VII SA/Wa 1976/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (daej: GINB), postanowieniem z [...] lipca 2017 r., znak: [...]., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r.j poz. 1257), po rozpatrzeniu wniosku M. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] maja 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia z [...] lipca 2017 r. wskazano, że GINB postanowieniem z [...].05.2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z [...].05.2013 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. nr [...] z dnia [...].04.2013 r., nakazującej H. N. i M. N. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w miejscowości M., gmina M., działka [...]. M. N. pismem z 6.06.2017 r., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z [...].05.2017 r. Po zapoznaniu się ze złożonym wnioskiem oraz dokonaniu analizy całości akt sprawy, GINB wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego również ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Zastosowanie tego trybu stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 Kpa. Z tego też względu, katalog przesłanek stwierdzenia nieważności został ściśle określony przez ustawodawcę w art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa i nie może być on interpretowany rozszerzająco. Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku, przed przystąpieniem do jego merytorycznego rozpoznania, ma obowiązek zbadać, czy wniosek został złożony skutecznie, a zatem czy wszczęcie postępowania w oparciu o zawarte w nim żądanie jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Podkreślono przy tym również, że decyzja [...] WINB z [...].05.2013 r., podlegała uprzednio ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z 16.10.2013 r., sygn. akt II SA/Sz 696/13, oddalił skargę M. N. na decyzję organu wojewódzkiego z [...].05.2013 r. Następnie wskazano, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, na skutek wyroku oddalającego skargę decyzja administracyjna staje się prawomocna, co oznacza, że nie może być zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została ona uznana już za niewadliwą mocą orzeczenia sądowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 8.03.2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2297/12). Organ wskazał przy tym także, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badania, niezależnie od treści skargi, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 Kpa (por. wyrok NSA z 9.04.2008 r. sygn. akt I OSK 468/07). Zgodnie zaś z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7.12.2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem w związku z art. 156 § 1 Kpa, czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (aktualnie postanowieniem zgodnie z art. 61 a § 1 Kpa), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 Kpa). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Organ stwierdził przy tym, że zarzuty dotyczące decyzji [...] WINB z [...].05.2013 r., zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, były badane już przez WSA w Szczecinie, który wyrokiem z 16.10.2013 r., sygn. akt II SA/Sz 696/13, oddalił skargę M. N. na decyzję organu wojewódzkiego z [...].05.2013 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podnosi m.in., że w jego ocenie WSA w Szczecinie nie badał zarzutu naruszenia przez organ wojewódzki art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się organu do zarzutu, że wszystkie potrzebne do legalizacji dokumenty znajdują się w Starostwie Powiatowym w K. i organ może z urzędu o nie wystąpić, a w późniejszym czasie samemu otrzymał już je ze Starostwa, a zatem miał podstawę do wydania postanowienia o wysokości opłaty legalizacyjnej. Organ zwrócił uwagę, że WSA w Szczecinie, w uzasadnieniu wyroku z 16.10.2013 r. stwierdził: (...) Fakt złożenia przez skarżącego odrębnego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jest w realiach niniejszej sprawy bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W myśl art. 170 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Organ administracji publicznej nie mógłby zatem wydać innego rozstrzygnięcia, niż to jakie zapadło w wyroku. Z uwagi na powyższe, a w szczególności wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16.10.2013 r., sygn. akt II SA/Sz 696/13, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zobligowany jest do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2013 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] wywiódł M. N. Skarżący zarzucił ww. rozstrzygnięciu: 1. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 poprzez brak uchylenia postanowienia GINB z dnia [...].05.2017r. i niewszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z [...].05.2013 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...].04.2013r., pomimo posiadania legitymacji czynnej uprawniającej mnie do żądania wszczęcia postępowania; 2. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., z uwagi na brak przytoczenia w uzasadnieniu wszystkich zarzutów z wniosku z 19.02.2017r. o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...].04.2013r., oraz ich doprecyzowania w zażaleniu z 6.06.2017r., a także poprzez bezpodstawne uznanie, że wyrok WSA Szczecinie z 16.10.2013r. sygn. akt II SA/Sz 696/13 dotyczył jego zarzutów z wniosku z 19.02.2017r , co w konsekwencji doprowadziło do działania organu w sprzeczności z uchwałą NSA z 7.12.2009r. nr I OPS 6/09. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości oraz stwierdzenie nieważności postanowienia poprzedzającego wydanie skarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania, w tym koszty przejazdu do sądu i uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, dlatego skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy jego własne postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd uznaje za prawidłowe zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu ustalenie GINB, że zarzuty dotyczące decyzji [...] WINB z [...].05.2013 r., zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, były już przedmiotem procedowania przed sądem administracyjnym w sprawie, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 16.10.2013 r., sygn. akt II SA/Sz 696/13, oddalił skargę M. N. na decyzję [...] WINB z [...].05.2013 r. Trafnie przy tym uwypuklił organ, że kwestia stanowiąca uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności (sprowadzająca się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się organu do twierdzeń skarżącego, że wszystkie potrzebne do legalizacji dokumenty znajdują się w Starostwie Powiatowym w K. i organ może z urzędu o nie wystąpić, a w późniejszym czasie samemu otrzymał już je ze Starostwa, przez co miał podstawę do wydania postanowienia o wysokości opłaty legalizacyjnej) była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygn. akt sygn. II SA/Sz 696/13. Potwierdza tę okoliczność analiza akt sprawy, a w szczególności treść skargi z 21 czerwca 2013 r. na decyzję WINB z [...] maja 2013 r., w której skarżący powołał przytoczony wyżej zarzut, jak również uzasadnienie wyroku WSA w Szczecinie z 16 października 2013 r. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia sąd administracyjny odniósł się do kwestii akcentowanego wyżej zarzutu skarżącego, wskazując przy tym, że "(...) Fakt złożenia przez skarżącego odrębnego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jest w realiach niniejszej sprawy bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji." Podkreślenia przy tym wymaga okoliczność, że sam skarżący wskazuje w uzasadnieniu skargi w niniejszej sprawie, że kwestią sporną pomiędzy stroną o organem orzekającym jest wyłącznie interpretacja wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 16 października 2013 r., który utrzymał w mocy prawomocny nakaz rozbiórki PINB z [...] kwietnia 2013 r. Skarżący wskazuje także, iż przywoływane orzeczenie winno podlegać kontroli sądu wyższej instancji, gdyż w jego ocenie naruszyło treść normy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: P.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że ww. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest prawomocne. Niewłaściwym jest natomiast podejmowanie próby pośredniego wzruszenia przedmiotowego orzeczenia za poprzez zastosowanie wybranego przez skarżącego trybu. Sąd podziela przy tym zapatrywanie GINB, że zgodnie z treścią art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podsumowując, wskazać należy, że wbrew zarzutom skarżącego, nie doszło do naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie. Mając na uwadze, iż w sprawie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto uzasadnienie postanowienia odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a., sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.