VII SA/Wa 1954/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (Spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] ([...]), na mocy art. 149 § 3 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.) dalej kpa, odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z dnia [...] ([...]), wydaną w przedmiocie nakazania zlikwidowania przez inwestorów I. i R. W. okien w zachodniej ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, usytuowanego przy ul. M. w G. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie wznowieniowe przebiega w dwóch etapach. W pierwszym z nich badaniu podlegają formalne podstawy wznowienia postępowania, w efekcie których organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, albo odmawia jego wznowienia. Ocena formalnych podstaw wznowienia postępowania sprowadza się do zbadania, czy żądanie wznowienia zostało zgłoszone przez stronę, czy został zachowany termin do wniesienia podania określony w art. 148 § 1 i 2 kpa, oraz czy strona powołała podstawy wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 kpa. Tylko łączne spełnienie ww. trzech przesłanek skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ wojewódzki podniósł, że we wniosku I. i R. W. - reprezentowanych przez adwokata A. G. - nie wskazano podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Jako podstawę wznowienia podano okoliczności, które ujawniły się po wydaniu ww. decyzji z dnia [...], wynikające z art. 56 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że art. 56 dotyczy postępowania prowadzonego w sprawie pozwolenia na użytkowanie, natomiast dla przedmiotowego budynku nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a sprawa o wznowienie której wnoszą strony dotyczyła wykonania obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Brak wskazania przez strony podstaw wznowienia uprawniał organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. i R. W., reprezentowani przez adwokata A. G., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 149 § 3 i 150 kpa, § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, niezastosowanie art. 156 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 28a Prawa budowlanego ówcześnie obowiązującego oraz pominięcie art. 56 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W odwołaniu wskazano, że ww. decyzja nie jest właściwa, gdyż utrzymanie obecnego stanu prawnego wywołanego tą decyzją spowodowałoby nieodwracalne skutki prawne. Problemem w sprawie nie są otwory okienne, które nie stanowią istotnych odstępstw, ponieważ sam otwór okienny nie wymaga żadnego szczególnego pozwolenia na wybicie, natomiast chodzi o pozwolenie na budowę. W sprawie istnieje formalna akceptacja Państwowej Straży Pożarnej i koniecznym jest przeprowadzenie postępowania wynikającego z art. 56 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Ponadto nie ma przepisu, który wymagałby na powstanie otworów okiennych pozwolenia na budowę, jednakże konieczne są ustalenia wynikające z art. 56 ust. 2 pkt 1 i 2, w kontekście art. 28 a Prawa budowlanego. W ocenie pełnomocnika stron "nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, iż po przeprowadzeniu postępowania opartego na zasadach art. 56 ust. 1 pkt 1 i 2 należałoby postępowanie wznowić". Organ nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie wyjaśnił czy otwory szkodzą użytkownikom obiektu sąsiedniego w tej odległości, w której się znajdują, czy naruszają przepisy pożarowe oraz czy stwarzają zagrożenie pożarowe dla sąsiada. Orany nie dokonały też ekspertyzy technicznej, bo gdyby to zrobiły, to możliwe byłoby uznanie, że otwory są zgodne z prawem. Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ([...]), na podstawie art. 138 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji podnosząc dodatkowo, że pełnomocnik pp. W. nie tylko nie wskazał na podstawie jakiego przepisu żąda wznowienia postępowania, to zarówno we wniosku jak i odwołaniu nie podał w jakiej dacie strony dowiedziały się o podnoszonej okoliczności, a zatem czy 1 miesięczny termin na złożenie wniosku został zachowany. Organ odwoławczy dodał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...],a nie przesłanki dotyczące rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu zwykłym. Organ wyjaśnił również, że zarówno ustawa z dnia 7 lipca 1994r. jak i obecnie obowiązująca ustawa Prawo budowlane nie zawiera art. 156 ust 1 jak również art. 28a. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył R. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...]. W uzasadnieniu skargi powtórzył w całości argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ono zapadło było dotknięte którąś z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 kpa. Jak słusznie wyjaśnił organ, postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, które przebiega w dwóch etapach. Pierwszy etap polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie ma oparcie na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa., czy zachowany został termin przewidziany w art. 148 § 1 i 2 kpa, oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez podmiot będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa bądź przepisach szczególnych. Wszystkie ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie. Dodać trzeba, że zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę (vide wyrok WSA z 24 maja 2005r., VII SA/Wa LEX nr 168036) W związku z powyższym, złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje, że organ automatycznie wznawia postępowanie, ale obliguje jedynie do zbadania przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania postanowieniem, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Dopiero jeżeli na tym etapie postępowania okaże się, że nie istnieją przeszkody do jego wznowienia, organ wznawia je, a postanowienie o wznowieniu daje podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że ww. przesłanki nie zostały spełnione organ administracyjny zobligowany jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, w toku całego postępowania administracyjnego, skarżący był reprezentowany przez podmiot profesjonalny tj. adwokata. Mimo to, zarówno podanie o wznowienie z dnia 15 czerwca 2007r., jak i odwołanie od decyzji organu I instancji nie odpowiada wyżej wymienionym przesłankom. Nie została bowiem wskazana podstawa wznowienia, jak również nie wykazano, czy został zachowany jednomiesięczny termin do złożenia podania. W enigmatycznie sformułowanym wniosku, jako podstawę wznowienia pełnomocnik skarżących wskazał art. 56 Prawa budowlanego, który niewątpliwie nie jest jedną z przesłanek o których mowa w art. 145 §1 kpa. Podobnie z treści wniosku nie sposób ustalić, którą z przesłanek wymienionych ww. przepisie pełnomocnik skarżących miał na myśli oraz czy podanie zostało złożone w terminach wskazanych w art. 148 kpa. Na marginesie wskazać trzeba, że art. 56 Prawa budowlanego nie tylko nie stanowi jednej z podstaw do wznowienia postępowania, ale dotyczy postępowania prowadzonego w sprawie pozwolenia na użytkowanie, natomiast decyzję ostateczną o wznowienie której wnosił skarżący, wydano w przedmiocie nakazania zlikwidowania okien w zachodniej ścianie szczytowej budynku wobec wykonania obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a zatem w zupełnie innej sprawie. Nadto, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, przepisów: art. 156 ust 1 Prawa budowlanego oraz art. 28 a Prawa budowlanego powołanych we wniosku nie zawierała ani ustawa z dnia 7 lipca 1994r., ani nie zawiera obecnie obowiązująca ustawa Prawo budowlane. W ocenie Sądu, nałożony na organ administracyjny przepisem art. 9 k.p.a. obowiązek należytego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, nie zwalnia adwokata - prowadzącego działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu pomocy prawnej - ze znajomości przepisów prawa i dołożenia należytej staranności w prowadzeniu spraw, w których został ustanowiony. Stanowisko Sądu znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, w którym przyjmuje się, że obowiązek nałożony na organ przepisem art. 9 należy interpretować zawężająco, jeśli chodzi o tzw. profesjonalistów, a także w sytuacji, gdy w imieniu strony występuje podmiot zajmujący się świadczeniem pomocy prawnej zawodowo. Inaczej należy bowiem oceniać konieczność pouczenia strony reprezentowanej przez podmiot profesjonalny, a inaczej strony, która z takiej pomocy nie korzysta (vide wyroki: NSA z dnia 28 kwietnia 1998r., I SA 1697/97, LEX nr 44497, NSA z 11 listopada 1999r., I SA/Łd 1429/97 ). Dodać trzeba, że dopiero na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że podstawą wznowienia zamiast art. 156 Prawa budowlanego powinien być art. 145 § pkt 5 i 8 kpa, oczywiste jest zatem, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.