VII SA/Wa 1885/23

WyrokWSA w Warszawie2024-01-25

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Paweł Konicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Doskonałości Naukowej prawidłowo odmówiła wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora, oceniając dorobek naukowy kandydata jako niespełniający wymogu "wybitności" oraz stwierdzając brak spełnienia przesłanki odbycia stażu naukowego lub uczestnictwa w pracach zespołów badawczych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata ani opinii recenzentów w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Kontrola sądu ogranicza się do badania zgodności postępowania z prawem. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ocenił, że dorobek naukowy kandydata nie spełnia wymogu "wybitności", a przedstawione przez niego staże i projekty nie miały charakteru naukowo-badawczego w wymaganym zakresie, co uzasadniało odmowę wystąpienia do Prezydenta RP.
Stan faktyczny
Skarżący, dr hab. J.T., złożył wniosek o nadanie tytułu profesora. Rada Doskonałości Naukowej odmówiła wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu, uznając, że dorobek naukowy kandydata nie spełnia wymogu "wybitności" oraz że nie odbył on wymaganego stażu naukowego. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rada utrzymała swoją decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Paweł Konicki (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] marca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora oddala skargę. Przedmiotem skargi J.T. jest decyzja Rady Doskonałości Naukowej z [...] marca 2023 r. (znak: [...]., opatrzona datą 31 maja 2023 r.), utrzymująca w mocy decyzję własną z 26 września 2022 r. (opatrzona datą 21 listopada 2022 r.) o odmowie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z 21 stycznia 2022 r. dr hab. J.T. wystąpił do Rady Doskonałości Naukowej o nadanie mu tytułu profesora w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w dyscyplinie nauki medyczne. Uchwałą Prezydium Rady Doskonałości Naukowej z 28 marca 2022 r. (zmienioną uchwałą z 25 kwietnia 2022 r.) w sprawie powołano 5 recenzentów, którym zlecono wydanie opinii w zakresie spełnienia ustawowych wymagań do wystąpienia o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora. Recenzje sporządzili: prof. dr hab. T.K., prof. dr hab. M.W., prof. dr hab. E.O., prof. dr hab. J.M., prof. dr hab. M.S.. Recenzenci reprezentowali właściwe dziedziny naukowe i wszystkie recenzje były dla kandydata pozytywne. Wniosek skierowany został następnie do Do Zespołu [...], który odmówił poparcia wniosku (wynik tajnego głosowania z 6 września 2022 r.: za przedstawieniem kandydata - 0 głos, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się - 1 głos). Członkowie Zespołu uznali, że kandydat nie spełnia wymagań z art. 227 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zespół ustalił, że dorobek naukowy kandydata po habilitacji nie wskazuje na wybitne osiągnięcia naukowe kandydata, który w okresie 11 lat od uzyskania stopnia doktora habilitowanego opublikował niewielką liczbę (12) oryginalnych prac w czasopismach z listy JCR. W zaledwie siedmiu był autorem głównym. Kandydat nie odbył stażu naukowego w zagranicznym ośrodku trwającego dłużej niż miesiąc, zaś sześciotygodniowe stypendium ( [...]) nie miało charakteru naukowo – badawczego, lecz jest formą krótkoterminowej wymiany grup zawodowych. 15 staży zagranicznych, które powołuje kandydat to krótkie (2- 4 dniowe) kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe specjalistyczne lekarza, nie mające charakteru naukowo – badawczego. Kandydat nie był kierownikiem projektu naukowo – badawczego finansowanego ze źródeł pozauczelnianych i rozstrzyganego w drodze konkursu. W okresie 11 lat od uzyskania stopnia doktora habilitowanego zrealizował jedynie trzy tematy badawcze finansowane ze środków uczelnianych (tzw. badania statutowe). W ocenie Zespołu powołani recenzenci są specjalistami z zakresu przedłożonych w sprawie osiągnięć naukowych, a recenzje były sporządzone rzetelne i z poszanowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Decyzja z 26 września 2022 r. (data sporządzenia 21 listopada 2022 r.) Rada Doskonałości Naukowej na podstawie art. 228 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce odmówiła wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie dr. hab. J.T. tytułu profesora w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu, w