VII SA/Wa 1915/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. D., uzupełnionego pismem z dnia 16 czerwca 2011 r., na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia, na wniosek A. D. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] (zatwierdzającej projekt rozbiórki i udzielającej A. J. pozwolenia na rozbiórkę łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, a oficyną zlokalizowanego na terenie działki nr [...] i [...] (obręb [...]) przy ul. L. [...] w T.), sprostowanej postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie do treści przepisu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania. Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż skarżąca swój interes prawny wywodzi z przysługującego jej prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], mieszczącego się w budynku położonym w T. przy ul. L. [...] (działka nr ewid. [...]). Analiza akt sprawy, w szczególności dokumentacji projektowej spornej inwestycji nie wykazała, aby realizacja zamierzonych prac, zwłaszcza mając na uwadze ich charakter oraz odległość nieruchomości inwestycyjnej od działki nr ewid. [...], powodowała jakiekolwiek uciążliwości i ograniczenia w korzystaniu przez skarżącą z jej nieruchomości. Projektowane roboty nie są również związane z emisją ponadnormatywnych uciążliwości. Organ stwierdził, że wskazane przez skarżącą "zagrożenia i uciążliwości" są bezpośrednim efektem sposobu korzystania z nieruchomości na której znajduje się budynek piekarni a nie rozbiórki w/w łącznika. A. D., nie wykazała nadto, iż jej lokal mieszkalny znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania planowanej rozbiórki. Niezależnie od powyższego zdaniem organu skarżąca nie może wywodzić swojej legitymacji z faktu przysługującego jej udziału w nieruchomości wspólnej gruntu. Powołując się na ustawę z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali podniósł, iż to Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz. Skarżąca nie może powoływać się na naruszenie interesu prawnego wspólnoty mieszkaniowej, gdyż nie jest on tożsamy z interesem prawnym jej członków. Skargę na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. D., wnosząc o jego uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającego postanowienia z dnia [...] maja 2011 r., a także o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 10 i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz zasad określonych art. 32, art. 64 i art. 78 i Konstytucji RP. 2) art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., poprzez ograniczenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, oraz zignorowanie zasady prawdy obiektywnej, ukrycie rzeczywistych motywów podjęcia decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. 3) art. 16 § 1, art. 19, art. 106 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust 1 pkt 2, art. 33 ust 1 i art. 83 ustawy Prawo budowlane, poprzez niedokonanie wymaganych uzgodnień i ustaleń dotyczących całego zamierzenia budowlanego oraz przyjęcie, że część ściany granicznej budynku piekarni - oficyny, stanowi odrębny od budynku piekarni obiekt budowlany. 4) art. 5 ust. ustawy Prawo budowlane w związku z art. 140 i art. 144 kc, poprzez stworzenie wyrwy w ścianie granicznej umożliwiającej wdzieranie się i przenoszenie w bezpośrednie otoczenie mieszkania skarżącej uciążliwości a zwłaszcza hałasu, wibracji i zanieczyszczeń powietrza, z prowadzonej na terenie nieruchomości nr [...] działalności, 5) art. 6 i art. 27 ustawy o własności lokali w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że jeżeli postępowanie administracyjne dotyczy zmian w bezpośrednim otoczeniu mieszkania skarżącej to legitymację prawną do udziału w tym postępowaniu, ma wyłącznie Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez jej zarząd, natomiast skarżąca z uwagi na to, iż nie jest współużytkownikiem ani współwłaścicielem tego otoczenia, nie jest uprawniona do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej. W uzasadnieniu skargi, jak również w obszernym piśmie procesowym z dnia 10 listopada 2011 r. skarżąca przedstawiła argumentację, przemawiającą za koniecznością uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć. Wskazała, w szczególności, że przedmiotem zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. jest rozbiórka części szczytowej ściany granicznej budynku piekarni, o wysokości ok. 4 m, szerokości ok. 3 m i grubości ok. 0,4 m, która stanowi skuteczną barierę chroniącą użytkowników sąsiedniej nieruchomości nr [...], a zwłaszcza jej mieszkanie przed zagrożeniami i uciążliwościami prowadzonej działalności na terenie nieruchomości nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że Sąd kontroluje wyłącznie legalność postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającego wszczęcia postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Z tych względów nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu zarzuty nie odnoszące się do zaskarżonego postanowienia. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym, odrębnym trybem postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony. W tym przypadku nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 k.p.a., zgodnie z którą datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia tego żądania organowi administracji publicznej. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli organu administracji w aspekcie przesłanek formalnoprawnych (podmiotowych i przedmiotowych) warunkujących dopuszczenie jego wszczęcia. Obowiązkiem organu administracji jest zatem ustalenie czy żądanie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego pochodzi od podmiotu posiadającego przymiot strony. Zgodnie z art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stroną, w myśl art. 28 k.p.a. jest nie tylko ten kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Te zasady określone w przepisach art. 61 § 1 k.p.a. i art. 28 k.p.a. obowiązują również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazać należy, iż pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.06.1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20.09.2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 112/05). W wyroku z dnia 11 kwietnia 1991r. sygn. akt II ARN 13/91 Sąd Najwyższy stwierdził, że "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje". Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania zaaprobować należy stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skarżąca nie wykazała własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...]. Skarżąca swój interes prawny wywodzi z tytułu przysługującego jej prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], mieszczącego się w budynku położonym w T. przy ul. L. [...] (działka nr ewid. [...]), jak również z tytułu przysługującego udziału w nieruchomości wspólnej gruntu. Należy podzielić stanowisko organu, iż z akt sprawy, zwłaszcza dokumentacji projektowej rozbiórki nie wynika, aby realizacja zamierzonych prac, zwłaszcza mając na uwadze ich charakter oraz odległość nieruchomości na której mają być realizowane od działki nr ewid. [...], powodowała jakiekolwiek uciążliwości i utrudnienia, w korzystaniu przez stronę skarżącą z jej nieruchomości. Projektowane roboty nie są również związane z emisją ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji hałasu, zanieczyszczeń, wiążą się jedynie z normalnymi przejściowymi utrudnieniami, w związku z prowadzoną inwestycją. Wskazane przez skarżącą "zagrożenia i uciążliwości" są bezpośrednim efektem sposobu korzystania z nieruchomości na której znajduje się budynek piekarni, m.in. ze zwiększonym ruchem pojazdów, zapachami, a nie rozbiórki łącznika, objętego kwestionowaną decyzją. Skarżąca ma niewątpliwie interes faktyczny, w kwestionowaniu decyzji, jednakże interes ten nie jest prawnie chroniony. Zauważyć również należy, iż swojej legitymacji skarżąca nie może wywodzić z faktu przysługującego jej udziału w nieruchomości wspólnej gruntu. Zgodnie z ustawą z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali to Zarząd kieruje sprawami Wspólnoty Mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz. Ewentualne naruszenie interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej legitymuje Wspólnotę do podejmowania określonych czynności prawnych, nie jest tożsame z interesem prawnym jej członków. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.