzenia organu, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w T. został jedynie potwierdzony fakt nieistnienia tarasu wynikający zresztą z samej sentencji decyzji PINB w T. z [...] czerwca 2000r. skarżący postawili zarzut, że organ nie zapoznał się z treścią całego uzasadnienia tego wyroku, a zwłaszcza z wyrokiem sądu II instancji. Skarżący wskazali, że w wyroku tym wskazano na treść zeznań świadka - A., zatrudnionego w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T., z których wynika, że są sprzeczne informacje, co do tego, czy taras w okresie prowadzonych prac remontowych rzeczywiście istniał. Inwestorzy podnieśli, iż tarasu tego nie było już w 1985r. (a więc w dacie zakupu nieruchomości przez skarżących), co potwierdza orzeczenie Sądu Okręgowego we W. z dnia 27 września 2006r. II CA 105/06, nie można więc zobowiązywać ich do odtworzenia tarasu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn, aniżeli w niej podniesione.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której mowa w powołanym przepisie dotyczyć może stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, kwestii zastosowania określonego przepisu jako podstawy do wydania decyzji. Związanie organu oceną prawną wyrażoną w wyroku może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w prawem przewidzianym trybie. Zgodnie zaś z art. 170 ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest też przyszłe postępowanie administracyjne np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 lipca 2006r. VII SA/Wa 764/06 Lex nr 243709).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd - niezwiązany granicami skargi - z urzędu powinien ustalić, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (art. 156 § 1 pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Taki sam charakter mają przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione w art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 6 kpa. Jeżeli przyczyny nieważności oraz wymienione przesłanki wznowieniowe (a więc kwestie dotyczące wyłączenia pracownika i organu - pkt 3, udziału strony w postępowaniu - pkt 4 oraz uzyskania prawem wymaganego stanowiska innego organu przed wydaniem decyzji - pkt 6) nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a zatem powinny być wyjaśnione i ustalone w toku rozpoznawania wniesionej na nią skargi. Wyrok oddalający skargę zamyka więc organom administracji państwowej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznawania skargi.
Prawomocna decyzja ostateczna może być natomiast zmieniona lub uchylona w trybie postępowania administracyjnego z powodu takich jej wadliwości prawnych, które ze względu na swój charakter nie mogły być weryfikowane w toku kontroli sądowej. Dopuszczalne jest więc wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 oraz w art. 145a § 1 kpa. Przesłanki te bowiem z uwagi na swój charakter mogą zostać ujawnione lub nastąpić także dopiero po rozpoznaniu skargi i wydaniu wyroku ją oddalającego.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, zbadaną przez sąd administracyjny dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy przesłanki wznowieniowe nie były znane sądowi przy wydawaniu orzeczenia. W doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie wskazuje się, że organ administracji nie jest uprawniony do wznowienia postępowania na podstawie art. 151 kpa, jeżeli sprawę tę rozpoznawał sąd administracyjny i znane mu były przy oddalaniu skargi okoliczności powołane następnie jako podstawa wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 30 października 1996r. I SA 884/96, ONSA 1997, nr 4, poz. 157 Lex nr 30931; wyrok NSA z dnia 17 lutego 1988 r. I SA 891/87, ONSA 1988, nr 1, poz. 38 Lex nr 9992).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2007r. wydana została z naruszeniem prawa. Wyrokiem z dnia 17 marca 2005r. sygn. akt II SA/Wr 1937/02 oddalona została skarga E. i J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2002r. Nr [...], wyrok ten jest prawomocny od dnia 18 kwietnia 2005r. W skardze na w/w decyzję, rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] W., E. i J. P. podnosili, iż w dacie zakupienia przez nich części przedmiotowego domu (czyli w 1985r.) nie było żadnego tarasu i złożyli do akt odpis wyroku Sądu Rejonowego w T. z 28 kwietnia 2004r. sygn. akt II K 238/02. W powołanym wyroku z 17 marca 2005r. WSA [...] W. stwierdził, iż zrealizowane przez E. i J. P. roboty budowlane zostały wykonane pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i wykonano je bez pozwolenia na budowę (lukarna) oraz zgłoszenia (rozebranie tarasu). Sąd ocenił więc dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenia faktyczne, m.in. dotyczące kwestii rozbiórki tarasu, jako prawidłowe, podnosząc, że z protokołu oględzin nieruchomości (niekwestionowanego przez skarżących) wynika, iż taras został zlikwidowany przez J. P. z uwagi na zły stan techniczny. W odniesieniu do przedłożonego przez skarżących wyroku Sądu Rejonowego w T. z 28 kwietnia 2004r., uniewinniającego E. i J. P. m.in. od zarzutu rozebrania tarasu bez pozwolenia na budowę, WSA [...] W. wskazał, że zgodnie z art. 11 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny nie jest związany uniewinniającym wyrokiem karnym i we własnym zakresie ustala, czy w postępowaniu przed organem administracyjnym nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Na te same okoliczności, które E. i J. P. podnosili w skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2002r. (a więc które były przedmiotem badania przez WSA [...] W.) skarżący powołali się również we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2002r. Nr [...]. Brak jest więc przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skoro skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane. Zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2007r. należy więc ocenić jako naruszającą prawo, niedopuszczalne bowiem było merytoryczne badanie wniosku o wznowienie postępowania, powołującego jako przesłanki wznowienia okoliczności badane już przez sąd administracyjny.
Ujawnione naruszenie prawa powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na mocy art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło