VII SA/Wa 1930/06

PostanowienieWSA w Warszawie2007-12-06

Skład orzekający: Halina Kuśmirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej stanu majątkowego, pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Pomimo wezwania sądu do uzupełnienia danych dotyczących stanu majątkowego, w tym dochodów z nieruchomości, działalności gospodarczej oraz miesięcznych wydatków, skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów. Brak tych informacji uniemożliwił sądowi jednoznaczną ocenę możliwości finansowych wnioskodawców, co jest niezbędne do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca H. i J. K. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd dwukrotnie odmówił przyznania prawa pomocy, a po uchyleniu drugiej odmowy przez NSA, wezwał skarżących do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej ich stanu majątkowego. Skarżący nie spełnili tego wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono H. i J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt VII SA/Wa 1930/06 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego postanawia: odmówić H. i J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem Sądu z dnia 11 czerwca 2007r. odmówiono H. i J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na to orzeczenie strona skarżąca reprezentowana przez adwokata R. R. złożyła sprzeciw z dnia 25 czerwca 2007r. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, postanowienie z dnia 11 czerwca 2007r. straciło moc, a wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy został ponownie rozpatrzony. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2007r. Sąd ponownie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po rozpoznaniu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 października 2007r., sygn. akt II OZ 903/07 uchylił postanowienie Sądu z dnia 23 lipca 2007r. W uzasadnieniu wskazano, iż nie przeprowadzono w sposób należyty postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego. W ocenie Sądu II instancji należało w szczególności ustalić ponoszone przez skarżących miesięczne wydatki oraz czy posiadane przez stronę skarżącą nieruchomości przynoszą jakieś dochody. W związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2007r. wezwano skarżących reprezentowanych przez pełnomocnika do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: - wskazanie, czy skarżący lub osoby pozostające ze skarżącymi we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dochody z posiadanych nieruchomości np. z tytułu najmu, jeżeli tak, w jakiej wysokości, - wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz nadesłanie odpisów zeznań podatkowych skarżących za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - wskazania miesięcznych wydatków skarżących i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym, - wskazanie, czy skarżący korzystają z finansowej pomocy rodziny lub ze świadczeń z pomocy społecznej. Przedmiotowe zarządzenie doręczono w dniu 5 listopada 2007r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenia odbioru, jednakże pomimo upływu terminu zakreślonego przez Sąd, skarżący nie przedłożyli żądanych dokumentów oraz dodatkowych oświadczeń. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest uiścić stosowny wpis oraz ponosić pozostałe koszty sądowe. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiDz.U. z 2002r, Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu strona skarżąca nie wykazała, iż nie może ponieść pełnych kosztów postępowania. Oświadczenie skarżących jest niepełne, przede wszystkim zaś uniemożliwia jednoznaczną ocenę możliwości finansowych wnioskodawców. W formularzu podano, iż posiadany stan majątkowy obejmuje dochody uzyskiwane łącznie ze współmałżonkiem w kwocie 2.500 zł. Wnioskodawcy podali, ponadto iż są właścicielami domu w S. o pow. 120m2, nieruchomości rolnej 0,75 ha oraz domu w miejscowości C. o pow. 240 m2. Z konstrukcji powołanego art. 246 § 1 pkt 2 wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Przyjętą bowiem regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Mając na uwadze treść powołanego art. 246 § 1 pkt 2 oraz okoliczności przedmiotowej sprawy należy wskazać, że skarżący nie udowodnili, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku. Jeżeli fakty, które podaje nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (post. NSA z dnia 9 września 2004r., FZ 360/04, niepub.). W niniejszej sprawie uchylenie się przez skarżących od złożenia wymaganych dokumentów, które umożliwiłyby Sądowi dokładną ocenę stanu majątkowego wnioskodawcy, a tym samym określenie jego możliwości płatniczych uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło