VII SA/Wa 1888/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. B. i J. B. w sprawie ze skargi I.B. i J.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : I. przyznać I. B. i J. B. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 24 listopada 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 4.412,06 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że posiadają mieszkanie o powierzchni 50 m ². Oświadczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiadają. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że ciężka choroba nowotworowa wnioskodawcy uniemożliwia im poniesienie kosztów sądowych w sprawie, jak również osobiste stawienie się w Sądzie. Wnioskodawcy oświadczyli, że z otrzymywanych emerytur o łącznej wysokości 3.655,80 złotych netto miesięcznie ponoszą koszty z tytułu opłat za czynsz w wysokości 450,00 złotych, za energię elektryczną w wysokości 200,00 złotych, gaz w wysokości 50,00 złotych co w sumie stanowi kwotę w wysokości 700,00 złotych. Wnioskodawcy wskazali, że na lekarstwa wydaja około 300,00 złotych miesięcznie. Dodali, że koszty związane z dwukrotnym dojazdem wnioskodawcy do kliniki onkologicznej we Wrocławiu to koszt w wysokości około 300,00 złotych. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają dwie pożyczki w banku. Wskazali, że zostały one wzięte w dniu 21 czerwca 2010 r. na kwotę 21.000,00 złotych z terminem spłaty do maja 2012 r. oraz w dniu 8 października 2010 r. na kwotę 26.178,01 złotych z terminem spłaty do października 2015 r. Wnioskodawcy podali, że miesięczna spłata obu kredytów wynosi 1.697,98 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Stwierdzono, że przy wysokości posiadanych miesięcznie dochodów oraz ponoszonych wydatkach wnioskodawcy nie są w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek przekraczający ich rzeczywiste możliwości finansowe. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie są w stanie z uzyskiwanych dochodów ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Wskazać należy, iż uzyskiwany przez wnioskodawców niemały stały dochód miesięczny z tytułu emerytur w wysokości 3.655,80 złotych netto stanowi stałe źródło dochodu wnioskodawców, a sytuacja taka pozwala na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala wnioskodawcom nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i opłaty związane z utrzymaniem siebie oraz mieszkania, ale również na samodzielną spłatę rat zaciągniętych pożyczek. Wskazać należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym spłata zaciągniętych kredytów nie stanowi wydatku niezbędnego, który należy uwzględniać przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1990 r., II CZ 113/90, OSNC 1991/8-9/111). Nadto, zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu i inne zobowiązania) nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, jakimi są koszty sądowe. Wskazać należy także, że bank udzielając wnioskodawcom dwóch pożyczek ocenił ich sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania pożyczek, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych. Wnioskodawcy natomiast nie wskazali, by mieli jakiekolwiek problemy ze spłatą pożyczek z uzyskiwanych dochodów. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należą posiadają bowiem stały dochód miesięczny w wysokości około 3.655,80 złotych. Zaznaczyć należy także, że wnioskodawcy uiścili wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Powyższe wskazuje zatem, że wnioskodawcy z uzyskiwanych dochodów są w stanie zgromadzić środki finansowe by ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie. Zaznaczyć należy, że koszty sądowe mogą wystąpić w sprawie bądź też nie, co zależy też od działań samych wnioskodawców. Dodać należy, że wysokość ewentualnych kosztów sądowych w sprawie jakie mogłyby się pojawić nie będzie wyższa niż te które dotychczas wnioskodawcy byli w stanie ponieść. Stwierdzono zatem, że ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie wnioskodawcy ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będą w stanie ponieść samodzielnie i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawców nie jest na tyle trudna by przy ograniczeniu wydatków nie będących niezbędnymi nie byli oni w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych w sprawie. Z tego względu, w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych wniosek oddalono. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.