VII SA/Wa 1931/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-14
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Bogusław Cieśla, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący współwłaścicielami sąsiedniej działki, posiadają interes prawny w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestycja jest realizowana w granicy z ich nieruchomością i przewiduje wyjście na ich działkę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie przedwcześnie stwierdziły brak interesu prawnego skarżących. Należy dokładnie zbadać, czy skarżący, jako współwłaściciele sąsiedniej działki, na którą przewidziano wyjście z inwestycji i która znajduje się w granicy z działką inwestycyjną, posiadają interes prawny w postępowaniu, uwzględniając całość inwestycji i jej parametry, a także przepisy dotyczące obszaru oddziaływania obiektu.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że bez własnej winy nie brali w nim udziału, mimo iż są współwłaścicielami sąsiedniej działki, na którą zaplanowano wyjście z inwestycji. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący nie zgodzili się z tym stanowiskiem i wnieśli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi T. K. i A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Przedmiotem skargi T K i A D ("skarżący") jest decyzja Wojewody [...] ("Wojewoda") z [...] lipca 2021 r., nr [...], wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, w sprawie pozwolenia na budowę budynku usługowego, instalacji gazowej i urządzeń budowlanych oraz rozbiórkę budynku usługowego na działkach [...], obręb [...] w jednostce ewidencyjnej [...] miasto, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Starosta [...] ("Starosta") decyzją z [...] października 2015 r., nr [...], zatwierdził projekt budowany i udzielił [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("inwestor") pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla inwestycji polegającej na budowę budynku usługowego oraz budowie instalacji gazowej i urządzeń budowlanych oraz rozbiórce istniejącego budynku usługowego; jako adres inwestycji organ podał działkę nr ewid. [...] w obrębie [...] w jednostce ewidencyjnej [...] – miasto. Powyższa decyzji została zmieniona decyzją Starosty [...] z [...] października 2016 r., nr [...], poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę wg zamiennego projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania i budynku gospodarczego oraz decyzją Starosty [...] z [...] marca 2018 r., nr [...]. Następnie decyzja ta została zmieniona decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2019 r., nr [...], podjętą na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36a i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. – dalej jako: "pr.bud.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej jako: "k.p.a."), poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę wg zamiennego projektu budowlanego w zakresie: zmiany zewnętrznych wymiarów budynku, powierzchni użytkowej, kubatury, powierzchni zabudowy, powierzchni całkowitej oraz zagospodarowania terenu.
Pismem z 19 marca 2020 r. skarżący reprezentowani przez r.pr. E G wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] stycznia 2019 r., nr [...]. Jako podstawę wznowienia wskazali przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zaś w celu jej wykazania podnieśli, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Podnieśli przy tym, że są współwłaścicielami działki [...] bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją oraz że na ich nieruchomość (powyżej wskazaną) zaplanowano wyjście głównego z budynku. Wyjaśnili, że uzyskali wiedzę o kwestionowanej decyzji podczas kontroli nadzoru budowlanego w dniu 25 lutego 2020 r.
Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], Starosta [...], działając z ww. wniosku skarżących, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] stycznia 2019 r. Jednocześnie organ wezwał skarżących do wskazania i udokumentowania jakie ograniczenia w rozumieniu ustawy Prawo budowlane w zagospodarowaniu działki nr ewid. [...] będących współwłasnością skarżących, występują w związku z realizacją inwestycji będącej przedmiotem decyzji z [...] stycznia 2019 r. oraz w jaki sposób ogranicza zagospodarowanie ich działek zatwierdzona zmiana pozwolenia na budowę.
Skarżący w piśmie z 30 czerwca 2020 r. podnieśli, że zrealizowana inwestycja znajduje się w ostrej granicy z działką ewid. nr [...] stanowiącą współwłasność skarżących. Ich zdaniem – w przypadku planowania inwestycji w bliskiej odległości od granicy z działką sąsiednią, właściciele powinni brać udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę oraz postępowaniach zmieniających pozwolenie na budowę.