dyscyplinie nauki medyczne. Jak wskazał organ, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, podjęto decyzję o odmowie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora (wynik tajnego głosowania: za przedstawieniem kandydata - 1 głos, przeciw - 7 głosów, wstrzymujących się - 2 głosy). Wynik głosowania Prezydium Rady Doskonałości Naukowej wskazuje, że większość jej członków nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, że kandydat spełnił wymagania określone przepisami ustawy. Negatywna konkluzja organu została oparta na analizie zarówno argumentów złożonych przez stronę we wniosku, jak i analizie materiału dowodowego zgromadzonego podczas postępowania. Zdaniem organu osiągnięcia naukowe kandydata nie spełniają wymogu "wybitności" (art. 227 ust. 1 ustawy), pomimo 5 pozytywnych recenzji osiągnięć naukowych. Ich analiza prowadzi do wniosku, że recenzenci nie uzasadnili, na czym miałaby polegać "wybitność" osiągnięć naukowych kandydata. Recenzenci w różnym stopniu cytują jego osiągnięcia, jednak w swojej merytorycznej ocenie nie wychodzą ponad ich przeciętność. W ocenie organu pojęcie słownikowe "wybitności" w rozumieniu jakościowym oraz ilościowym należało zastosować w drugim znaczeniu, uwzględniając przede wszystkim liczbę (ilość) osiągnięć naukowych kandydata. "Wybitność" na potrzeby postępowania w przedmiocie nadania tytułu profesora nie powinna sprowadzać się do znacznej ilości osiągnięć przeciętnych, lecz powinna odnosić się do osiągnięć "wybijających się ponad przeciętność", choćby to były osiągnięcia nieliczne. "Wybitność" w świecie nauki jest oceniana m.in. indeksem Hirscha, który przekłada się na wielokrotność cytowań konkretnej ilości prac. W przypadku kandydata współczynnik ten jest niski, równy 6. Oznacza to, że zaledwie 6 prac było cytowanych 6 razy. Następnie organ wskazał, że prof. M.S.określił dorobek kandydata jako szczególnie wartościowy i stanowiący "ważny wkład w rozwój otolaryngologii", jednak nie określił, a co ważniejsze nie wskazał żadnego z tych osiągnięć jako wybitnego. Trudno znaleźć w tej recenzji uzasadnienie wybitności dla próby nowatorskiego opracowania sztucznego modelu sieci neuronalnych u chorych leczonych z powodu zapalenia ucha środkowego. Jako nowatorską próbę określił to opracowanie również recenzent prof. T.K., jednak – jak podkreślił organ – próba nie jest tożsama z efektem. W świecie nauki nieustannie podejmowany jest ogrom prób i doświadczeń, z których jedynie znikoma część skutkuje powodzeniem, któremu można przypisać wybitność. Nie sposób nie doceniać wysiłków kandydata, jednak waloru "wybitności" doszukiwać się możemy tylko w finalnym ich efekcie a nie w podejmowaniu prób. Zdaniem organu nie da się zakwalifikować jako wybitne osiągnięcie naukowe cyklu publikacji dotyczących zastosowania badań laryngologicznych w schorzeniach neurologicznych. Dla ich oceny liczy się nie tyle ilość (cykliczność), lecz wartość naukowa, której odzwierciedleniem jest nie tylko wskaźnik Impact Factor (dość niski dla dorobku naukowego kandydata), ale również towarzysząca im wartość merytoryczna, oryginalność problemowa i metodyczna nowoczesność, czego również recenzenci nie wykazali. Prof. M.W., podsumowując działalność naukową kandydata stwierdziła, że "nie jest ona może imponująca, ale w szeregu zagadnień nowatorska", zaś osiągnięcia w dziedzinie neuronu ruchowego określiła jako wnoszące istotny wkład do osiągnięć ogólnoeuropejskich. Recenzent, podobnie jak w poprzednich przypadkach, nie uzasadniła żadnego z przedstawianych osiągnięć kandydata, jako wybitnego. Odnosząc się do przesłanki z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, recenzent podkreśliła współpracę kandydata z Akademią [...], nie wskazując, podobnie jak w pozostałych recenzjach, co przemawia za uznaniem tej współpracy jako wymagającej podkreślenia. Recenzentka nie zwróciła również uwagi na fakt, że krótkotrwałe kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe, warsztaty około konferencyjne (nawet zagraniczne), to nie to samo co staże naukowe. Prof. E.O. dorobek opiniowanego określiła jako "bardzo wysoki", natomiast prof. J.M. jako "bardzo ważny i odkrywczy", jednak podobnie jak w poprzednich recenzjach, bez merytorycznego wykazania wybitności osiągnięć naukowych kandydata. W ocenie organu opinie recenzentów w znacznej mierze sprawiają wrażenie tożsamości z autoreferatem kandydata, podczas gdy powinny być wyrazem pogłębionej osobistej