VII SA/Wa 1961/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w stwierdzenia nieważności skargę oddala Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] znak: [...] działając z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] oraz na podstawie art. 157 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej kpa. odmówił wszczęcia, jako niedopuszczalnych, postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności pism określonych przez stronę mianem decyzji tj. pism Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Departament Zasiłków z dnia [...] (znak:[...]) oraz z dnia [...] znak :[...]). W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia 31.08.2009r. J. K. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o wszczęcie postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ZUS Departament Zasiłków zawartych jej zdaniem w pismach z dnia [...] ([...]) i z dnia [...] ( znak:[...]). Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia [...] (znak:[...]) będącym odpowiedzią na wniosek z dnia 21.06.2009r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia O/ZUS w Bydgoszczy Inspektorat w Ż. z dnia [...] znak: [...] Departament Zasiłków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych udzielił J. K. obszernych wyjaśnień dotyczących przebieg postępowań w jej sprawie oraz powodów wydania decyzji z dnia [...] ([...]) i z dnia [...]. Organ wskazał, iż w odpowiedzi na kolejne pisma J. K. z dnia [...] i z dnia [...] Departament Zasiłków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] wyjaśnił, iż roszczenia o wypłatę zasiłku chorobowego nie mogą być zrealizowane, gdyż wnioskodawczyni nie podlegała ubezpieczeniom społecznym, co stwierdzone zostało w decyzji z dnia [...] i z tego też powodu uznano za niezasadne jej zarzuty wyszczególnione w piśmie z dnia [...]. Organ wskazał, że po dokonaniu analizy wskazanych we wniosku z dnia [...] pism stwierdził, iż nie posiadają one cech decyzji administracyjnych bowiem przedmiotowe pisma, jak wynika bezpośrednio z ich treści, stanowią jedynie wyjaśnienia przebiegu postępowań w sprawie i motywów wydania decyzji (z dnia [...] i z dnia [...] znak :[...]),które rozstrzygały sprawę co do jej istoty. Organ zaznaczył, iż brak rozstrzygnięcia o istocie sprawy nie zezwala zatem, w aktualnym stanie prawnym, na uznanie przedmiotowych pism za decyzje administracyjne, a tym samym nie mogą być one przedmiotem postępowań administracyjnych w trybie art. 156 k.p.a. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła J. K., zarzucając iż ww. decyzje nie mają związku z przedmiotem jej roszczeń w zakresie zasiłku chorobowego – "jest nie na temat i nie rozstrzyga istoty sprawy". Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 §1 kpa. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że szczegółowa analiza akt sprawy, a przede wszystkim treści wniosku J. K. z dnia [...] o wszczęcie postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności pism ZUS-Departament Zasiłków z dnia [...] (znak:[...] ) i z dnia [...] (znak:[...]), jak również treści tych pism potwierdziła prawidłowość kwestionowanej decyzji w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo wskazano w decyzji z dnia [...] uregulowania prawne dotyczące trybu i zasad wydawania decyzji przez ZUS z zastosowaniem procedury administracyjnej określonej w kodeksie postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, iż z uwzględnieniem przytoczonych w powyższej decyzji przepisów, w szczególności art. 107 k.p.a. dokonał właściwej kwalifikacji przedmiotowych pism odmawiając im cech decyzji administracyjnych, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia ich nieważności w trybie przewidzianym art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. K. Skarżąca podniosła, że jej skarga dotyczy czynności i nie wydanych decyzji, przez ZUS. Wskazała, że przede wszystkim chodzi o nie wydaną przez ZUS decyzję o braku podstaw do zasiłku chorobowego, którą w jej ocenie organ był zobowiązany wydać przed datą 19 czerwca 2007 r., na podstawie której byłby uprawniony do wstrzymania wypłaty zasiłku od ww. dnia, a której nie wydał. Podniosła, że wstrzymanie i nie wypłacenie przez ZUS zasiłku chorobowego od dnia 19 czerwca 2007 r. do dnia 22 października 2007 r. było czynnością nieuprawnioną. Wstrzymanie wypłaty zasiłku organ zobowiązany był poprzedzić decyzją o braku podstaw do tego zasiłku. Skarżąca dodała, że zasiłek w ww. okresie jej się należał, a organ miał obowiązek sukcesywnie go wypłacać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, kontrolowane w niniejsze sprawie rozstrzygnięcia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są prawidłowe. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję własną, którą odmówił wszczęcia postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności pism określonych przez skarżącą mianem decyzji tj. pism ZUS – Departament Zasiłków z dnia [...] (znak :[...]) oraz z dnia [...] ( znak :[...]) jako niedopuszczalnych. Podstawę materialnoprawną wydanego przez organ rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 157 § 1 i § 3 kpa. Wskazać należy, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 kpa, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może mieć miejsce, gdy wystąpi niedopuszczalność wszczęcia tego postępowania z przyczyn podmiotowych bądź z przyczyn przedmiotowych. Do przyczyn podmiotowych należy zaliczyć złożenie podania przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy żądanie wniosła strona nie mająca zdolności do czynności prawnych. Do przyczyn przedmiotowych niedopuszczalności wszczęcia postępowania należy zaliczyć takie okoliczności jak np. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, które nie zostało dotychczas wydane lub które zostało w określonym trybie wyeliminowane z obrotu prawnego, oparcie żądania na podstawach uruchomienia innych trybów bądź brak dowodów na istnienie decyzji oraz dokumentacji dotyczącej decyzji dotkniętej wadą nieważności (wyrok WSA w lublinie z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 113/08). W rozpatrywanej sprawie organ oparł odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pism z dnia [...] oraz z dnia [...] określanych przez skarżąca mianem decyzji, na braku rozstrzygnięcia o istocie sprawy. W ocenie Sądu trafne jest stanowisko organu kwalifikujące wskazane przez skarżącą pisma jako pisma informacyjne nie rozstrzygające o istocie sprawy. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pisma ZUS z dnia [...] oraz z dnia [...], które skarżąca nazywa decyzjami nie posiadają cech decyzji administracyjnych., o których mowa w art. 107 kpa. Wprawdzie jest w nich wskazany organ administracji publicznej, data wydania, adresat do którego są one kierowane, jednak z uwagi na ich treść mającą charakter wyjaśnień oraz informacji o przyczynach wydanych w sprawie decyzji skierowanych do skarżącej nie można ich uznać za decyzje rozstrzygające o istocie sprawy. W piśmie z dnia [...] organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] znak : [...] stwierdzone zostało, że od 28 września 2006 r. skarżąca nie podlegała ubezpieczeniom społecznym jako pracownik u płatnika składek P. K., natomiast decyzją z dnia [...] znak : [...] odmówiono jej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 czerwca do 22 września 2007 r. oraz zobowiązano płatnika składek P. K. do zwrotu wypłaconego skarżącej zasiłku chorobowego za okres od 20 maja do 18 czerwca 2007 r. Organ poinformował skarżącą, iż wobec stwierdzenia decyzją ostateczną, że nie była ona osobą ubezpieczoną jako pracownik u płatnika składek P. K. nie przysługiwało jej prawo do zasiłku chorobowego. Z tego względu, Oddział ZUS w B. Inspektora w Ż. prawidłowo postąpił wstrzymując wypłatę zasiłku chorobowego. Z kolei pismem z dnia [...] organ poinformował skarżącą dlaczego jej żądanie zobowiązania Oddziału ZUS w B. Inspektorat w Ż. do wypłaty zasiłku chorobowego za okres od 19 czerwca do 22 października 2007 r. wraz z odsetkami nie może zostać zrealizowane. W ocenie Sądu, prawidłowo zatem organ uznał, iż ww. pisma, które skarżąca nazywa decyzjami nie posiadają cech decyzji administracyjnych. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 kpa.). Wskazać należy, iż w odniesieniu do spraw o świadczenia z ubezpieczenia społecznego przyznają określone świadczenia lub odmawiają ich przyznania. W niniejszej sprawie, decyzjami rozstrzygającymi sprawę co do istoty były wydane przez ZUS ww. decyzje z dnia [...] oraz z dnia [...]. Przedmiotowe pisma z uwagi na ich treść cech decyzji administracyjnych nie posiadają, a zatem nie mogą być przedmiotem postępowań administracyjnych w trybie art. 156 kpa. Wskazać należy, że przepis art. 156 § 1 kpa. odnosi się zarówno do decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być jednak prowadzone tylko w stosunku do aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym. Skierowanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która w ogóle nie weszła do obrotu prawnego lub została z niego wyeliminowana, obliguje organ do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 Kpa). Natomiast w razie, gdy w wyniku wadliwych ustaleń organ wszczął postępowanie w sprawie decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym, obowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 Kpa). Postępowanie staje się bowiem bezprzedmiotowe z powodu braku decyzji objętej wnioskiem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Warszawie z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1532/07). Wobec prawidłowych ustaleń co do charakteru pism skarżącej z dnia [...] oraz z dnia [...] określanych przez nią mianem decyzji, słusznie organ stwierdził, iż niedopuszczalne jest wszczęcia postępowania nieważnościowego, którego przedmiotem kontroli miałyby być powyższe pisma. W świetle powyższego stwierdzić należy, ze podniesione w skardze zarzuty są całkowicie chybione i organ wydał decyzję zgodną z prawem. Wobec braku stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.