VII SA/Wa 1923/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia : odmówić J.N. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 26 września 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek J.N., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona i dwoje dzieci w wieku 16 i 14 lat. Źródłem utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu umowy o pracę w wysokości około 3.000,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez małżonkę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 3.000,00 złotych, co łącznie stanowi dochód w wysokości około 6.000,00 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 178 m ² oraz pięcioletni samochód marki citroen c4. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, iż mieszka poza miastem, co wiąże się z dodatkowymi kosztami związanymi z koniecznością dojazdu dzieci do szkoły oraz do pracy. Wnioskodawca oświadczył, że łączny dochód rodziny pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, w tym na pokrycie kredytu zaciągniętego na 20 lat we frankach szwajcarskich. Dodał, iż w wyniku gwałtownego wzrostu cen waluty wzrosła także rata kredytu, który spłaca. Wnioskodawca podał, że w tym roku przebywał i aktualnie przebywa z powodu ważnych problemów ortopedycznych i kardiologicznych na zwolnieniu lekarskim, dlatego jego sytuacja rodzinna jest znacznie trudniejsza niż kiedyś, gdyż za okres zwolnienia nie otrzyma pełnego wynagrodzenia. Podniósł, iż rozpoczęta przez niego niespełna rok temu działalność gospodarcza nie przyniosła jak dotychczas żadnego dochodu, lecz wyłącznie straty. Wnioskodawca wskazał, że jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą z tytułu opłat za energię elektryczną około 200,00 złotych, za wywóz nieczystości płynnych około 180,00 złotych dwa razy miesięcznie, za wywóz nieczystości stałych około 40,00 złotych, zakup oleju napędowego grzewczego około 3.000,00 złotych kwartalnie, podatek od nieruchomości w wysokości 267,00 złotych rocznie, (co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 22,33 złotych), za telefon i internet około 300,00 złotych oraz na zakup żywności, środków czystości, odzieży i inne potrzeby życiowe około 1.000,00 złotych. Wnioskodawca oznajmił, iż miesięczna rata spłaty kredytu wynosi 444,22 CHF, co po przeliczeniu na złotówki stanowi kwotę około 1.500,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że koszty związane z wyżywieniem dzieci wynoszą około 500,00 złotych miesięcznie, dodatkowymi lekcjami z języków obcych oraz innych przedmiotów około 500,00 złotych oraz zakupem ubrań i innych przedmiotów około 500,00 złotych. Po zsumowaniu wszystkich wymienionych przez wnioskodawcę wydatków związanych z utrzymaniem domu, spłatą rat kredytu oraz utrzymaniem, wyżywieniem i wykształceniem dzieci oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego miesięczne wydatki stanowią kwotę w wysokości 5.922,33 złotych. Dodał, iż w pewnych okresach jeśli jest to konieczne pomagają mu rodzice. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca wraz z małżonką posiadają stały niemały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu pracy o łącznej wysokości 6.000,00 złotych. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala wnioskodawcom nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i opłaty związane z utrzymaniem siebie, dzieci oraz domu, ale również na samodzielną spłatę rat zaciągniętego kredytu. Wskazać należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym spłata zaciągniętych kredytów nie stanowi wydatku niezbędnego, który należy uwzględniać przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1990 r., II CZ 113/90, OSNC 1991/8-9/111). Nadto, zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu i inne zobowiązania) nie mogą mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, jakimi są koszty sądowe. Wskazać należy także, że bank udzielając wnioskodawcy kredytu ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytu, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nim związanych. Strona natomiast nie wskazała, by miała jakiekolwiek problemy ze spłatą kredytu z uzyskiwanych dochodów. Zaznaczyć należy, że miesięczne wydatki stałe ponoszone przez wnioskodawcę są podane w kwotach przybliżonych, a zatem mogą one w jednym miesiącu być w takiej wysokości jak podał wnioskodawca w formularzu, a w innym znacznie niższe niż wskazane kwoty. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały dochód miesięczny w wysokości około 6.000,00 złotych, który pozwala mu nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawca posiada także dom o powierzchni 178 m ² oraz pięcioletni samochód osobowy marki citroen c4. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza mu także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. związanych z utrzymaniem samochodu. Wskazać należy, że o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Nie jest to bowiem wydatek niezbędny do utrzymania koniecznego rodziny. Ponadto, jak oświadczył wnioskodawca jego rodzina uzyskuje w pewnych okresach jeśli zachodzi taka potrzeba pomoc ze strony rodziny, a zatem wnioskodawca może liczyć także na wsparcie i pomoc ze strony rodziny. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wskazać należy, iż także ewentualne pozostałe koszty sądowe jakie mogą wystąpić w sprawie bądź też mogą nie pojawić się w ogóle i nie będą wyższe niż wysokość wpisu sądowego od skargi. Podkreślić należy, że wpis w wysokości 100,00 złotych do którego zapłaty wnioskodawca został wezwany jest wpisem o najniższej wysokości jaki pobiera się przed sądami administracyjnymi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.