VII SA/Wa 1900/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A K o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi [...] Stowarzyszenia Mieszkańców w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia A K do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z 23 lipca 2019 r. [...] Stowarzyszenie Mieszkańców w [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r. znak: [...]utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] odmawiające po rozpatrzeniu wniosku [...] Stowarzyszenia Mieszkańców w [...] wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z [...] marca 2001 r. nr [...] udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą we [...]pozwolenia na użytkowanie kotłowni osiedlowej na gaz ziemny dla osiedli mieszkaniowych "[...]" przewidzianej do realizacji w [...]na działce nr ew. [...]. W piśmie z 12 grudnia 2019 r., uzupełnionym pismem z 13 grudnia 2019 r. A K złożyła oświadczenie o przystąpieniu do powyższego postępowania sądowego jako strona skarżąca, obok [...] Stowarzyszenia Mieszkańców w [...] , na podstawie art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., ponieważ posiada w tej sprawie własny interes prawny i brała udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym niniejsze postępowanie sądowe. Zarządzeniem z 8 stycznia 2020 r. A K została wezwana do sprecyzowania złożonego wniosku w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma w aktach sprawy, poprzez wskazanie, czy pismo stanowi wniosek o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 15 stycznia 2020 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że domaga się dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. W myśl natomiast art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Jakkolwiek wnioskodawczyni powołała się w swoim oświadczeniu na art. 33 § 1 p.p.s.a., to jej żądanie podlega rozpatrzeniu przez pryzmat spełnienia przez wnioskodawczynię wymagania określonego w art. 33 § 2 p.p.s.a., uwzględniając, że nie brała ona udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem i wobec tego jej uczestnictwo w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą Stowarzyszenia uzależnione jest od dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w nim na mocy orzeczenia Sądu. Zasadniczą przesłanką dopuszczenia konkretnej osoby do postępowania sądowego jest ustalenie, czy posiada ona interes prawny, na który mogłoby oddziaływać orzeczenie zapadłe w postępowaniu, do którego zgłasza się ta osoba jako uczestnik. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony należy uznać pogląd, zgodnie z którym interes prawny to taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot jakkolwiek pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2017 r. sygn. I FPS 2/17). Mając na uwadze sposób rozumienia wymagania przewidzianego w art. 33 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że rozpatrywany wniosek nie mógł zostać uwzględniony, albowiem postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2019 r. nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawczyni, która nie pozostawała adresatem objętego skargą aktu. Należy zauważyć, że w kontrolowanej przez Sąd sprawie Stowarzyszenie jako organizacja społeczna domagało się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W wypadku, gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., zostanie uznane przez organ administracji publicznej za zasadne, organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowaniu na prawach strony, o czym stanowi art. 31 § 3 k.p.a. Wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie organizacji społecznej z urzędu, organ przesądza jednocześnie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK 2028/15). W sytuacji jednak, gdy wniosek organizacji społecznej nie może zostać uwzględniony, organ orzeka o tym postanowieniem, na które przysługuje zażalenie, przy czym prawo do jego złożenia ustawodawca w świetle art. 31 § 3 k.p.a. przyznał wyłącznie organizacji społecznej. Konstrukcja powyższej regulacji sprawia, że jeżeli po wyczerpaniu środka zaskarżenia żądanie organizacji społecznej nie zostanie spełnione, przysługuje jej skarga do sądu administracyjnego i na tej podstawie skargę na postanowienie z 1 lipca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło [...] Stowarzyszenie Mieszkańców w [...]. Prawo to, a contrario nie przysługuje jednakże innym podmiotom, albowiem wynik postępowania administracyjnego rozumiany jako stwierdzenie niedopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek organizacji społecznej w takim przypadku dotyczy wyłącznie interesu tejże organizacji. Jeżeli uznaje ona rozstrzygnięcie odmowne za wadliwe, wynik postępowania powoduje uszczerbek w jej uprawnieniu procesowym określonym w art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. i organizacja społeczna ma prawo go podważać, powołując się na swoje cele statutowe i interes społeczny. To rozstrzygnięcie odmowne w żaden sposób nie dotyczy jednakże indywidualnego interesu prawnego innych podmiotów, które, tak jak wnioskodawczyni, nie były stronami postępowania, w ramach którego postanowienie zostało wydane. Okoliczność mająca związek z tym, że wnioskodawczyni ma pozostawać członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej w [...] i jest osobą, jak wskazuje, bezpośrednio poszkodowaną przez organ, reprezentowaną przez [...] Stowarzyszenie Mieszkańców oceny tej nie zmienia. W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu, art. 33 § 2 p.p.s.a. nie daje podstaw do dopuszczenia wnioskodawczyni jako uczestnika postępowania w przedmiotowym postępowaniu sądowym. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.