VII SA/Wa 1882/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2021 r., nr 1140/21 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...] WINB",) powołując się na art.59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku K. A. B. (dalej jako "wnioskodawca", "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako "PINB", "PINB [...]) z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], odmówić wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB [...] z dnia [...] 2021r. [...]. Postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: PINB [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej jako: "p.b.."), nakazał K. A. B. doprowadzenie ogrodzenia zlokalizowanego w granicy nieruchomości przy ul. [...] i [...] w [...] do stanu zgodnego z przepisami poprzez demontaż płotu lamelowego przytwierdzonego do ogrodzenia od strony nieruchomości przy ul. [...] wr [...]. Od ww. decyzji K. A. B. pismem z dnia 18 czerwca 2021 r. za pośrednictwem PINB [...] wniósł odwołanie do [...] WINB. Następnie skarżący pismem z dnia 23 czerwca 2021 r. uzupełnił odwołanie, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawca podniósł, że o wydaniu ww. decyzji oraz o tym, że przesyłak listowana zawierając decyzję wróciła bez odbioru do organu jak też braku możliwości ponownego wysyłania decyzji, dowiedział się o w dniu 18 czerwca 2021 r. telefoniczne od pracownika PINB. Wskazał, że po powrocie do [...] w dniu 10 czerwca 2021 r. znalazł dwa awiza w skrzynce pocztowej. Poszedłem na pocztę w dniu 11 czerwca 2021 r. dowiedział się, że jedno było od PINB. Następnie starałem się od 14 czerwca 2021 r. (poniedziałek) dodzwonić się do PINB, jednak bezskutecznie. Dopiero w dniu 18 czerwca 2021 r. uzyskał informację, przesyłka zawierająca decyzję wróciła do organu bez odbioru, uznaje się ją o za dostarczoną, a decyzja dotyczyła płotku drewnianego przy ogrodzeniu z sąsiadem. W związku z powyższym zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołaniu, wskazując na swoją nieobecność w miejscu zamieszkania związanego z wypadkiem rodzinnym w [...] oraz braku wiedzy o zasadzie, że nie można opuścić miejsca zamieszkania bez informowania organu. . [...] WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia ww. odwołania. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2021r., została skutecznie doręczona wnioskodawcy w dniu 24 maja 2021r. w ramach tzw. fikcji doręczenia - przesyłka z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie", zgodnie z dyspozycją art. 44 k.p.a. Przesyłka listowa zawierająca ww. decyzję została opatrzona przez doręczyciela odpowiednimi pieczęciami informującymi o prawidłowym sposobie pozostawienia awiz w skrzynce pocztowej adresata – K. A. B. Na kopercie widnieje informacja o awizowaniu i powtórnym awizowaniu wskazywanej przesyłki. Termin do wniesienia odwołania, zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 k.p.a., wynosił 14 dni i upłynął w dniu 7 czerwca 2021 r. (dzień powszedni). Skarżący złożył odwołanie od powołanego rozstrzygnięcia za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej e-PUAP w dniu 18 czerwca 2021 r., o czym świadczy Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, a więc po terminie. W ocenie organu skarżący w złożonym wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwa z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy ty m powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Organ wskazał, nie podziela twierdzenia wnioskodawcy, iż nie posiadał on wiedzy o konieczności każdorazowego informowania organu powiatowego o zmianie swojego adresu i skutkach związanych z zaniedbaniem tego obowiązku. O powyższym skarżący był kilkukrotnie powiadamiany w przesyłanej mu przez PINB [...] korespondencji. Informacja w tym zakresie (tj.. iż zgodnie z art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, a także, że w przypadku nie dopełnienia powyższego obowiązku, w świetle art. 41 § 2 k.p.a. doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem wywiera skutek prawny) zawarto m.in. w zawiadomieniach z dnia 4 sierpnia.2020 r. oraz z dnia 30 listopada 2020 r.. które odebrane zostały osobiście przez skarżącego w dniach 11 sierpnia 2020r. oraz 4 sierpnia 2020 r., o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru. Wnioskodawca opuszczając miejsce swojego dotychczasowego pobytu i nie informując o tym organu powiatowego był więc w pełni świadomy, o tym. że skierowana do niego korespondencja na podany do akt adres (tj. ul. [...]) uznana będzie za wywierającą swoje skutki w zakresie prawa administracyjnego, w tym co do biegu terminów ustawowych. Obowiązki wynikające z przepisów prawa, o których wnioskodawca wiedział, zostały przez niego świadomie zlekceważone, co nie może być uznane za niezależną od jego woli, niedającą się przezwyciężyć przeszkodę uniemożliwiającą zachowanie terminu do wniesienia środka zaskrzenia świadczącą o braku jego winy. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. A. B. Wskazał, że w maju 2021 r. przeżywał trudny okres związany z wypadkiem komunikacyjnym córki w [...] i Jej pobytem w szpitalu i stresem dotyczącym obaw co do stan zdrowia jego jedynej córki. Musiał jechać do [...], albowiem "powstała siła wyższa do nagłego opuszczenia mojego adresu zamieszkania". Wskazał także na ewentualną winę pracownika poczty, gdyż często na poczcie otrzymywał mylne informacje na kwestii kierowanej do niego korespondencji. Wskazał także, że jego skrzynka pocztowa wisi na ogrodzeniu przy ulicy i czasami deszcz zalewa wszystko co znajduje się w skrzynce. Ponadto stwierdził, że być może o konieczności informowania o zmianie adresu został pouczony pisemnie, ale nigdy nie został pouczony ustnie. Podkreśłił, że pomimo posiadanego obywatelstwa polskiego do dziś nie może zrozumieć języka polskiego w 100 %,. Co prawda umie czytać po polsku, ale nie oznacza to, że wszystko rozumie. Nie zna Prawa budowlanego, nie jest prawnikiem. Ponadto postawił zarzuty odnoszące się do merytorycznej treści decyzji PINB [...]) z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...]