oceny, zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego. W większości recenzje powielają zapisy autoreferatu, zaś w przypadku jednego z recenzentów, doszło wprost do jego "utożsamienia" się z kandydatem, zapewne wskutek zastosowania metody "kopiuj-wklej". Zdaniem organu większość recenzentów bezkrytycznie powieliła opis dorobku kandydata, polegający na jego udziale w realizacji Projektu P. - [...], nie podając nawet, podobnie jak kandydat, na czym polegał jego udział i jaką pełnił w nim funkcję. Trudno obecnie znaleźć źródła odnoszące się do przytoczonego projektu P. (programu realizowanego w odległych już latach), niemniej w Raporcie Najwyższej Izby Kontroli Departament Gospodarki i Integracji Europejskiej z listopada 1998 r. stwierdzono, że projekt realizowany był w ramach Programu restrukturyzacji przedsiębiorstw. Z innego źródła wynika, że projekt finansowany ze środków programu P. "[...]". Z uwagi na brak ze strony kandydata bliższych informacji dotyczących ww. projektu pojawia się pytanie, czy miał on charakter badawczo-naukowy. W wykazie osiągnięć naukowych kandydata żadna z publikacji nie nosi znamion efektów współpracy z A[...] w obszarze wymienionego projektu co mogłoby uwierzytelnić jej badawczy wymiar. Kandydat nie opisał funkcji, jaką miałby pełnić w wymienionym projekcie, chociaż dopełnił tego wymogu w przypadku projektów uczelnianych (tzw. badań statutowych), wskazując, że był ich kierownikiem. Pierwszoplanowo wymieniany projekt (zapewne z uwagi na finansowanie ze środków P., w odróżnieniu od finansowania innych projektów min. uczelnianych) nie został zweryfikowany przez recenzentów, ani poddany analizie. Taka weryfikacja połączona z ekspercką analizą, powinna dotyczyć każdego osiągnięcia naukowego kandydata, które w efekcie rozważań, mogłoby zostać określone jako wybitne. Nadto organ podniósł, że żaden z recenzentów nie odniósł się krytycznie do kolejnego ustawowego wymogu, jakim jest odbycie trwającego dłużej niż miesiąc stażu naukowo- badawczego. Stypendium, na które kandydat powołuje się w autoreferacie ([...]) nie miało charakteru naukowo- badawczego. Jest formą wymiany grup zawodowych, odmienności i podobieństw w obszarze konkretnych specjalności. Kolejne 15 staży zagranicznych, które kandydat podaje w dokumentacji, to krótkie (2-4 dniowe) kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe/specjalistyczne lekarza, nie mające charakteru naukowo- badawczego. Podsumowując, Rada Doskonałości Naukowej uznała, że powołani eksperci nie sprostali wymogom wnikliwej i wyczerpującej analizy dorobku naukowego kandydata, która mogłaby stanowić podstawę do przyjęcia, że jego osiągnięcia naukowe są wybitne, przez które należy rozumieć "wybijającego się ponad przeciętność" "znacznego co do rozmiaru lub natężenia". Nadanie tytułu naukowego ma stanowić swoiste "ukoronowanie" działalności naukowej, z reguły następujące po spełnieniu warunków do nadania stopnia doktora habilitowanego. W ocenie organu osiągnięcia naukowe kandydata nie są wybitne. Pozostałe ustawowe przesłanki wskazujące na zasadność ubiegania się kandydata o tytuł profesora również nie zostały poddane pełnej, obiektywnej ocenie przez recenzentów. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł dr hab. J.T., stwierdzając, że spełnia przesłanki do nadania mu tytułu naukowego profesora. Zespół Nauk Medycznych i Nauk o Zdrowiu Rady Doskonałości Naukowej na posiedzeniu 7 marca 2023 r. ustalił, że kandydat nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami, a jego dorobek naukowy nie spełnia warunków ustawowych stawianych kandydatom na profesora, zarówno odnośnie posiadanych publikacji, realizacji grantów naukowych, czy odbytych szkoleń. Jak zaznaczono, żaden z recenzentów nie odniósł się krytycznie do wymogu odbycia trwającego dłużej niż miesiąc stażu naukowo – badawczego, zaś powołane przez kandydata stypendium w W. nie miało charakteru naukowo – badawczego, podobnie jak 15 staży zagranicznych. Zespół zwrócił uwagę na niezwykle staranną ocenę wniosku przez Radę Doskonałości Naukowej, co pozwoliło uzupełnić opinie recenzentów o następujące wnioski: nie ma przesłanek merytorycznych, aby uznać dorobek naukowy dr. hab. J.T. za wybitny. Kandydat nie kierował zespołami badawczymi oraz nie odbył stażu naukowego. W głosowaniu tajnym Zespół wyraził opinię odmawiającą zasadności wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu tytułu profesora (wynik głosowania: za wystąpieniem - 10 