Starosta [...] decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], podjętą na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2019 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że rozpatrywał decyzję z [...] stycznia 2019 r. w zakresie (wprowadzonej nią) zmiany "polegającej na zlokalizowaniu części budynku usługowego w odległości 13 m od granicy działki ewid. Nr [...], w granicy działki ewid. Nr [...] z wejściem do budynku od strony z działki ewid. nr [...] dalej przez działkę ewid. Nr [...]." Ta część budynku – w ocenie organu – nie styka się nawet rogiem z działką ewid. nr [...], gdyż rozdziela je działka ewid. nr [...].
Ponadto organ wskazał, że na wniosek skarżącej Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2015 r, zmienionej decyzją Starosty [...] z [...] października 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2020 r., znak [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. Zdaniem Starosty [...], z powyższego wynika, że skarżącym upłynął ustawowy termin do wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzjami Starosty [...], więc organ nie ma umocowania by w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji zmieniającej mógł rozpatrywać sprawę w części zakończoną wcześniejszymi decyzjami.
Następnie organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym obszar oddziaływania zamyka się na działce ewid. Nr [...].
Reasumując Starosta [...] wskazał, że nie stwierdził podstaw do uchylenia decyzji z [...] stycznia 2019 r., na podstawie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, gdyż skarżącym, nie przysługuje przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 pr.bud.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących Wojewoda, decyzją wskazaną na wstępie z [...] lipca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 3 pr.bud., utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] września 2020 r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ w pierwszej kolejności wskazał na zasady obowiązujące w trybie wznowienia. Uznał, że warunki formalne do jego uruchomienia zostały zachowane. Podał m.in. w tej kwestii (kierując się art. 148 k.p.a.), że we wniosku o wznowienie postępowania wskazano datę 25 lutego 2020 r., jako dzień, w którym powzięto informację o decyzji Starosty [...] nr [...]; był to dzień przeprowadzania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] kontroli na przedmiotowej budowie. Starosta [...] pismem z 2 czerwca 2020 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o potwierdzenie ww. informacji. Organ nadzoru udzielił informacji, że dnia 25 lutego 2020 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne i ze sporządzonym protokołem pokontrolnym zapoznała się pełnomocnik skarżących. Tym samym zachowany został miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który (datowany na 19 marca 2020 r.) wpłynął do organu 30 marca 2020 r.
Dalej, Wojewody stwierdził, że dla wyjaśnienia czy wystąpiła wskazana we wniosku podstawa wznowienia konieczne jest zbadanie przymiotu strony wnioskodawców. Podał, że zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przywołany interes prawny lub obowiązek wynikać musi ze stosownych przepisów prawa materialnego. Krąg stron postępowania w niniejszej sprawie ustalony musi być zatem w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 pr.bud., stronami w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei, zgodnie z art. 3 pkt 20 pr.bud. obszarem oddziaływania jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Analizując powyższe konieczne jest ustalenie, czy konkretny przepis prawa wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu jakiejkolwiek innej nieruchomości w związku z realizacją inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia dają prawo właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, takiej nieruchomości do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstaw do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest udzielenie pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć interes faktyczny, a nie interes prawny. Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu można określić na podstawie konkretnych parametrów danej inwestycji.
Wojewoda zaznaczył, że w sprawach o pozwolenie na budowę prowadzonych w trybie zwykłym, jak również w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów winien być identycznie ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 pr.bud, który jest normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.
I dalej podał, że jak wynika z dokumentów zgromadzonych w trakcie trwania postępowania, w tym z księgi wieczystej Nr [...] oraz Nr [...], T K "posiada prawo własności dla lokalu Nr [...] w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (działka o nr ew. [...] ul. [...]). Natomiast A D zgodnie z księgą wieczystą [...] posiada udział w nieruchomości związany z własnością lokalu."