. Do skargi załączył m. in. kartę informacyjną leczenia szpitalnego, z której wynikało, że D. E. B. w dniach 16 -17 maja 2021 r. przebywała w Szpitalu Wojewódzkim w [...] na oddziale ortopedyczno-urazowym. W odpowiedzi na skargę organ uznał skargę za nieuzasadnioną i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. 2021r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podkreślić należy, że w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z powyższego środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a. tj. czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania podjęte przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. W niniejszej sprawie z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzję PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] przesłano na adres skarżącego w dniu 4 maja 2021 r. Decyzję, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniu 10 maja 2021 r. i w dniu 18 maja 2021 r., z uwagi na fakt, iż nie została podjęta w terminie, urząd pocztowy zwrócił w dniu 19 czerwca 2020 r. do PPIS w [...] (k. 129 akt administracyjnych – koperta w której przesłano decyzję). W świetle brzmienia art. 44 § 4 i § 1 k.p.a. nie budzi wątpliwości, że skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania należy wiązać z upływem 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce odbiorczej strony pierwszego "awizo" (np. vide: wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt OSK 3233/19, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 187/19, cbois). W ocenie sądu w niniejszej sprawie bezsporne jest, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 24 maja 2021 r. i upłynął w dniu 7 czerwca 2021 r. Natomiast skarżący złożył odwołanie od powołanego rozstrzygnięcia za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej e-PUAP w dniu 18 czerwca 2021 r., o czym świadczy Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, a więc po terminie. W ocenie Sądu w świetle powyższego argumentacja skarżącego wskazująca na błędy urzędników Poczty Polskiej czy też zalewanie oddawczej skrzynki pocztowej przez deszcz nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wskazać należy, że art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. określa warunki, których spełnienie jest konieczne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania. Stosownie do powołanego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Jak przyjmuje się w doktrynie postępowania administracyjnego przy ocenie braku winy organ powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. J. (w:) komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie decyzji. Braku winy, nie usprawiedliwia zwlekanie i oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika, nieznajomość prawa, "przeoczenie" wynikające ze słabej znajomości procedury, nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi, tym bardziej, gdy strona została pouczona o terminach i innych okolicznościach mających wpływ na jej sytuację prawną Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. Taki pogląd podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 maja 1997 r. (sygn. akt. SA/Sz 630/96). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu słusznie wskazał organ, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Skarżący mając świadomość toczącego się postępowania administracyjnego, którego był stroną, w związku z tymczasową zmianą adresu zamieszkania, związaną z koniecznością opieki nad chorą córką, winien był zawiadomić PINB [...] o zmianie adresu zamieszkania. Ma rację organ, że powyższym skarżący był kilkukrotnie powiadamiany w przesyłanej mu przez PINB [...] korespondencji. Informacja w tym zakresie (tj.. iż zgodnie z art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, a także, że w przypadku nie dopełnienia powyższego obowiązku, w świetle art. 41 § 2 k.p.a. doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem wywiera skutek prawny) zawarto m.in. w zawiadomieniach z dnia 4 sierpnia.2020 r. (k. 103 akt adm.) oraz z dnia 30 listopada 2020 r. (k. 122 akt adm.). Podkreślić należy, że skarżący (posiadający obywatelstwo polskie) w niniejszym postępowaniu aktywnie działał i nie wskazywał nigdy problemów z ze zrozumieniem urzędowych pism sporządzonych w języku polskim. Jak już wyżej wskazano nieznajomość prawa polskiego i postępowania przed organami państwowymi nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy w niezachowaniu terminu. Jednakże przede wszystkim wskazać należy, że – co uszło uwadze organu – pierwsze awizo dotyczące przesyłki zawierającej decyzję PINB z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego w dniu 10 maja 2021 r., a więc jeszcze przed wyjazdem skarżącego do [...] (hospitalizacja córki skarżącego miała miejsce w dniach 16 -17 maja 2021 r.). Tym samym nic nie stało na przeszkodzie temu, żeby skarżący odebrał skierowaną do niego przesyłkę listowną, zawierającą ww. decyzję, w urzędzie pocztowym. Wskazać także należy, że skarżący nie wskazał innych okoliczności, które uprawdopodobniałyby okoliczności usprawiedliwiające niedochowanie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Ponadto podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu brak jest możliwości ustosunkowywania się zarówno organów jak i Sądu do zarzutów skarżącego dotyczących merytorycznej treści decyzji PINB [...] z dnia PINB z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...]. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.