VII SA/Wa 1890/12

POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2013 r. Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : nakazu wykonania określonych czynności postanawia : odmówić A. M. Ł. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 28 lutego 2013 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz syn. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez żonę z tytułu zatrudnienia w wysokości 3.120,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca podał, że posiada dom drewniany o powierzchni 89 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 1,39 ha oraz drewniany budynek gospodarczy. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada. Dodał, że w celu uiszczenia wpisu sądowego od skargi zmuszony był pożyczyć pieniądze. Zarządzeniem z dnia 11 marca 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu drewnianego o powierzchni 89 m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, telefon, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz czy syn wnioskodawcy uczy się czy też pracuje, jeśli pracuje należało podać wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wskazać tytuł z jakiego są uzyskiwane. Wezwano wnioskodawcę także do podania jaką kwotę miesięcznie wraz z rodziną przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków czystości, edukację syna. Zapytano wnioskodawcę także, czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W dniu 25 marca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że koszty jakie wnioskodawca ponosi związane z utrzymaniem domu wynoszą : z tytułu opłat za wodę 20,00 złotych miesięcznie, za zakup butli gazowej 11-kilogramowej 55,00 złotych, wywóz śmieci 15,00 złotych, za energię elektryczną 220,00 złotych, za telefon i internet w wysokości 80,00 złotych, za opłat . : węgiel, 3,5 t x 800,00 złotych + 5 m 3 drewna x 80,00 złotych =2.800 + 400 = 3.200,00 złotych rocznie, co w skali miesiąca daje kwotę w wysokości 266,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, z koszty dojazdu syna na uczelnię miesięcznie wynoszą 312,00 złotych, a bilet miesięczny żony do pracy wynosi 161,00 złotych. Wnioskodawca podał, iż na miesięczne potrzeby życia codziennego przeznacza kwotę w wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie. Poinformował, iż nie podejmuje żadnych prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych lub z tytułu umów zlecenia czy o dzieło. Dodał, iż nie otrzymuje także żadnej pomocy od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych. Wskazał, że syn nie pracuje i nie osiąga dochodu, gdyż uczy się na studiach dziennych. Kolejnym zarządzeniem z dnia 28 marca 2013 r. zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy wobec faktu, iż na obecnym etapie sprawy nie jest zobowiązany do ponoszenia żadnych kosztów sądowych podtrzymuje złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czy też go cofa. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznawane na mocy postanowienia może wywołać określone skutki prawne jedynie od momentu skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania prawa pomocy, a zatem nie działa wstecz. Powyższe oznacza, iż ewentualne zwolnienie od kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania nie może mieć wpływu na fakt uprzedniego uiszczenia przez stronę skarżącą kwoty wymaganego wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych. W dniu 15 kwietnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo, w którym wnioskodawca oświadczył, że podtrzymuje złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca wraz z rodziną posiada do dyspozycji stały dochód miesięczny żony o łącznej wysokości 3.120,00 złotych. Z uzyskiwanego dochodu ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu o powierzchni 89 m ² w wysokości około 1.129,00 złotych miesięcznie oraz koszty związane z bieżącymi potrzebami życia codziennego w wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 2.129,00 złotych miesięcznie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy. Zauważyć należy, iż pomimo tego, że w chwili obecnej wnioskodawca nie uzyskuje stałego dochodu to jednak dochód taki uzyskuje małżonka wnioskodawcy z którą pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca posiada majątek w skład którego wchodzi dom o powierzchni o powierzchni 89 m ² , nieruchomość rolną o powierzchni 1,39 ha oraz drewniany budynek gospodarczy. Stwierdzić zatem należy, że przy wysokości posiadanych dochodów oraz majątku nie można uznać wnioskodawcę za osobę ubogą znajdująca się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby go do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca wraz z rodziną ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe. Podkreślić także należy, że warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest z jednej strony wykazanie, że na stronie ciąży obowiązek uiszczenia konkretnych opłat sądowych, a z drugiej, że nie może ich uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. postanowienie SN z dnia 28 stycznia 1981 r., IV PZ 5/81, LEX nr 8305). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być zatem rozpatrywana w dwóch aspektach z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony jej możliwości finansowych. Z akt sprawy wynika natomiast, że wnioskodawca nie wniósł o sporządzenie uzasadnienia ani nie złożył żadnego innego pisma procesowego w sprawie, w związku z którym zobowiązany byłby do ponoszenia kosztów sądowych. Wskazać należy, że na obecnym etapie sprawy, po stwierdzeniu prawomocności wydanego w sprawie wyroku na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia jakichkolwiek opłat sądowych. Sprawa została bowiem już prawomocnie zakończona, a wnioskodawca nie jest zobowiązany do jakichkolwiek opłat w sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.