Z analizy przedłożonej dokumentacji wynika, że planowane prace dotyczą budowy budynku usługowego i instalacji gazowej oraz urządzeń budowlanych i rozbiórki istniejącego budynku usługowego na działkach o nr ewid. [...] oraz [...]. Działka nr ewid. [...] została uznana za działkę inwestycyjna, gdyż w jej granicy znajduje się jedna ze ścian budynku przeznaczonego do rozbiórki. Budynek w pozostałej części zlokalizowany jest na działce nr ewid. [...]. Działka inwestycyjna - na której planowa jest budowa budynku - to działka nr ewid. [...]. Inwestycja (planowany budynek usługowy) została zaprojektowana w odległości ok. 23,4 m od granicy z działką nr ewid. [...].
Decyzją własną nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt zamienny do tej decyzji. Zmiany polegają mi.in na: - zmianie zewnętrznych wymiarów budynku, powierzchni użytkowej, kubatury, powierzchni zabudowy, powierzchni całkowitej, elewacji budynku oraz zagospodarowania terenu; wysokość budynku nie ulegnie zmianie. Budynek zostanie powiększony z 19,52 x 15,10 m na 19,52 x 25,64 m od strony wschodniej oraz z 15,48 na 26,03 m od strony zachodniej, tj. ulicy [...]. Obszar oddziaływania obiektu w zakresie wnioskowanej zmiany obejmuje i zamyka się w granicach działek nr ewid. [...] obręb [...] w jednostce ewidencyjnej [...] - miasto.
Wojewoda zgodził się w efekcie ze Starostą, że z dowodów zgromadzonych nie wynika, aby przedmiotowa inwestycja ograniczała w jakikolwiek sposób obecne i przyszłe zagospodarowanie oraz korzystanie z nieruchomości wnioskodawców, a więc nie można stwierdzić, że nieruchomość a położona jest w obszarze oddziaływania inwestycji, tym samym wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu w przedmiotowej sprawie.
Organ drugiej instancji stwierdził jednocześnie, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę usługową o symbolu na rysunku planu 7U. Inwestycja nie koliduje również z zagospodarowaniem sąsiednich działek. Zachowane zostały wszystkie wytyczne planu miejscowego. Ustalił również, że lokale należące do skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7 - 17.00), oraz § 13 (przesłanianie) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda podniósł też, że nieruchomości należące do skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o § 19 ww. rozporządzenia (dotyczący usytuowania miejsc postojowych), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi). Oprócz powyższego organ stwierdził, że realizacja inwestycji nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis § 271 i inne. ww. rozporządzenia) mieszkania skarżących.
Reasumując Wojewoda [...] pokreślił, że planowane prace dotyczą budowy, która zlokalizowana jest na działkach, które nie stykają się bezpośrednio z działką skarżących. Powyższe okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący posiadają zindywidualizowany interes prawny w tej sprawie. Argumentacja podniesiona we wniosku świadczy jedynie o interesie faktycznym, bowiem nie wynika on z konkretnej, zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej bezpośrednio na sytuację prawną skarżących jako współwłaściciela działki sąsiedniej.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 ust. 2 pr.bud. poprzez uznanie, że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu, podczas gdy nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania zaskarżonej inwestycji, a organ nie przeprowadził szczegółowego postępowania wyjaśniającego "w celu ustalenia czy zaskarżona inwestycja oddziaływuje na nieruchomości skarżących, w szczególności całkowite pominięcie oddziaływania inwestycji na działkę skarżących o nr ewid. [...] usytuowaną w granicy z wybudowanym budynkiem tj. w obszarze oddziaływania inwestycji do czego organ był zobligowany przepisami postępowania administracyjnego" oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. poprzez pominięcie ochrony interesów skarżących jako współwłaścicieli działki o nr ewid. [...] stykającej się z działką objętą zaskarżoną inwestycją, a zatem znajdującej się w obszarze oddziaływania zaskarżonej inwestycji, biorąc pod ochronę wyłącznie interes inwestora a zatem podmiotu silniejszego z całkowitym pominięciem interesu skarżących.
Nadto skarżący zarzucili naruszenie art. 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania w sprawie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez całkowite pominięcie oddziaływania zaskarżonej inwestycji na zagospodarowanie działki o nr ew. [...], której skarżący są współwłaścicielami, a w konsekwencji nie wyjaśnienie sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz przekroczenia zasad swobodnej oceny dowodów, co skutkowało rozstrzygnięciem sprzecznym z zasadą prawdy materialnej oraz naruszeniem słusznego interesu obywateli.
