VII SA/Wa 1953/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref.staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. ze skargi G. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieprawidłowe stanowiska zawartego we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji postanawia: skargę odrzucić Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zw. dalej ZUS, Oddział [...], na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447), zw. dalej u.s.g., w związku z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm.), zw. dalej u.s.u.s., uznał za nieprawidłowe stanowisko zawarte we wniosku złożonym w dniu [...] stycznia .2011 r. przez przedsiębiorcę G. S. w sprawie możliwości opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od podstawy wymiaru składek nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] stycznia 2011 r. do ZUS Oddział w [...] wpłynął wniosek płatnika G. S. o wydanie pisemnej interpretacji w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. We wniosku wskazano, że dla wnioskodawczyni jest to jej pierwsza działalność gospodarcza oraz w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem wykonywania działalności gospodarczej nie prowadziła pozarolniczej działalności, a czynności wykonywane w ramach umowy o pracę wyraźnie różnią się od tych wchodzących w zakres wykonywanej działalności. W ocenie wnioskodawczyni wnioskodawczyni, jest ona osobą uprawnioną do skorzystania z możliwości opłacania składek od podstawy wymiaru składek nie niższej niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, zgodnie z art. 18a ust. 2 pkt 1 i 2 u.s.u.s. Organ administracyjny, powołując się na treść art. 10 ust. 1 i 5 u.s.g., art. 83 ust. 1 pkt 3 i art. 18a ust. 1 i 2 u.s.u.s., uznał za nieprawidłowe stanowisko przedsiębiorcy, z uwagi na fakt, iż przedsiębiorca we własnym stanowisku w sprawie wskazał niewłaściwą podstawę prawną. Ponadto poinformował, że dla osoby rozpoczynającej prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej po raz pierwszy zastosowanie ma art. 18a ust. 1 u.s.u.s., zgodnie z którym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia, jeżeli czynności wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy mają całkowicie odmienny charakter od obowiązków wykonywanych w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy. Zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. decyzji, odwołanie od ww. decyzji wniosła G. S. do Sądu Okręgowego [...]. Na podstawie art. 83 ust. 2 u.s.u.s. i art. 4779 § 1 k.p.c. zaskarżyła ww. decyzję w całości i wniosła o jej zmianę, i wydanie interpretacji w trybie art. 10 u.s.g., zgodnej ze stanem faktycznym sprawy i treścią przepisu art. 18a ust. 1 u.s.u.s. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 18a ust. 1 u.s.u.s., poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego przedstawionego przez płatnika G. S.l we wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. i niedokonanie interpretacji przepisu art. 18a ust. 2 pkt. 1 i 2 ww. ustawy. W odpowiedzi na odwołanie ZUS Oddział [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV U 277/11, Sąd Okręgowy [...] po rozpoznaniu ww. sprawy, na podstawie art. 464 § 1 k.p.a., przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, uznając, że postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji przez organ ma charakter administracyjny, co uzasadnia stosowanie art. 180 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 u.s.u.s. Dlatego w ocenie Sądu Okręgowego odwołanie od zaskarżonej decyzji nie przysługuje jednak na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż brak jest wyraźnego unormowania w tym zakresie zawartego w przepisach odrębnych, o jakich mowa w art. 83 ust. 1 u.s.u.s. Następnie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 291/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu ww. sprawy, na podstawie art. 13 § 1 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2011 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. alej p.p.s.a., stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Z tego względu przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd administracyjny w pierwszej kolejności winien ustalić, stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a., czy skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia, ponieważ dopiero po spełnieniu tego warunku dopuszczalne jest wywiedzenie skargi do sądu administracyjnego. W innym wypadku skarga w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do rozpoznania sprawy dotyczącej odwołania od decyzji ZUS Oddział [...] wydanej przez ten organ w I instancji w dniu [...] stycznia 2011 r., jest skutkiem dwóch postanowień o przekazaniu sprawy. Pierwsze z tych postanowień z dnia 21 kwietnia 2011 r. przekazujące sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie zostało wydane na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. przez Sąd Okręgowy w [...], kolejne zaś postanowienie z dnia 22 czerwca 2011 r. po stwierdzeniu swojej niewłaściwości wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przekazując sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wprawdzie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II UK 331/10, wskazał, że w sprawach z odwołania od decyzji organu rentowego w przedmiocie interpretacji w odniesieniu do świadczenia składek (na podstawie art. 10 ust. 1 u.s.g.) właściwy jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, a ponadto pogląd ten potwierdzony też został w postanowieniu SN z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt III UK 117/10, nie mniej wyżej wydane postanowienia Sądu Okręgowego [...] i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wiążą Sąd, któremu sprawę przekazano. W ocenie Sądu Wojewódzkiego związanie to ogranicza się tylko do załatwienia przekazanej sprawy, a nie jej późniejszych faz procesowych. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W niniejszej sprawie wobec związania poglądem zawartym w postanowieniu Sądu Okręgowego sygn. akt [...], że do decyzji ZUS z zakresu interpretacji nie ma zastosowania procedura odwoławcza zawarta w Kodeksie postępowania cywilnego, ponieważ sprawy tego rodzaju mają charakter administracyjny, jest przyjęcie stanowiska, że dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, stosownie do treści art. 180 § 1 k.p.a., zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotne dla rozpoznania aktualnie przez Sąd Administracyjny tej sprawy jest zatem to, czy sprawa ta podlegała w pierwszej kolejności zbadaniu w administracyjnym toku instancji. Dodatkowo wskazania wymaga, że przepisy z zakresu systemu ubezpieczeń społecznych nie zawierają w tej materii wyraźnego unormowania, na co zwrócił uwagę Sąd Okręgowy [...] przekazując sprawę do rozpoznania wg właściwości sądom administracyjnym. Konsekwencją przyjęcia ww. podglądu jest więc zastosowanie dla rozpoznania niniejszej sprawy procedury określonej w przepisach Kodeku postępowania administracyjnego. Zgodnie z ogólną zasadą tego postępowania zawartą w art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjnego jest dwuinstancyjne, a na podstawie art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Natomiast stosownie do treści art. 16 § 2 k.p.a. decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego na zasadach i w trybie określonych ustawach. W niniejszej sprawie procedurę zaskarżenia decyzji ZUS w przedmiocie interpretacji do sądu administracyjnego regulują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ w innych przepisach brak jest takiego unormowania. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego na decyzję ZUS bez wyczerpania administracyjnego toku instancji, co nie odpowiada treści art. 52 § 1 p.p.s.a., który wprost stwierdza, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z tym przepisem skarżący musi wykorzystać przysługujące mu środki na drodze administracyjnej, zanim uzyska prawo wniesienia skargi do sądu. dopiero po wydaniu w niniejszej sprawie decyzji przez organ odwoławczy decyzja taka mogłaby stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 287/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, publ. LexPolonica nr 1801385). Uwzględniając powyższą sytuację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniały podstawy do odrzucenia skargi, z tego powodu, iż nie wyczerpano instancyjnej drogi odwoławczej. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn występuje wówczas, gdy niewyczerpane zostały środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego. Dopiero po wyczerpaniu ww. trybu możliwe jest wniesienia skargi na decyzję do Sądu. Na marginesie wskazania wymaga, że odrzucenie skargi nie prowadzi jednak do pozbawienia strony konstytucyjnego prawa do sądu, ponieważ odrzucenie skargi skutkuje tym, że dopiero po wydaniu decyzji drugoinstancyjnej przez organ administracyjny w niniejszej sprawie, dopuszczalne będzie wywiedzenie skargi do sądu administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w postanowieniu.