VII SA/Wa 1880/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-29
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Bogusław Cieśla, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, może być skierowana do współwłaściciela lokalu w budynku wielorodzinnym, mimo istnienia wspólnoty mieszkaniowej, gdy ustalenie zarządu wspólnoty jest niemożliwe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, może być skierowana do współwłaściciela lokalu w budynku wielorodzinnym, nawet jeśli istnieje wspólnota mieszkaniowa, gdy ustalenie zarządu wspólnoty jest niemożliwe. Współwłaściciel, proporcjonalnie do swojego udziału, ponosi koszty utrzymania nieruchomości wspólnej i odpowiada za jej stan, a szybkie usunięcie zagrożenia uzasadnia skierowanie nakazu do wszystkich współwłaścicieli.Stan faktyczny
Sąd rozpatrywał skargę Ł. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym elewacji budynku przy ul. [...] w [...]. Stwierdzono m.in. uszkodzone siatki ochronne, ubytki tynku i odkształcone konstrukcje zabezpieczające ciągi piesze. Skarżący zarzucił, że nie jest współwłaścicielem ani zarządcą budynku, a jedynie właścicielem lokalu, i że adresatem decyzji powinna być wspólnota mieszkaniowa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Asesor WSA, , Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2018 r. sprawy ze skargi Ł. F. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę
VII SA/Wa 1880/17
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołań [...] w [...] (dalej też [...]) oraz Ł. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r., nakazującej właścicielom nieruchomości przy ul. [...] w [...] - [...] w [...] oraz Ł. F. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podał następujące okoliczności:
W wyniku oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu [...] września 2016 r. stwierdzono, że "Na elewacjach budynku przy [...] i ul. [...] zamontowane są siatki ochronne na wspornikach mocowanych do elewacji, zamontowane są również siatki ochronne na balkonach. Na siatkach leżą liczne kawałki tynków z elewacji. Elewacje posiadają liczne ubytki tynków, odsłonięte ściany stalowe nadproża otworów okiennych. Konstrukcja oraz siatki zabezpieczające nie zostały wymienione na nowe spełniające warunki techniczne zabezpieczenia ciągów pieszych przy elewacjach zgodnie z decyzją PINB nr [...]" .
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał właścicielom nieruchomości przy ul. [...] w [...] - [...] w [...] oraz Ł. F. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez: 1. zdemontowanie obecnej konstrukcji wraz z siatkami, 2. montaż nowej siatki na konstrukcji metalowej zabezpieczającej ciągi piesze przed opadaniem tynków z elewacji budynku przy ul. [...] w [...], odpowiadającej obecnym warunkom technicznym.
W ramach prowadzonego postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez m.in. ustalenie, czy obowiązek nałożony w/w decyzją został wykonany.
PINB w dniu [...] marca 2017 r. przeprowadził oględziny, stwierdzając, że obowiązek nałożony decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r. nie został wykonany. Ustalono ponadto, że aktualnie zamontowana konstrukcja nie została wymieniona na nową zapewniającą bezpieczne użytkowanie ciągu pieszego .(...) Na siatkach widoczne elementy tynku, konstrukcja od strony ul. [...] powyginana. Balkony zabezpieczone siatką, na elewacjach widoczne liczne ubytki tynku. Od strony ul. [...] jeden wspornik oraz element stężający silnie ugięty". Ponadto ustalono, że zabezpieczenie nie spełnia bezpieczeństwa użytkowania ciągu pieszego ul. [...] i [...] - protokół nr [...]. W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia uprawniały organ nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań mających na celu usunięcie stwierdzonego zagrożenia.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że z załączonego do akt sprawy wydruku z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka o nr ew. [...] usytuowanej przy ul. [...] w [...] wynika, iż właścicielem tej działki jest Miasto [...], działka zabudowana jest budynkiem w którym wyodrębnione są lokale o nr [...] dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste o nr [...]. Z wydruków tych ksiąg wieczystych wynika, iż na podstawie umowy przeniesienia własności w celu zwolnienia się z części zobowiązania z dnia [...].12.2014 r. w miejsce dotychczasowego współwłaściciela budynku [...] Oddział w [...] wstąpiła [...] w [...]. Natomiast z wydruku z księgi wieczystej [...] wynika, iż drugim współwłaścicielem budynku i jednocześnie właścicielem lokalu nr [...] jest Ł. F.