głosów, przeciw - 0 głosów, wstrzymujących się - 2 głosy). Decyzją z [...] marca 2023 r. (sporządzoną 31 maja 2023 r.) Rada Doskonałości Naukowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 228 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce utrzymała w mocy decyzję własną z 26 września 2022 r. Prezydium Rady Doskonałości Naukowej, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie uwzględniać wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Rady Doskonałości Naukowej (wynik głosowania: za utrzymaniem w mocy zaskarżonej uchwały - 9 głosów, przeciw - 1 głos, wstrzymujących się - 0 głosów). Zdaniem Rady Doskonałości Naukowej osiągnięcia naukowe kandydata nie spełniają wymogu "wybitności", pomimo 5 pozytywnych recenzji osiągnięć naukowych. Do takich osiągnięć zalicza się opublikowane badania w tzw. pracach oryginalnych, a zatem tych, które weryfikują hipotezę badawczą (naukową). Kandydat uznaje za swoje największe osiągniecie naukowe, cyt. "[...]". Wymienia 5 publikacji z tzw. listy filadelfijskiej, we wszystkich jest pierwszym autorem. Największa liczbę cytowań, wynoszącą 10, posiada publikacja z 2007 r. Oznacza to, że wyniki tych badań nie wpłynęły znacząco na rozwój dyscypliny naukowej. Podobnie z pracami z 2015 i 2017 r., które były cytowane tylko 8 i 6 razy. Pozostałe prace z tego cyklu posiadają odpowiednio 2 i 0 cytowań, co również oznacza, że przedstawione badania nie mają znaczącego wpływu na rozwój dyscypliny i nie można uznać je za wybitne. Jako drugie najważniejsze osiągnięcie naukowe kandydat podaje "[...]", których konsekwencją były publikacje (liczba mnoga), wymieniając tylko jedną, która posiada 41 cytowań. Co prawda wyniki opisane w tej pracy można uznać za ważny przyczynek w obszarze badań nad rakiem krtani, ale z nieznanych powodów kandydat nie przedłożył innych publikacji z tego obszaru badań, zatem w kontekście ilościowym to osiągnie nie powinno być uznane za wybitne. Organ nie uznał również za wybitne osiągnięcie zagadnienia dotyczącego zakażeń laryngologicznych przenoszonych przez kleszcze z dwoma cytacjami, które kandydat określa jako badania pionierskie, do oceny czego Rada nie jest wyposażona. Organ ocenia tylko na podstawie materiału dowodowego (dokumentacje przedłożonej przez kandydata) wpływ dorobku na rozwój dyscypliny naukowej. Rada Doskonałości Naukowej podzieliła argumentację, że definicja wybitności nie jest definicją ustawową ale słownikową, do której odwołują się również poglądy doktryny. W ocenie organu, z przedłożonego dorobku kandydata wynika, że warunek wybitności nie jest spełniony, szczególnie w przypadku tzw. prac oryginalnych. Pozostałe ustawowe przesłanki wskazujące na zasadność ubiegania się przez kandydata do tytuł profesora również nie zostały spełnione. Jak podkreślił organ kandydat głównie publikował w krajowych czasopismach umieszczonych na liście Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego punktowanych w przedziale 2 – 15 (dominuje punktacja 2 i 5), przy czym skala Ministerstwa obejmuje punktację w skali od 2 do 200, co dodatkowo nie pozwala określić prac kandydata jako wybitnych. Innym warunkiem do uzyskania tytułu naukowego profesora jest udział w realizacji grantu naukowego finansowanego ze źródeł pozauczelnianych, co dodatkowo ma potwierdzać, że kandydat posiada umiejętności zarzadzania i kierowania zespołem badawczym. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że kandydat odbył tylko staże szkoleniowe oraz był wykonawcą w kilku projektach badawczych, które sam określa jako eksperckie. Większość recenzentów bezkrytycznie powieliła opis dorobku kandydata, polegający na jego udziale w realizacji projektu P. - [...], nie podając nawet, podobnie jak kandydat, na czym polegał jego udział i jaką pełnił funkcję w tym projekcie. W tym zakresie organ powtórzył ustalenia przywołane w decyzji organu I instancji poczynione odnośnie tego projektu w świetle raportu NIK i innego źródła, jak również powtórzył ustalenia dotyczące odbycia trwającego dłużej niż miesiąc stażu naukowo-badawczego i powołanego w autoreferacie stypendium ([...]). Podsumowując, Rada Doskonałości Naukowej uznała, że nie ma przesłanek merytorycznych, aby uznać dorobek naukowy skarżącego za wybitny, skoro nie kierował on zespołami badawczymi oraz nie odbył stażu naukowego. Tym samym skarżący nie spełnia wszystkich kryteriów ustawowych związanych z nadaniem tytułu naukowego, w tym o znaczeniu fundamentalnym, tzn. legitymowania się wybitnym dorobkiem naukowym. Skargę na powyższą decyzję wniósł J.T., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że ustawowym wymogiem stawianym kandydatowi do nadania tytułu profesora jest odbycie trwającego dłużej niż miesiąc stażu naukowo – badawczego, podczas gdy przepis ustawy wskazuje jedynie na wymóg uczestnictwa w ramach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych lub prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, nie określając okresu trwania stażu naukowego, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż organ w sposób niewłaściwy zinterpretował normę prawną dotyczącą przesłanek nadania tytułu profesora, zaś prawidłowa analiza przedłożonego przez skarżącego dorobku naukowego wskazuje, że spełnia on wymogi określone w art. 227 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu zgodnym z powszechnie obowiązującymi przepisami, 2. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. w zw. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 228 ust. 9 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn dla których odmówił wiary innym dowodom, w szczególności przyczyn, dla których pozytywnym recenzjom przybranych w postępowaniu recenzentów odmówił mocy dowodowej oraz niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego uznano, że dorobek skarżącego nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit a i b ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce a w konsekwencji - lakoniczność i ogólnikowość uzasadnienia decyzji, uniemożliwiające ocenę czy postępowanie oraz wydana decyzja dostatecznie odpowiadają prawu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, b. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 228 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności w toku postępowania oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia wszystkich okoliczności związanych z osiągnięciami naukowymi skarżącego, w szczególności w zakresie przesłanki "wybitności" dorobku skarżącego, oraz uczestnictwem w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbywaniem staży naukowych w instytucjach naukowych w tym zagranicznych lub prowadzeniem badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprawidłową ocenę dorobku naukowego oraz innych aktywności naukowych skarżącego, w wyniku czego wydano decyzję odmawiającą wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie skarżącemu tytułu profesora, c. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. zw. z art. 84 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 227 ust. 1 pkt 1 a i b oraz art. 228 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego i rzetelnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie oceny poszczególnych dowodów, w tym na pięciu sporządzony recenzji, spośród których wszystkie były pozytywne oraz ich rozważenie tle całokształtu ujawnionych okoliczności sprawy oraz brak podania motywów dla których podstawę rozstrzygnięcia stanowiła wyłącznie negatywna dla skarżącego opinia zespołu, skutkujące nieuprawnionym przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów i jej dowolnością co miało istotny wpływ na sprawy, d. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a i b oraz art. 228 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez brak odniesienia się a w wyniku tego – ewentualnego zakwestionowania lub podjęcia próby zakwestionowania – wydanych przez 5 recenzentów w toku postępowania recenzji (wszystkie pozytywne) przy rozpoznawaniu sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, e. art. 15 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym przez skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak zapewnienia skarżącemu możliwości poznania motywów zapadłego rozstrzygnięcia, f. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 228 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez brak zasięgnięcia opinii recenzentów w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wobec pojawiających się wątpliwości organu co do spełnienia przesłanek określonych w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w kontekście 5 pozytywnych recenzji stanowiło obowiązek organu, celem wyczerpującego rozpoznania całości okoliczności faktycznych sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci braku wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego a w konsekwencji braku wskazania w decyzji kończącej postępowanie w sposób przekonywujący i uzasadniony faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o rozważenie możliwości uchylenia w całości decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiedź na skargę złożyła Rada Doskonałości Naukowej, wnosząc o jej oddalenie i rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, niebędąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiot niniejszej sprawy stanowiła decyzja o odmowie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu posiadającemu stopień naukowy doktora habilitowanego nauk medycznych tytułu profesora w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowie, w dyscyplinie nauki medyczne. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 227 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm.): "1. Tytuł profesora może być nadany osobie, która: 1) posiada stopień naukowy doktora habilitowanego oraz: a) wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne, b) uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, 2) posiada stopień doktora habilitowanego w zakresie sztuki oraz wybitne osiągnięcia artystyczne - a także spełnia wymaganie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5". Postępowanie w sprawie nadania tytułu profesora wszczyna się na wniosek składany do Rady Doskonałości Naukowej, zawierający uzasadnienie wskazujące na spełnienie wymagań, o których mowa w art. 227 (art. 228 ustawy). W toku postępowania Rada powołuje 5 recenzentów, którym zleca wydanie opinii w zakresie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 227 ust. 1 albo 2 (art. 228 ust. 3). Opinia jest wydawana w terminie 3 miesięcy od dnia zlecenia jej wydania (art. 228 ust. 4), zaś w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania opinii Rada w drodze decyzji administracyjnej: "1) występuje do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora albo 2) odmawia wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora" (art. 228 ust. 5). Od decyzji negatywnej stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 228 ust. 6 ww. ustawy), który Rada Doskonałości Naukowej rozpatruje w terminie 6 miesięcy od dnia jego doręczenia (ust. 7). W postępowaniu odwoławczym Rada może zasięgnąć opinii powołanych wcześniej recenzentów (ust. 8). W postępowaniach w sprawie nadania tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. (art. 229 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu profesora, podobnie jak postępowania w sprawie nadania stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw, która z kolei powoduje, że zakres kontroli sądowej jest ograniczony. Sąd administracyjny nie jest uprawnionych w tego typu postępowaniach do merytorycznej kontroli opinii (recenzji) stanowiących podstawę wydania decyzji przez Radę Doskonałości Naukowej jak również merytorycznej oceny dorobku i aktywności naukowej kandydata sformułowanej w opinii Zespołu lub w decyzji Prezydium Rady Doskonałości Naukowej. Sąd administracyjny nie dokonuje tym samym merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu profesora oraz tego, czy posiada ona wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne jako wymogu uzyskania tytułu profesora. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Radą Doskonałości Naukowej nie doszło naruszenia norm wynikających z przepisów ustawy i statutu Rady, a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08 oraz wyrok NSA z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4833/21). To zadaniem Rady jest dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, przy czym postępowanie dowodowe jest zasadniczo ograniczone do złożenia przez zainteresowanego posiadającego odpowiedni stopień naukowy stosownego wniosku wraz z uzasadnieniem i uzyskaniem opinii sporządzonych przez 5 recenzentów odnośnie spełnienia wymagań przez opiniowanego warunków do uzyskania tytułu naukowego profesora. Wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie wystąpienia albo odmowy wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora następuje przez Prezydium Rady Doskonałości Naukowej, podejmowanej w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów, w obecności co najmniej połowy członków prezydium (§ 8 ust. 1 pkt 11 i § 4 ust. 3 Statutu Rady Doskonałości Naukowej – załącznik do uchwały nr 1/2020 Rady Doskonałości Naukowej z dnia 9 października 2020 r. w związku z art. 236 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Z kolei wyrażenie przez zespół opinii w sprawie zasadności wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie wnioskodawcy tytułu profesora, podejmowane jest w formie uchwały ( § 9 ust. 1 pkt 3 lit. e Statutu). W okolicznościach niniejszej sprawy wydanie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji zostało poprzedzone posiedzeniami Zespołu Nauk Medycznych i Nauk o Zdrowiu, które odbyły się 6 września 2022 r. oraz 7 marca 2023 r., w trakcie których – jak wynika ze sporządzonych protokołów – dokonano szczegółowej oceny dorobku naukowego skarżącego odnośnie obu przesłanek z art. 227 ust. 1 pkt a i b ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. dokonano oceny, czy dorobek naukowy skarżącego po uzyskaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego można uznać za wybitne osiągnięcie skarżącego oraz dokonano oceny odbytych stażów i projektów naukowo – badawczych, w obu przypadkach dochodząc do negatywnych konkluzji. Zespół nie kwestionował przy tym ani kwalifikacji naukowych recenzentów, podkreślając, że są oni specjalistami w dziedzinie przedłożonych przez skarżącego osiągnięć naukowych oraz rzetelność tych recenzji, wyrażając jednak negatywną ocenę zasadności wystąpienia o nadanie skarżącemu tytułu profesora, w głosowaniu tajnym, uchwałą podjętą bezwzględną większością głosów. Na podstawie ww. opinii Zespołu oraz zgromadzonego materiału dowodowego, Prezydium Rady Doskonałości Naukowej na posiedzeniu w dniu 26 września 2022 r. podjęło decyzję odmowną o wystąpieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora, w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów. W ocenie Rady skarżący, posiadając stopnień doktora habilitowanego nauk medycznych, nie spełnił żadnego w wymogów do nadania mu tytułu profesora. Co istotne, organ również nie negował sporządzonych na potrzeby niniejszego postępowaniach recenzji, które (wszystkie) był dla skarżącego pozytywne i dokonał ich oceny jako środka dowodowego zgromadzonego w sprawie, stwierdzając, że nie wykazano w nich cechy "wybitności" osiągnięć naukowych kandydata. Organ w tym zakresie dokonał szczegółowej oceny tych recenzji, wskazując na ogólnikowość wyrażonych w nich stwierdzeń jak wskazanie na "nowatorskość" zagadnień poruszanych w pracach skarżącego bez wskazania jakiegokolwiek osiągnięcia jako wybitnego, brak merytorycznego wykazania wybitności osiągnięć skarżącego, niską cytowalność prac skarżącego, czy zwracając uwagę na bezkrytyczne powielenie opisu dorobku naukowego przedstawione przez kandydata (skarżącego). Organ dokonał również szczegółowej oceny udziału skarżącego w realizowanych z jego udziałem projektów, staży zagranicznych czy stypendiów. Również w postępowaniu odwoławczym, prowadzonym na skutek złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zespół na posiedzeniu 7 marca 2023 r. dokonał ponownej oceny dorobku naukowego skarżącego, z uwzględnieniem dokonanych publikacji oraz argumentacji przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dochodząc do wniosku, że skarżący nie legitymuje się posiadaniem wybitnych osiągnięć naukowych jak również uczestnictwem w pracach zespołów badawczych, odbytych stażach naukowych lub prowadzeniem badań naukowych lub prac rozwojowych. Zwrócić należy uwagę, że Zespół pozytywnie odniósł się do stanowiska Rady Doskonałości Naukowej wyrażonej w uzasadnieniu decyzji I instancji, podkreślając niezwykłą staranność oceny wniosku, "co pozwoliło uzupełnić ocenę recenzentów o następujące wnioski: nie ma przesłanek merytorycznych, aby uznać dorobek naukowy dr. hab. J.T. za wybitny; Kandydat nie kierował zespołami badawczymi, oraz Kandydat nie odbył stażu naukowego". W konkluzji zespół wyraził negatywną ocenę zasadności wystąpienia o nadanie skarżącemu tytułu profesora, w głosowaniu tajnym, uchwałą podjętą bezwzględną większością głosów. Na podstawie ww. opinii Zespołu oraz zgromadzonego materiału dowodowego, Prezydium Rady Doskonałości Naukowej na posiedzeniu w dniu [...] marca 2023 r. ponownie podjęło decyzję odmowną, w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów, co stanowiło podstawę utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Rada ponownie odniosła się do wszystkich osiągnięć naukowych skarżącego, z uwzględnieniem również tych wskazywanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz jego udziału w stażach czy stypendiach. Rada ponownie zwróciła uwagę na pozytywne dla skarżącego recenzje, których ocena doprowadziła organ do konkluzji o ich wadliwości w zakresie udziału w badaniach naukowych, sprowadzających się do bezkrytycznego powielenia opis dorobku skarżącego. Wskazując na powyższe, stwierdzić należało, że tak przeprowadzone postępowanie odpowiada wymogom stawianym przez ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz Kodeks postępowania administracyjnego. Z tego też względu jako niezasadne należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w skardze naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 227 i art. 228 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Podkreślić należało, że na żadnym etapie postępowania nie było kwestionowane to, że sporządzone w sprawie recenzje były dla skarżącego pozytywne. Nie podważono jednak stanowiska organu w zakresie, w jakim zakwestionował on przydatność tych recenzji w sprawie dla wykazania przesłanek z art. 227 ust. 1 pkt a i b ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Wbrew twierdzeniom skarżącego z uzasadnienia skarżonej decyzji jednoznacznie wynika, jakim okolicznościom dał on wiarę, a jakim odmówił wiarygodności, a także jakimi kryteriami kierował się oceniając wybitność dorobku naukowego skarżącego, przyjmując jego słownikowe (leksykalne) znaczenie oraz oceną nie spełnienia przesłanki odbycia stażu naukowego, uczestnictwa w pracach zespołów badawczych lub prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych. W tym zakresie organ ocenił charakter tych badań i projektów, w których uczestniczył skarżących oraz charakter udziału skarżącego. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo szkolnictwie wyższym, rację trzeba przyznać skarżącemu, że istotnie ustawodawca w treści tego przepisu nie określił czasu trwania stażu naukowo – badawczego wymaganego dla spełnienia tego kryterium. Przyjęte zatem przez organ odwoławczy miesięczne kryterium, aczkolwiek pozaustawowe, należało uznać jedynie za kryterium pomocnicze, nie oznaczające sztywnych ram czasowych. Nie ulega wątpliwości, że odbycie stażu musi być czynnością rozciągniętą w czasie, skoro chodzi o formę zdobywania wiedzy, umiejętności czy kompetencji w miejscu odbywania staży. W praktyce chodzi zatem o udział w zajęciach odbywanych w miejscu stażu, seminariach, dyskusjach naukowych czy pracach naukowych, których celem jest poszerzenie posiadanej wiedzy z danego zakresu. Dlatego wydaje się, że odbycie stażu powinno być udokumentowane nie tylko samą "fizyczną obecnością" w miejscu stażu (potwierdzeniem odbycia stażu), ale również – zwłaszcza w przypadku nauk społecznych – publikacją naukową, która nabytą wiedzę prezentuje. Nie jest to jednak prawny obowiązek, ale swoiste ułatwienie w wykazaniu spełnienia omawianego warunku. Ze względu na osobliwości określonej dyscypliny naukowej współpraca z inną uczelnią lub instytucją naukową będzie mogła odbywać się tylko w formie prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, co również nie wyklucza przygotowania po takich badaniach stosownego opracowania (K. Ślebzak [w:] Komentarz do wybranych przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce [w:] Akademickie prawo zatrudnienia. Komentarz, red. K. W. Baran, Warszawa 2020, art. 227). Także językowa definicja pojęcia "staż" odnosi się do pewnej czynności rozciągniętej w czasie, dotyczącej "1. praktycznej nauki zawodu odbywana przez absolwentów szkół jakiejś instytucji; okres próbny; praktyka; 2. czas, który upłynął od początku pracy w jakiejś instytucji" (Słownik Języka Polskiego – Wydawnictwo PWN – dostępny na stronie internetowej: sjp.pl). Z tego też względu nie można organowi postawić skutecznie zarzutu naruszenia błędnej wykładni i zastosowania w sprawie art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, bowiem wskazywanie na odbycie co najmniej miesięcznego stażu miało na celu zestawienie go ze stażami zagranicznymi wskazanymi przez kandydata (skarżącego), które organ ocenił jako 2 – 4 dniowe kursy podnoszące kwalifikacje zawodowe lub specjalistyczne lekarza, co miało na celu wykazanie pewnego niezbędnego minimalnego czasu, aby obecność kandydata w danej jednostce naukowej można było uznać za działalność naukowo – badawczą. Z tego też względu wykładnia art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy zaprezentowana przez organy zawiera pewien aspekt praktyczny oceny obecności kandydata na stażu naukowym w instytucjach naukowych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. wobec zgodnego wniosku stron postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło