VII SA/Wa 1920/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-13
Skład orzekający: Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, zadłużenie i stratę, ale dysponuje znacznym kapitałem zakładowym, majątkiem i środkami na rachunku bankowym?Ratio decidendi
Osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym tylko w przypadku, gdy wykaże całkowity brak środków finansowych na ich pokrycie, mimo poczynionych oszczędności i największej staranności. Sama trudna sytuacja finansowa, zadłużenie czy strata nie są wystarczające, jeśli strona dysponuje znacznym majątkiem lub środkami na rachunku bankowym, które wielokrotnie przewyższają wysokość kosztów sądowych i nie wykazano, że nie mogą one zostać przeznaczone na ich pokrycie.Stan faktyczny
Skarżąca osoba prawna (S.) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację finansową, stratę za rok 2008 i zadłużenie na jednym z rachunków bankowych, jednocześnie dysponując znacznym kapitałem zakładowym, majątkiem i środkami na innym rachunku bankowym. Sąd rozpatrywał wniosek po sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić S. w [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 7 grudnia 2009 r. wpłynął do Sądu sprzeciw S. w [...] od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r.
W związku z powyższym zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) w/w postanowienie referendarza sądowego straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przez pojęcie "środki" należy rozumieć środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, a także wartość środków trwałych.
Należy podkreślić, iż ogólną zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów sądowych. Jest to obowiązek strony. Zwalnianie od uiszczenia kosztów jest instytucją wyjątkową, której stosowanie jest uzależnione od spełnienia ww. przesłanki. Tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych.
Przyznanie prawa pomocy obejmuje zatem podmioty, które mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą zgromadzić środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych.
W formularzu wniosku S. w [...] podała, że swoją działalność finansuje z budżetu państwa i ze środków pozabudżetowych. Podkreślono, że uczelnia zmaga się aktualnie z trudną sytuacją finansową.
Z nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych S. w [...] wynosi na dzień 31 grudnia 2008 r. 1.587.535.409,24 złotych zaś wartość środków trwałych wnioskodawcy 1.748.177.055,92 złotych. Wnioskodawca zakreślił, że strata na dzień 31 grudnia 2008 r. wynosiła 12.944.222,27 złotych.
Wnioskodawca wskazał, że na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. na koniec września 2009 r. na koncie posiadał zadłużenie w kwocie 49.190.319,38 złote oraz środki finansowe w kwocie 68.769,93 złote.
Reasumując, podkreślić należy, że w świetle art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, zadłużenie, ale brak jakichkolwiek środków, które strona mogłaby przeznaczyć na opłaty sądowe.
Oceniając zasadność wniosku Sąd winien zatem ocenić, czy strona dysponuje i jakimi środkami finansowymi bądź majątkiem i porównać wysokość tych środków z wysokością kosztów, jakie strona winna ponieść na tym etapie postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2005 r. sygn. akt II FZ 620/05 niepublikowane).
Należy podkreślić, iż w chwili obecnej jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez stronę skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100, 00 złotych, co wynika z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W okolicznościach niniejszej sprawy, nie można przyjąć, że jedynym przesądzającym argumentem przemawiający za zwolnieniem od kosztów sądowych jest wskazana przez skarżącą strata za 2008 r. oraz zadłużenie na jednym z rachunków bankowych. Uwzględniając bowiem wysokość kapitału zakładowego, środków trwałych, a także zgromadzone na jednym z rachunków bankowych środki w wysokości 68.769,93 zł należało dojść do wniosku, iż skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania. Należy przy tym wskazać, że już sama wartość środków zgromadzonych na rachunku bankowym wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że środków tych nie może przeznaczyć na poniesienie kosztów postępowania sądowego (por postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 679/09 niepubl.).
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło