VII SA/Wa 188/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-13

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali mieszkalnych w budynku wielomieszkaniowym, będący współwłaścicielami gruntu, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym samowolnie wybudowanych miejsc postojowych na tym gruncie, jeśli ich interes prawny nie został jednoznacznie wykazany?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7 i 77 KPA, nie wyjaśniając należycie, czy indywidualny interes prawny właścicieli lokali mieszkalnych, wynikający z bliskości miejsc postojowych do ich lokali, pozwala na uznanie ich za strony postępowania. Umorzenie postępowania zażaleniowego było przedwczesne, gdyż nie zbadano wszystkich istotnych okoliczności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które umorzyło postępowanie zażaleniowe. Postępowanie to dotyczyło samowolnie wybudowanych miejsc postojowych. Organ odwoławczy uznał, że właściciele lokali mieszkalnych nie wykazywali indywidualnego interesu prawnego, aby być stronami postępowania. Skarżący twierdzili, że jako właściciele lokali i współwłaściciele gruntu posiadają przymiot strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. Z., T. J., K. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. I. uchyla zaskarżone postanowienie II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII SA/Wa 188/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym rozstrzygnięciem Nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , wydanym na postawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 Kpa, umorzył postępowanie zażaleniowe po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego łącznie przez A. B., T. J., M. K., E.K., K. M., H. Z. i J. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nr [...] z dnia [...] lutego 2010r znak: [...] , zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej wykonanych samowolnie robót budowlanych polegających na budowie miejsc postojowych na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia, stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanych miejsc postojowych na nieruchomości położonej Przy ul. [...] w W. (działka nr ewid. [...] z obrębu [...] ) bez wymaganego zgłoszenia a następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2009 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w W. do przedłożenia w terminie 30 dokumentów określonych w sentencji tego postanowienia. W związku z zasygnalizowaniem przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w W., że wystąpiła ona do właściwego organu o wydanie zaświadczenia o zgodności przedmiotowych miejsc parkingowych z ustaleniami i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ I instancji w/ postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne, które zostało zaskarżone przez właścicieli poszczególnych lokali budynku przy ul. [...] w W.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umarzając postępowanie zażaleniowe stwierdził, że okoliczność bycia właścicielem [współwłaścicielem] lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębny przedmiot własności w budynku wielomieszkaniowym oraz współwłaścielem gruntu, na którym zrealizowano przedmiotowe miejsca postojowe nie stanowi sama w sobie wystarczającej podstawy do dopuszczenia skarżących do udziału w omawianym postępowaniu administracyjnym. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to znaczy ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można VII SA/Wa 188/11 skutecznie żądać czynności organu administracji publicznej z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby. Skarżący w toku toczącego się postępowania drugoinstancyjnego, jak i poprzedzającego go postępowania pierwszoinstancyjnego nie wykazali w sposób jednoznaczny indywidualnego dla każdego z nich z osobna interesu prawnego pozwalającego na samodzielne uczestnictwo w tym postępowaniu w charakterze strony. Ponadto należy zauważyć, że skarżący nie wykazali ani nawet nie uprawdopodobnili w sposób zindywidualizowany, że odległość przedmiotowych miejsc postojowych od okien ich lokali mieszkalnych nie spełnia przywołanych przez nich wymogów § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Bardzo ogólnie sformułowane twierdzenie o naruszeniu ww. norm odległościowych w podaniu, które wpłynęło do PINB [...] w dniu [...].04.2009 r. nie jest równoznaczne bowiem z należytym wykazaniem przez każdą z ww. osób własnego indywidualnego interesu prawnego. Powyższa okoliczność co najwyżej może świadczyć o posiadaniu przez ww. osoby interesu faktycznego w niniejszej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego, na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie można stwierdzić występowania po stronie każdego ze skarżących indywidualnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, należało wydać postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 Kpa w związku z art. 144 Kpa. Postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało zaskarżone przez H. Z., T. J., K. M., którzy wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnieśli, że przysługuje im przymiot strony jako właścicielom mieszkań i współwłaścicielom gruntu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. VII SA/Wa 188/11 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt. 3 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności powoływanych przez skarżącą. