VII SA/Wa 1899/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 8 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odmówić K. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca w formularzu PPF podała, że gospodarstwo domowe prowadzi z synem. Podała, ze jej sytuacja materialna nie pozwala na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, syn wnioskodawczyni ma 9 miesięcy, osiągany dochód wnioskodawczyni w całości przeznacza na utrzymanie domu, siebie i dziecka, nie posiada oszczędności. Wskazany dochód w rodzinie wynosi 3 000 zł., na który składa się zasiłek macierzyński w wysokości 2 500 zł. i alimenty umowne wysokości 500 zł. Strona wykazała posiadanie nieruchomości – domu. Dodała, że ponosi następujące koszty utrzymania koszty energia elektryczna 100 zł., woda 100 zł. gaz 60 zł., opał 190 zł., żywność 1 400 zł., leki 10 zł., środki czystości i higieny 400 zł., odzież i obuwie 50 zł., telefon 50 zł., kredyt 500 zł. W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawczyni wskazała, że dom ma powierzchnię 110 m2, właścicielką domu jest wnioskodawczyni. Mieszka w domu z synem i rodzicami. Budynek wewnątrz działki jest pomieszczeniem gospodarczym (90 m2). Kredyt w wys. 25 tys. zł został zaciągnięty na wyłożenie wjazdu kostka brukową, do spłaty pozostało jeszcze 3 000 zł. Pomoc rodziny to kwota około 500 zł. miesięcznie. Do pisma dołączone kopię dokumentów PIT oraz wyciągów bankowych wnioskodawczyni i jej rodziców. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową K. B. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika aby strona była w trudnej sytuacji majątkowej i aby wnioskodawczynię można było zaliczyć do osób ubogich, których stać na zaspokajanie jedynie podstawowych potrzeb. Wnioskodawczyni utrzymuje się z łącznego dochodu pochodzącego z zasiłku macierzyńskiego, alimentów oraz pomocy rodziny w łącznej wysokości około 3 500 zł. miesięcznie. Posiada dom o pow. 110 m2 oraz nieruchomość na której położony jest dom. Razem w wnioskodawczynią mieszka jej syn (w wielu 9 miesięcy) oraz rodzice wnioskodawczyni. Zatem do wskazanego dochodu należy również doliczyć dochody rodziców wnioskodawczyni (łącznie jak wynika z przedstawionej kopii dokumentu PIT około 3 800 zł.). Wskazane wydatki zamykają się w kwocie 3 000 zł., przy czym niektóre z nich nie są wydatkami koniecznymi (kredyt, telefon). Porównując je z dochodami gospodarstwa domowego wskazać należy, że rodzina wnioskodawczyni posiada wolne środki, które może przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych i opłacenie pełnomocnika we własnym zakresie. Pamiętać należy, że prawo pomocy przysługuje jedynie stronie, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z przyczyn od siebie niezależnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r. II OZ 1028/14 Lex nr 1530792, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 czerwca 2012 r. II SA/Rz 440/12 Lex nr 1231908). Skarżący nawet jeżeli ma trudności finansowe, to powinien w pierwszej kolejności poszukać rozwiązania tych problemów we własnym zakresie. Z tych względów uznano, że strona jest w stanie opłacić koszty sądowe w sprawie i odmówiono przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W zakresie ustanowienia pełnomocnika uznano, że z uzyskiwanego dochodu samodzielnie poniesienie wydatku nie przekracza finansowych możliwości wnioskodawcy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.