VII SA/Wa 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd, sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...]na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia [...]na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] Nr [...]z dnia [...]marca 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] i [...]pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem wraz z wewnętrzną instalacją gazową i instalacjami zewnętrznymi: wody, kanalizacji sanitarnej i energetyczną zalicznikową na działce nr [...]w [...] gm. [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ww. budynku jednorodzinnego. Powołując się na przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stwierdził, że nieruchomość wnioskodawcy, z posiadania której wywodzi swój interes prawny nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Wprawdzie wnioskodawca jest współwłaścicielem działki nr ew. [...]bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną jednakże nie oznacza to jeszcze, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ wskazał, że stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/7, wskazał, że w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa materialnego prawa administracyjnego. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stroną postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Organ wskazał, że z planu zagospodarowania terenu działki inwestycyjnej, stanowiącego załącznik do decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2006 r. wynika, że projektowany budynek zlokalizowano w odległości 4,5 m (w najbliższym punkcie) od granicy z działką nr ew. [...], stanowiącej współwłasność wnioskodawcy. W ocenie organu odwoławczego ww. inwestycja nie wprowadza żadnych nie wprowadza ograniczeń w korzystaniu i zagospodarowaniu działki nr ew. [...]. Tym samym należy stwierdzić, iż działka skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), przepis § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), przepis § 157 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych). Dokumentacja projektowa nie przewiduje też zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomości należące do skarżącego (przepis § 29 ww. rozporządzenia), jak również nie pozbawia działki skarżącego dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jednocześnie wskazał, że przymiot strony [...]w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji był przedmiotem oceny zarówno przez organy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia na wniosek [...]postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] marca 2006 r., decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 marca 2010 r., sygn.. akt VII SA/Wa 2346/09 skargę na tę decyzję oddalił. Dodał też, że w niniejszej sprawie nie zmienił się stan prawny lub faktyczny w sposób, który uzasadniałby inną ocenę legitymacji procesowej [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...]. Nie zgadzał się z rozstrzygnięciem organu podnosząc, że posiada interes prawny we wszczęciu postępowania Wskazał, że działka nr ew. [...]znajduje się w obszarze oddziaływania kwestionowanego przedsięwzięcia bowiem został naruszony § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczący przysłaniania okien w istniejącym w budynku na działce [...] a ponadto uniemożliwia rozbudowę budynku na działce [...]w taki sposób, aby okna w rozbudowanej części były zwrócone na stronę wschodnią, bez naruszenia § 13 rozporządzenia. Zarzucił, że w postępowaniach, jakie prowadzą organy z wniosków inwestorów dotyczących podważenia ostatecznych decyzji wydanych poprzedniemu właścicielowi działki [...]organ nie badał ich interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotem sądowej kontroli, w rozpoznawanej sprawie, było postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...]marca 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem wraz z wewnętrzną instalacją gazową i instalacjami zewnętrznymi. Postępowanie administracyjne prowadzone w trybie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć obarczonych najcięższymi wadami prawnymi. Ten tryb postępowania umożliwia weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Według natomiast art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania na wniosek wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją mamy do czynienia z niniejszej sprawie. Sąd zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organy, iż w niniejszej sprawie należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bowiem skarżący żądając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie posiada przymiotu strony. W postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2006 r. skarżący nie brał udziału. Sprawa o stwierdzenia nieważności tej decyzji jest jednak nową sprawą administracyjną, a organ powinien ustalić interes prawny strony w oparciu o obowiązujący stan prawny w dacie złożenia wniosku, nie tylko w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, podstawę materialnoprawną uznania podmiotu za stronę w tym postępowaniu stanowi art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jest przepisem o charakterze lex specialis w stosunku do normy wyrażonej w art. 28 k.p.a. Wskazując na definicję obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), organy prawidłowo uznały, że status strony takiego postępowania przysługuje np. właścicielowi nieruchomości sąsiedniej wówczas, gdy realizacja projektowanego obiektu budowlanego spowoduje na jego nieruchomości powstanie ograniczeń dotyczących jej zagospodarowania, przy czym ograniczenia te muszą wynikać z przepisów prawa. Brak norm wprowadzających takie ograniczenia dowodzi, iż oddziaływanie obiektu nie wykracza poza teren samej inwestycji, a tym samym właściciele (użytkownicy wieczyści, zarządcy) innych nieruchomości, nawet położonych w sąsiedztwie nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję, nie posiadają statusu stron w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. O zaliczeniu do obszaru oddziaływania obiektu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie decyduje bezpośrednie sąsiedztwo działek. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem. Jak słusznie wskazał organ, sam fakt graniczenia nieruchomości z działką inwestycyjną, nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym jej właściciel posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, jak również w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestniczenia w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. Nieruchomość skarżącego nie doznała żadnych ograniczeń z powodu inwestycji. Sporna inwestycja nie spowodowała żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu jej działki. Wbrew twierdzeniu skarżącego, nie został naruszony przepis § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Stosownie do § 13 ust. 1 odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,, ust. 1 . Jak wynika zatem z ww. przepisu, nie każde przesłanianie jest niedopuszczalne. Ponadto, oceny dokonuje się z punktu widzenia rozwiązań już istniejących a nie ocenia się przyszłe ewentualne rozbudowy istniejącego budynku. Należy ponadto przypomnieć, że kwestia oceny interesu prawnego Skarżącego była już przedmiotem rozstrzygnięć organów, które zostały następnie skontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2346/09 oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] odmawiającą wszczęcia na wniosek [...]postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2006 r. z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy. Jak słusznie zauważył organ w zaskarżonym postanowieniu, w niniejszej sprawie nie zmienił się stan prawny lub faktyczny w sposób, który uzasadniałby inną ocenę legitymacji procesowej [...]. W tym stanie rzeczy należało orzec, że skarga jest nieuzasadniona, a wobec tego, że Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem decyzji, skargę należało oddalić. Mając powyższe na względzie - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.