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010r, umarzające postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 Kpa, umorzył postępowanie zażaleniowe Organ administracyjny umarza postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jeżeli stwierdzi, że zażalenie wnosi osoba nie będąca stroną w postępowaniu. W przypadku, gdy do organu wpływa zażalenie , to organ ten -przed wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie - dokonuje sprawdzenia pod względem formalnoprawnym, czy zażalenie jest wniesione prawidłowo. Ponadto, w związku z tym, że zażalenie od postanowienia organu I instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania, organ odwoławczy bada, czy wniesione zażalenie pochodzi od strony postępowania. Jeżeli organ odwoławczy ustali, że osoba, która wniosła zażalenie nie jest stroną postępowania obowiązany jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa - umorzyć postępowanie zażaleniowe. Tak więc zakres przedmiotowy niniejszej sprawy de facto sprowadza się do ustalenia, czy H. Z., T. J. i K. M., którzy jako właściciele lokali mieszkalnych w bloku przy ul. [...] , mają przymiot strony - w rozumieniu art. 28 Kpa, w sprawie dotyczącej samowolnej budowy miejsc postojowych na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w W . Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika bezspornie z akt skarżące strony są właścicielami lokali w budynku przy ul. [...] oraz udziałów w nieruchomościach wspólnych- jako związanych z własnością lokalu. VII SA/Wa 188/11 Art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) stanowi, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana i to ona jako reprezentant ogółu właścicieli nabywa wszelkie prawa i obowiązki, które stają się ich własnością w częściach ułamkowych, (wyroku z dnia 9 września 1998r. sygn. akt IV SA 2027/96 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. LEX nr 43794) Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że wspólnota mieszkaniowa posiada zdolność prawną, a w momencie, gdy posiada prawidłowo ustanowiony zarząd ma też zdolność do czynności prawnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 620/06, publ. LEX nr 243703). Zatem w stosunkach zewnętrznych odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. Oznacza to, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu lub w innych postępowaniach z zakresu prawa budowlanego w których wspólnota jest inwestorem obiektów budowlanych, to wspólnota jest stroną postępowania którą w postępowaniu reprezentuje zarząd. Jednakże każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny, podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jak i na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. Nie można, więc wywodzić generalnego wniosku, iż we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a błędem byłoby automatyczne utożsamianie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej z interesem prawnym poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych (patrz wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2010r. II OSK 729/09). Organ odwoławczy wskazując, że skarżący w toku toczącego się postępowania drugoinstancyjnego, jak i poprzedzającego go postępowania pierwszoinstancyjnego nie wykazali w sposób jednoznaczny indywidualnego dla każdego z nich z osobna interesu prawnego pozwalającego na samodzielne uczestnictwo w tym postępowaniu w charakterze strony, ponieważ nie uprawdopodobnili w sposób zindywidualizowany, że odległość przedmiotowych miejsc postojowych od okien ich lokali mieszkalnych nie spełnia przywołanych przez nich wymogów § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, naruszył jednak przepisy art. 7 i 77 k.p.a. nie wyjaśniając tej okoliczności. VII SA/Wa 188/11 Jak już wskazano wyżej, każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny indywidualny interes prawny, podlegający ochronie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, jak i na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego co jednak wymaga wyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego. W związku z powyższym zindywidualizowany interes stron skarżących może wynikać z bliskiego usytuowania poszczególnych lokali, których właścicielami są strony skarżące. Tę okoliczność organ mógł ustalić albo we własnym zakresie albo poprzez wezwanie stron do wykazania w jakiej odległości od realizowanych inwestycji znajdują się poszczególne lokale. Zatem ogólny zarzut o naruszeniu norm odległościowych mógł być sprecyzowany nie tylko przez strony skarżące ale i jednoznacznie oceniony przez organ poprzez ustalenie faktycznych odległości (np. w czasie oględzin realizowanej inwestycji). Nadmienić należy, że skarżący T. J. na rozprawie wskazał, że jest właścicielem narożnego mieszkania na parterze, które jest w bliskiej odległości od 14 miejsc postojowych. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, bowiem nie ulega wątpliwości ,że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, naruszając w ten sposób art. 7 i 77 K.p.a. a postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego było co najmniej przedwczesne. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270zpóźn.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło