VII SA/Wa 1912/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. na decyzję (...) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia (...) maja 2011 r. nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania nałożonych obowiązków. skargę oddala Uzasadnienia Zaskarżoną decyzją z dnia ()... maja 2011r., znak (...), (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 12, poz. 68, ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) z siedzibą w W. - utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) kwietnia 2011r., znak: (...), Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...) wydaną w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy al. (...) w W. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone przez organ I instancji w dniu (...) marca 2011r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy al. (...) w W. wykazały nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego przedmiotowego budynku. Następnie, decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...) z dnia (...) kwietnia 2011r. zobowiązano właściciela budynku do zapewnienia do budynku drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku pojazdów ochrony przeciwpożarowej. Dodatkowo organ I instancji pouczył stronę postępowania o treści § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), wskazując, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu uzgodnionych z (...) Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W wyniku rozpoznania odwołania, (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. W jego ocenie, obowiązki wynikające z decyzji pierwszo-instancyjnej zostały prawidłowo nałożone w efekcie dokonanych czynności kontrolno-rozpoznawczych w dniu (...) marca 2011r. Organ podtrzymał stanowisko Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, że ustalony w wyniku kontroli stan nie zapewnia wymaganego bezpieczeństwa pożarowego budynku. Organ odwoławczy podkreślił, że wskazane w decyzji organu I instancji akty prawne mogły być stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Należało zastosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, wprowadzającego nowe, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej budynku. Na potwierdzenie trafności swojego stanowiska, organ II instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1216/08. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) z siedzibą w W. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca Spółdzielnia podniosła, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r., które zostało powołane jako podstawa prawna nałożonego obowiązku, dotyczy budynków wzniesionych po tej dacie. Budynek spełnia i spełniał wymogi przeciwpożarowe zawarte w przepisach obowiązujących w dacie jego wykonania oraz dopuszczenia do użytkowania. Nałożone na Spółdzielnię kosztowne obowiązki, przekraczają możliwości finansowe jej członków. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Rzeczą Sądu, było poddanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji, pod względem zgodności z przepisami prawa (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.) - ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Co do zasady, ustawodawca nałożył na właściciela obiektu lub terenu obowiązek ochrony przeciwpożarowej (wyjątki zostały określone w ust. 1a - przejęcie odpowiedzialności za realizację obowiązku). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, to na właścicielu budynku ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło zapewnienia do budynku, pozostającego w zasobach skarżącej Spółdzielni, drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku pojazdów ochrony przeciwpożarowej. Postępowanie było prowadzone na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W związku z przeprowadzoną kontrolą, która wykazała nieprawidłowości w zabezpieczeniu przeciwpożarowym budynku, organ nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową stosowne obowiązki w zakresie zapewnienia do budynku drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni. Powyższe obowiązki mają charakter samoistny i wynikają wprost z przepisów prawa, a konkretnie z § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, a nie z uznania administracyjnego. Rozporządzenie to, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółdzielni, stosuje się do budynków (starych) użytkowanych, między innymi takich jak ten, którego dotyczy przedmiotowa sprawa. Powyższa teza wynika zarówno z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt I OSK 745/06 - "zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi". W świetle powyższej argumentacji należy podkreślić - powołane w decyzjach przepisy mają zastosowanie nie tylko do nowo powstających budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie. W razie, gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają aktualnie obowiązujących wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. Retrospektywny charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek przy al. (...) w W. nie spełnia wymagań ww. przepisów w zakresie odpowiedniej drogi pożarowej. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia (...) marca 2011r., sporządzonego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...), wynika, że dojazd do dłuższego boku budynku od strony al. (...) niemożliwy ze względu na występowanie pomiędzy ulicą a budynkiem chodnika, trawnika, drzew o wysokości powyżej 3 m. Do krótszych boków budynku także brak możliwości dojazdu (od strony południowej sytuacja analogiczna jak od al. (...), od północnej do ok. połowy boku budynku prowadzi mały utwardzony występ nad nierównością terenu (przylega bezpośrednio do budynku)). Dojazd do budynku możliwy do dłuższego boku budynku od strony przeciwnej do al. (...). Dostęp do elewacji zapewniony wewnętrzną drogą osiedlową od ul. (...) (przyjmującą w tym miejscu kształt placyku przed budynkiem), jedynie na około połowie długości ww. boku budynku (mniej więcej od północnego krańca budynku do wyjścia z klatki schodowej, znajdującego się w połowie długości ww. boku). Do pozostałej części elewacji dojazd niemożliwy ze względu na małą szerokość przejazdu (w tym miejscu znajduje się już chodnik dla pieszych). Zdaniem Sądu, z ww. ustaleń wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy al. (...) w W. nie posiada odpowiedniej drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni. Do tego budynku, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, należy zatem doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej. W ocenie Sądu, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. 2009r., Nr 12, poz. 68, ze zm.), Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej (...), uprawniony był w drodze decyzji administracyjnej (decyzja z dnia (...) kwietnia 2011r. znak: (...)) do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Sąd stwierdza ponadto, że w okolicznościach niniejszej sprawy pierwszorzędnym obowiązkiem skarżącej Spółdzielni powinno być zagwarantowanie ochrony zdrowia i życia - bezpieczeństwa użytkowników budynku pozostającego w zasobach Spółdzielni. Sytuacja finansowa Spółdzielni, wysokość nakładów, koniecznych do wykonania obowiązku dostosowania przedmiotowego budynku do wymogów obowiązującego prawa, pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Spółdzielnia, powyższe obowiązki powinna bezwzględnie i pilnie wykonać rozważając ewentualnie, jak to wskazały organy obu instancji, możliwe rozwiązania zamienne, zapewniające nie pogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej budynku, a uzgodnione z (...) Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).