Zdaniem skarżących organ drugiej instancji, uzasadniając swoją decyzję wziął jedynie pod uwagę działkę o nr ewid. [...], której współwłaścicielami są skarżący, natomiast całkowicie pominął działkę o nr ewid. [...] również stanowiącą współwłasność skarżących, pomimo że działka ta znajduje się w tej samej księdze wieczystej prowadzonej dla działki o nr ewid. [...].
W odpowiedzi na skargę z 14 września 2021 r. Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia zostały wskazanego w jego uzasadnieniu, zaś podniesione zarzuty pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzje wydane w sprawie nie zostały poprzedzone pełną i wyczerpującą analizą; w efekcie zawierają błędne rozstrzygnięcia wynikające z przedwczesnego stwierdzenia, że skarżący nie są stroną postępowania.
Przed rozwinięciem tej oceny Sąd zauważa, że kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Wojewody nr [...] z [...] lipca 2021 r., wydaną w trybie wznowienia postępowania administracyjnego.
Postępowanie w tej sprawie wywołane zostało wnioskiem skarżących, opartym na przesłance wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożonym (co pozostaje w sprawie bezsporne) z zachowaniem terminu z art. 148 § 2 k.p.a.
Tym samym, po wznowieniu postępowania z tego wniosku (jako że spełniał on wymogi formalne), organy obowiązane były ustalić, czy wystąpiła ww. wada, co w okolicznościach niniejszej sprawy sprowadzało się do zbadania (w toku postępowania), czy skarżący posiadają interes prawny w sprawie zakończonej kwestionowaną przez nich decyzją Starosty nr [...] z [...] stycznia 2019 r.
Decyzja ta podjęta została na podstawie art. 36a pr.bud. i zmieniła udzielone inwestorowi [...] października 2015 r. pozwolenie na budowę nr [...] (zmienione decyzją Starosty z [...] października 2016 r. oraz decyzją tego organu z [...] marca 2018 r.) poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę wg zamiennego projektu budowlanego w zakresie: zmiany zewnętrznych wymiarów budynku, powierzchni użytkowej, kubatury, powierzchni zabudowy, powierzchni całkowitej oraz zagospodarowania terenu. Przy czym, co należy zaznaczyć, pierwotne pozwolenie na budowę z [...] października 2015 r. nr [...] dotyczyło budowy budynku usługowego, instalacji gazowej i urządzeń budowlanych oraz rozbiórki istniejącego budynku usługowego, na działkach nr ewid. [...] w obrębie [...] w jednostce ewidencyjnej [...] - miasto. Zaakceptowana kwestionowaną decyzją zmiana dotyczy natomiast projektowanego budynku usługowego, w jego większych wymiarach, powodujących zwiększenie powierzchni użytkowej, zabudowy i kubatury, nadto - zmianę zagospodarowania terenu.
W postępowaniu zakończonym ww. decyzją z [...] stycznia 2019 r. zmieniającą pozwolenie na budowę skarżący nie brali udziału. Stwierdzenie więc, że winni mieć status strony w sprawie zakończonej tą decyzją oznaczałoby, że wystąpiła podniesiona przez nich przesłanka wznowienia (tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Dokonując oceny organy orzekające przyjęły, że planowane prace dotyczą budowy, która zlokalizowana jest na działkach, które nie stykają się bezpośrednio z działką wnioskodawców. Nie legitymują się więc oni interesem prawnym, a wyłącznie faktycznym. Wobec tego należało zastosować na etapie I instancji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Nie zgadzając się z tą oceną organów, Sąd zauważa, że skarżący konsekwentnie wywodzą swój przymiot strony w sprawie z tytułu prawnego do nieruchomości gruntowej o nr ewid. [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Konsekwentnie podnoszą również, że inwestycja objęta kwestionowaną decyzją (i poprzedzającymi ją orzeczeniami, począwszy od 21 października 2015 r.) przewiduje budowę budynku w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] (tj. z nieruchomością, której są współwłaścicielami), a także wyjście z tego budynku wprost na ich (ww.) nieruchomość.
Okoliczność ta nie została - zdaniem Sądu - należycie zbadana. Po pierwsze, badając interes prawny skarżących organy orzekające wadliwie uznały, że ocenę w tej materii należy dokonać z uwzględnieniem wyłącznie "zmian" wprowadzonych w projekcie budowlanym mocą kwestionowanej decyzji Starosty. Stanowiska tego Sąd nie uznaje za trafne, skoro "nadal" sprawa dotyczy tej samej inwestycji – budowy budynku usługowego, tyle że na obecnym – kwestionowanym - etapie o znacznie większych parametrach. Nie jest to inwestycja liniowa czy etapowana na podstawie art. 33 ust. 1 pr.bud., a ciągle ta sama inwestycja, zlokalizowana na działce o nr ewid. [...], przylegającej w części, od zachodu, do działki skarżących o nr ewid. [...], z wyjściem na tę nieruchomość, co więcej - obecnie znacznie zmieniona w stosunku do zatwierdzonej decyzją z [...] października 2015 r. Dlatego też dla ustalenia przymiotu strony skarżących należało, zdaniem Sądu, uwzględnić całość inwestycji, dokładnie - w kształcie nadanym decyzją zwalczaną z [...] stycznia 2019 r. Wprawdzie w wyniku wznowienia z wniosku skarżących doszło do uruchomienia wyłącznie sprawy zakończonej ww. decyzją z [...] stycznia 2019 r., a więc w zakresie wniosku inwestora z 10 grudnia 2018 r. (data wpływu do organu) o zmianę (po raz kolejny) udzielonego 21 października 2015 r. pozwolenia na budowę i rozbiórkę. Ale dla ustalenia stron postępowania w tej sprawie Sąd nie znajduje podstaw do ograniczenia analizy w tej materii wyłącznie do zatwierdzonych na tym etapie zmian. Sąd podziela więc stanowisko skarżących przedstawiane w sprawie w tym zakresie, mając na uwadze, że zmiany dotyczą realizacji całej inwestycji – odnoszą się bowiem do budynku usługowego.
Po drugie, zdaniem Sądu, ocena interesu prawnego skarżących, dokonywana w oparciu o art. 28 ust. 2 pr. bud., winna uwzględniać argumentację wnioskodawców, a więc w szczególności usytuowanie inwestycji w ostrej granicy z ich działką o nr ewid. [...]. Do okoliczności tych nie odniesiono się w sprawie, na żadnym etapie. Organ II instancji ograniczył się bowiem tylko do wskazania na księgi wieczyste nieruchomości lokalowych skarżącej i uznał na tej podstawie (bez nawiązania do księgi wieczystej nieruchomości gruntowej), że posiada ona tytuł prawny tylko do działki o nr ewid. [...]. Pełna analiza sprawy winna zaś obejmować także księgę wieczystą nieruchomości gruntowej o nr [...] prowadzonej dla działek o nr ewid. [...], uwzględniać nadto usytuowanie inwestycji względem tej ostatniej nieruchomości. Nie budzi przy tym wątpliwości, że z kw nr [...] oraz kw nr [...]wynika, że skarżąca jest właścicielką dwóch lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w [...], a skarżący (zgodnie z kw nr [...]), jednego lokalu mieszkalnego pod wskazanym powyżej adresem. Jednocześnie z kw nr [...] (pominiętej przez Wojewodę) wynika, że objęta nią nieruchomość stanowi współwłasność właścicieli trzech wyodrębnionych lokali, we wskazanych w dziale II udziałach, z przywołaniem przy tym nr ksiąg wieczystych wyodrębnionych lokali. Te jednak nie odpowiadają numerom kw nieruchomości lokalowych skarżących, ale wielkości wskazanych w tych księgach udziałów są ze sobą zgodne, co sugeruje "zmianę jedynie" w numeracji prowadzonych dla tych nieruchomości ksiąg wieczystych, a nie na to, że dotyczą one zupełnie innych nieruchomości (tj. nie są ze sobą związane). Wskazana rozbieżność powinna być wyjaśniona przez samą zainteresowaną, niemniej analiza i ustalenia organów w sprawie winny obejmować wszystkie okoliczności podnoszone w toku postępowania, w tym również te wskazujące na tytuł prawny skarżących do działki o nr ewid. [...] , w granicy z którą zaprojektowano objęty kwestionowaną decyzją budynek usługowy. Analiza organów winna także uwzględniać, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów wskazana działka nr ewid. [...] stanowi "inne tereny zabudowane".
Brak analizy uwzględniającej powyższe kwestie uzasadniał, zdaniem Sądu, uchylenie wydanych w sprawie decyzji, opartych na przepisie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 pr.bud.
Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze także stanowisko tut. Sądu zawarte w wyroku z 4 kwietnia 2019 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2167/18 zapadłym ze skargi skarżącej, również na decyzję Wojewody wydaną w trybie wznowienia, a to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty nr [...] z [...] października 2015 r. i decyzją tego organu nr [...] z [...] października 2016 r. zmieniającą tą wcześniejszą. Wprawdzie wskazany wyrok nie jest prawomocny, ale pogląd w nim wyrażony w kontekście interesu prawnego skarżącej, w sprawie dotyczącej tej samej inwestycji, Sąd prezentuje także i w niniejszej sprawie.
Sąd stwierdza zatem, że wobec przedmiotu, w jakim zapadła decyzja ostateczna kwestionowana przez skarżących, przymiot strony wnioskodawców należało rozważyć na podstawie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a przy tym z uwzględnieniem charakteru, parametrów i lokalizacji (całej) inwestycji, tj. projektowanej budowy i rozbiórki. Ocena w kontekście tych przepisów winna jednak dotyczyć nie tylko działki nr ewid. [...], ale (po wyjaśnieniu wskazanych powyżej rozbieżności występujących pomiędzy kw [...] -v. dział II i nr kw dot. wyodrębnionych lokali- a kw nr [...] i [...]) nie wykluczone, że również działki nr ewid. [...]. Co istotne, zdaniem Sądu, z uwagi na zaprojektowanie budowy budynku usługowego w ostrej granicy z działką nr ewid. [...], ocena ta winna również uwzględniać § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1065).
Z tych też powodów Sąd uznał skargę za zasadną zgadzając się ze skarżącymi, że tak zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, co skutkowało co najmniej przedwczesny zastosowaniem w sprawie przez organ I instancji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wymieniony art. 151 k.p.a. reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym, a przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie wystąpiła, co oznacza, że nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, przepis ten zastosowano błędnie, bo bez wyczerpującego wyjaśnienia wystąpienia przesłanki wznowienia, to zaś skutkować musiało uchyleniem decyzji organów obu instancji.
Orzekając ponownie w sprawie Starosta winien wziąć pod uwagę powyżej przedstawioną ocenę. Winien nadto zważyć, że w stosunku do decyzji Starosty nr [...] z [...] października 2015 r. i decyzji ją zmieniającej nr [...] z [...] października 2016 r. Wojewoda z wniosku skarżącej prowadził postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności. Wskazał na to Starosta w uzasadnieniu swojej decyzji, podając także, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody nr [...] z [...] czerwca 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Z tak przedstawionych informacji wynika, że Wojewoda w trybie stwierdzenia nieważności decyzji nie miał wątpliwości co do interesu prawnego skarżącej w sprawie dotyczącej tej samej inwestycji. Inna, zupełnie odmienna ocena tego samego organu dokonana w tym samym zakresie, tyle że w trybie wznowienia, wymagałaby więc podania przyczyn zaistnienia takiej sytuacji. W innym przypadku stanowi to o naruszeniu zasady uregulowanej w art. 8 k.p.a. Nie może być bowiem tak, aby w zależności od trybu zastosowanego do rozpatrzenia sprawy, interes prawny konkretnego podmiotu w tych samych uwarunkowaniach faktyczno-prawnych był różnie oceniany przez ten sam organ.
W tych warunkach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło