VII SA/Wa 1979/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2009 r. nr: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz B. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] września 2009r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), po rozpatrzeniu odwołania B. R. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...].07.2009r. ([...]) o braku podstaw do stwierdzenia u B. R. choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat - utrzymał w mocy ww. decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że decyzję I instancji wydano w oparciu o oceny narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie dwóch uprawnionych do orzekania jednostek orzeczniczych: [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Oddział w [...], jako jednostki orzeczniczej I stopnia z dnia [...].03.2008r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...].10.2008r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ przedstawił okresy zatrudnienia i stanowiska pracy B. R.: w Zespole Opieki Zdrowotnej [...] -lekarz higieny szkolnej (03.1961-03.1963r.), w Akademii Medycznej w [...] -studia doktoranckie (03.1963-03.1967r.), starszy asystent, adiunkt (10.1967-2.1978r.), w Specjalistycznym Zespole Opieki Zdrowotnej [...] - ostanie stanowisko: docent-kierownik Poradni Endokrynologii i z-ca kierownika Zespołu Specjalistycznego Endokrynologii (03.1978-08.1993r.); w Akademii Medycznej w [...] - kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii i Endokrynologii I Wydziału Lekarskiego AM, profesor zwyczajny/nauczyciel akademicki (09,1993-09.2007r.), w Samodzielnym Publicznym Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w [...] - ostatnie stanowisko: ordynator Oddziału Pediatrii i Endokrynologii (01.1973-12.1977r, 09.1993-09.2007r.). Organ stwierdził, że przebieg pracy zawodowej świadczy o wykonywaniu obowiązków zawodowych, które były związane z narażeniem na wysiłek głosowy. Według wykonywanych przez lekarza medycyny pracy badań profilaktycznych, B. R. była zdolna do pracy. Nie były orzekane przeciwwskazania do wykonywania pracy. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ - powołując się na art. 2351 Kodeksu pracy - przytoczył definicję choroby zawodowej wskazując, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Organ stwierdził, że w przypadku B. R. powyższy warunek nie został spełniony. Lekarze-orzecznicy, kierując się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi, po analizie przebiegu pracy zawodowej dostarczonej dokumentacji medycznej oraz na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich, nie potwierdzili zawodowej etiologii schorzenia narządu głosu pacjentki, biorąc pod uwagę okres narażenia obejmujący lata 1963-2007. Kwestię narażenia zawodowego pacjentki, na wniosek organu powiatowego, poddano ponownej analizie, już po wydaniu powyższego orzeczenia. Nowe dane dotyczące narażenia zawodowego dostarczone przez Warszawski Uniwersytet Medyczny nie miały jednak wpływu na treść orzeczenia lekarskiego i jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała uprzednie stanowisko w sprawie. Na koniec podkreślono, że Organy Inspekcji Sanitarnej są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie i nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym na wstępie rozporządzeniu. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła B. R. podnosząc, że w związku z bezspornym faktem istnienia przewlekłej choroby narządu głosu, brak informacji dotyczącej obowiązującego pensum dydaktycznego w okresach od 1.10.67- 30.09.71 (asystent) oraz od 1.10.71-29.02.78 (adiunkt) i jego nieuwzględnienie przez organy jest dla niej krzywdzące i pozbawia rekompensaty za nabyte schorzenie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Analiza stanu faktycznego sprawy oraz obowiązujący stan normatywny prowadzi do wniosku, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2009r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] lipca 2009r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej, w postaci przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Na wstępie wskazać należy, ż podstawę prawną rozstrzygnięcia organu II instancji stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. - w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869), które zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), które utraciło moc z dniem 3 lipca 2009r. Definicję legalną choroby zawodowej zawiera obecnie art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), dodany mocą art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. (Dz.U.09.99.825) zmieniającej ww. ustawę z dniem 3 lipca 2009 r. Zgodnie z treścią tego przepisu za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Nie traci zatem na aktualności orzecznictwo wydane na gruncie ww. rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. zgodnie z którym definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r., III RN 36/98, publ. OSNP 1999/6/192 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 1998 r, I SA 786/98, LEX nr 45.835). Nadto, w orzecznictwie utrwalony był pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r., OPS 3/02, ONSA 2003/1/4) również w pełni aktualny na gruncie nowego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych regulującego tę samą materię normatywną. Powyższe nie zmienia jednak zasadniczej kwestii, iż orzeczenia w sprawach chorób zawodowych wydają właściwe organy administracji publicznej, które zobowiązane są do stosowania przepisów procedury administracyjnej ze wszystkimi tego konsekwencjami chyba, że ww. rozporządzenie zawiera regulacje odmienne. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jak wynika z akt sprawy organy oparły się na ww. orzeczeniach lekarskich dwóch uprawnionych jednostek orzeczniczych, z których - zdaniem Sądu - nie wynika dlaczego odmówiono etiologii zawodowej chorobie stwierdzonej u skarżącej, wymienionej w pkt 15 ww. wykazu tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat. Wskazać bowiem trzeba, że w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia z dnia 31 marca 2008r. określono jednym zdaniem, że nie został spełniony warunek udokumentowania narażenia na nadmierny wysiłek głosowy trwający co najmniej 15 lat. Podobnie w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia z dnia 20 października 2008r. stwierdzono jedynie, że z dochodzenia epidemiologicznego wynika, że narażenie na wysiłek głosowy nie stwarzało możliwości powstania choroby zawodowej (pensum 130g/rok). W ocenie Sądu orzeczenia lekarskie o tak lakonicznej treści nie mogły stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięć w rozpatrywanej sprawie. Wprawdzie, jak wynika z akt, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 3 marca 2009r. przesłał uzupełniający materiał dowodowy dotyczący narażenia zawodowego skarżącej tj. pensum dydaktycznego za lata 1993- 2007r. wraz z poprawioną kartą narażenia zawodowego, to jednak otrzymał równie lakoniczną odpowiedź ograniczającą się do stwierdzenia, że nowe dane dotyczące narażenia zawodowego dostarczone przez Uniwersytet Medyczny nie mają wpływu na treść orzeczenia lekarskiego. Ustalenia organów poczynione w oparciu o orzeczenia lekarskie, w których postawiono tezy niepoparte stosowną, pełną argumentacją należało ocenić jako wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Opierając się bowiem na ww. orzeczeniach lekarskich oraz ustaleniach organu I i II instancji nie można jednoznacznie stwierdzić, że schorzenie na które cierpi skarżąca nie jest chorobą zawodową. Wprawdzie - jak to już wyżej podniesiono - organ nie może sprzecznie z orzeczeniami lekarskimi dokonać rozpoznania choroby zawodowej we własnym zakresie, nie zwalnia to jednak organu od obowiązku dokonania dogłębnej oceny orzeczenia lekarskiego będącego w istocie opinią biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, niezawierającej należytego uzasadnienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Organ powiatowy winien mieć na uwadze, że stosownie do § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w punkcie I sentencji. W zakresie punktu II i III orzeczono na podstawie art. 152 i 200 ww. ustawy.