Organ uznał zatem, że przedmiotowy budynek pozostaje własnością tzw. dużej wspólnoty mieszkaniowej zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892), w której istnieje obowiązek ustanowienia zarządu. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że w przedmiotowej sprawie podejmował działania mające na celu ustalenie, czy wspólnota mieszkaniowa powołała zarząd, który byłby uprawniony do jej reprezentacji oraz zapewniałby możliwość wykonania nałożonego obowiązku. W tym celu pismem z dnia [...].04.2017r. wezwano Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] do przedłożenia uchwały o powołaniu zarządu oraz potwierdzenia adresu korespondencyjnego. Wskazane pismo skierowano na adres ul. [...] wynikający z wydruku KRS dla podmiotu o nr [...]. Korespondencja została zwrócona do Inspektoratu jako niepodjęta w terminie. Następnie pismem z dnia [...].05.2017 r. wezwano [...] w [...], za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, o przedłożenie uchwały lub innego dokumentu potwierdzającego powołanie zarządu w/w Wspólnoty. Korespondencja została pojęta przez adresata w dniu [...].05.2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w wezwania. Adresat nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.
W związku z brakiem możliwości ustalenia, czy wskazana Wspólnota powołała reprezentujący ja zarząd, organ uznał za zasadne utrzymanie w mocy skarżonej decyzji również w zakresie dotyczącym adresata obowiązku z niej wynikającego. Z materiału dowodowego wynikało bowiem, że [...] w [...] oraz Ł. F. są jedynymi współwłaścicielami budynku pod adresem ul. [...] w [...]. Jako współwłaściciele ponoszą w częściach odpowiednich do swych udziałów w nieruchomości wspólnej obowiązek ponoszenia ciężarów związanych z jej utrzymaniem i użytkowaniem. W związku z powyższym podmioty te zobowiązane z mocy prawa do ponoszenia kosztów związanych z nieruchomością wspólną, ponoszą również koszty związane w wyeliminowaniem stwierdzonego zagrożenia spowodowanego nieodpowiednim stanem technicznym elewacji budynku. Stwierdzony stan zagrożenia oraz konieczność niezwłocznego podjęcia stosownych działań nie upoważnia organu nadzoru budowlanego do dalszego podejmowania próby ustalenia zarządu Wspólnoty zwłaszcza, że współwłaściciele budynku nie wykazują chęci współpracy w tym zakresie.
Z ustaleń własnych organu powiatowego dokonanych podczas licznych oględzin prowadzonych w przedmiocie siatek zabezpieczających wynika, iż na elewacjach budynku są umieszczone konstrukcje stalowe z siatkami zabezpieczającymi opadanie tynków i elementów konstrukcyjnych balkonów na ciągi piesze przy budynku, konstrukcje stalowe są powyginane, odkształcone i posiadają ubytki, siatka stalowa zainstalowana na w/w konstrukcji jest przerwana w wielu miejscach, uszkodzona - wygięta. Do konstrukcji od strony ul. [...] zamontowane są siatki oraz zabezpieczony siatkami balkon, pomiędzy zamontowaną siatką a balkonem przerwa bez konstrukcji i siatki około 2,5 m, na narożniku (okrągłym) budynku zamontowana konstrukcja bez siatki. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...].03.2017 r. stwierdzono, iż obowiązek wynikający z decyzji nr [...] z dnia [...].01.2017 r. nie został wykonany. Ustalono nadto, że aktualnie zamontowana konstrukcja nie została wymieniona na nową zapewniającą bezpieczne użytkowanie ciągu pieszego, na siatkach widoczne są elementy tynku, konstrukcja od strony ul. [...] jest powyginana, od strony ul. Kredytowej jeden wspornik oraz element stężający silnie ugięty. Powyższe uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Ł. F. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
a) niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż obowiązek określony w skarżonej decyzji obciąża Ł. F., w sytuacji gdy nie jest on ani współwłaścicielem ani zarządcą tego budynku, a jedynie właścicielem lokalu znajdującego się w przedmiotowym budynku.
2. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
naruszenie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) w zw. z art. 61 ustawy prawo budowlane poprzez błędne ustalenie iż adresatem obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji jest Skarżący, podczas gdy stroną postępowania oraz adresatem obowiązku powinna być Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ulicy [...] w [...], jako jego zarządca,
naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w związku z ustaleniem przez organ, iż Ł. F. jest współwłaścicielem budynku przy ulicy [...] w [...], wbrew treści księgi wieczystej nr [...], z której wynika, iż jest on tylko właścicielem lokalu nr [...] położonego w przedmiotowym budynku oraz poprzez niedostateczne ustalenia, kto faktycznie zarządza budynkiem,
naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwianie Skarżącemu wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych przez organ II instancji w postępowaniu odwoławczym dowodów i materiałów w zakresie nowych ustaleń w przedmiocie zarządu Wspólnoty,
naruszenie art. 34 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewystąpienie z wnioskiem o wyznaczenie kuratora dla Wspólnoty budynku położonego przy ulicy [...] w [...], w sytuacji gdy Wspólnota nie mogła prowadzić swoich spraw z braku ustawowego przedstawiciela, co spowodowało uznanie Skarżącego miast Wspólnoty adresatem zaskarżonej decyzji,
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Przy piśmie procesowym z dnia [...] października 2017 r. skarżący przesłał wypis z aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2016 r. Rep. [...], zawierający protokół z zebrania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], w którym Wspólnota, uchwałą nr [...] przyjęła Regulamin Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. Do pisma dołączono również uchwałę Wspólnoty z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w sprawie wyboru Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. W uchwale tej w par. 1 powołano jednoosobowi zarząd. Do zarządu wybrano M. W., zamieszkałego przy ulicy [...] w [...]. Stosowanie do par. 1 pkt 2 Regulaminu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] adres jej zarządu lub zarządcy jest jednocześnie siedzibą i adresem korespondencyjnym Wspólnoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że stan techniczny obiektu uzasadniał nałożenie obowiązków naprawczych określonych w art. 66 Prawa budowlanego. Z ustaleń organu wynika, że dotychczasowa konstrukcja zabezpieczająca ciąg pieszy nie pełni właściwie swojej funkcji ochronnej przed spadającym z budynku tynkiem. Jak stwierdzono na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2017 r. dotychczasowa konstrukcja od strony ulicy [...] jest powyginana, na siatce są widoczne elementy tynku. Ponadto na tej części budynku jeden wspornik oraz element stężający jest silnie ugięty. Stan taki, jak zasadnie uznały organy nadzoru budowlanego, może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo obiektu z ciągiem pieszym. Skoro dotychczasowa konstrukcja metalowa, z uwagi na swój stan techniczny, nie pełni właściwie swoje funkcji zabezpieczającej, a stan obiektu wskazuje na konieczność dalszego zabezpieczania chodnika, to obowiązki nałożone kontrolowaną decyzją mieszczą się w dyspozycji art. 66 Prawa budowlanego.
Ustalenia organu co do stanu technicznego obiektu nie były w skardze kwestionowane.
Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się natomiast, w kontekście skargi i jej zarzutów, do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy adresatem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane powinna być Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...], czy też mogą być właściciele budynku przy ul. [...] w [...], to jest Ł. F. i [...] w [...].
Budynek ten jest budynkiem w którym jeden lokal mieszkalny jest własnością Ł. F., pozostałe [...] lokali użytkowych stanowi własność [...].
Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Z przepisu tego wynika, że adresatem decyzji w zakresie prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych może być jedynie właściciel obiektu budowlanego lub jego zarządca. W przypadku obiektu budowlanego do którego zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r., poz. 1892) podmiotem praw i obowiązków w zakresie zarządu nieruchomością wspólną jest wspólnota mieszkaniowa, tworzona przez ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości.
Należy wskazać, że przepisy ustawy o własności lokali nie wskazują na odrębność interesów prawnych wspólnoty mieszkaniowej oraz właścicieli poszczególnych, wyodrębnionych lokali. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są bowiem wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017r., sygn.. akt II OSK 1059/15).
Dlatego w okolicznościach tej sprawy adresatem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane mogła być zarówno Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] jak i właściciele wyodrębnionych lokali tworzący z mocy prawa wspólnotę mieszkaniową.
Jak wynika z księgi wieczystej lokalu skarżącego ([...]) wielkość jego udziału w nieruchomości wspólnej, którą stanowi prawo użytkowania wieczystego oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali wynosi 13/1000. W tej części skarżący jest zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania części wspólnej obiektu, jak również odpowiada w tej części za prawidłowy stan budynku. Z tych przyczyn nakazanie skarżącemu odpowiednich prac zabezpieczających nie narusza przepisu art. 61 Prawa budowlanego ponieważ obowiązki te zostały skierowane do niego jako współwłaściciela obiektu.
Skierowanie nakazu do współwłaścicieli budynku jest również uzasadnione specyfiką nałożonych obowiązków, wynikających z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa osobom korzystającym z chodnika przy budynku [...]. Niewątpliwe prace zabezpieczające z uwagi na ich charakter powinny zostać wykonane na tyle szybko by nie doszło do naruszenia zdrowia czy życia ludzi. Skoro organ dochowując należytej staranności przy prowadzeniu postępowania wyjaśniającego, z zachowaniem reguł postępowania określonych w art. 7 i 77 K.p.a., nie mógł ustalić prawidłowego adresu zarządu Wspólnoty, przy całkowitej bierności współwłaścicieli obiektu, to zasadne było nałożenie tych obowiązków na właścicieli budynku, zwłaszcza w sytuacji nakaz kieruje się do wszystkich współwłaścicieli budynku tworzących daną wspólnotę mieszkaniową.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że w organy administracji nie naruszyły art. 61 i 66 Prawa budowlanego. Nie naruszono również art. 7 i 77 K.p.a. ponieważ organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy i w zakresie niezbędnym do podjęcia decyzji zebrały materiał dowodowy.
Mając na uwadze art. 151 P.p.s.a Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło