VII SA/Wa 198/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L., W. S., A. H., A. S., T. W., B. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: zawiesić postępowanie sądowe Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., wydane w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a., zwracające wnioskodawcom wniosek o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania z tytułu wydania niezgodnej z prawem decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podzielił podgląd organu wojewódzkiego, iż na gruncie k.p.a. brak jest środków prawnych pozwalających na rozpatrzenie wniosku strony. Wskazał, iż od dnia 1 września 2004 r. uległ zmianie stan prawny w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody powstałe w następstwie wydania ostatecznych decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem. Podniósł, iż w dniu tym, weszła w życie ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. – o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), na mocy której dotychczasowa podstawa dochodzenia odszkodowań na drodze administracyjnej, tj. art. 160 k.p.a. – został uchylony. Od dnia wejścia w życie powyższej ustawy, tj. od dnia 1 września 2004r., w przypadku wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, po uprzednim stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, można żądać naprawienia szkody w postępowaniach przed sądami powszechnymi, na podstawie art. 4171§ 2 k.c. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. przepis art. 160 k.p.a. znajduje zastosowanie jedynie do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 września 2004 r. Organ zauważył, iż w niniejszej sprawie, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzająca wadliwość przejęcia nieruchomości skarżących, wydana została w dniu 19 marca 2010 r., a zatem po dniu 1 września 2004 r. Tym samym art. 160 k.p.a. w sprawie niniejszej nie może być stosowany. W związku z powyższym organ uznał, iż Wojewoda Pomorski prawidłowo zwrócił wniosek na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., z uwagi na właściwość sądów powszechnych w sprawie. W dniu 4 lutego 2011 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu wniosek skarżących o zawieszenie postępowania z urzędu. Skarżący wskazali, iż sprawa rozpatrywana w niniejszym postępowaniu budzi od lat kontrowersje, dowodzą tego sprzeczne orzeczenia wydawane przez sądy. Podnieśli, iż rozbieżności te spowodowały, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przedstawił SN wniosek o ich rozstrzygnięcie i wyjaśnienie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym. Zauważyć należy, iż praktyka sądowa, opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w komentowanym pkt 1 § 1 art. 125 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. W szczególności uwidacznia się to w tych wypadkach, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występujących w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały przez skład rozszerzony NSA (art. 15 § 1 pkt 2 i 3, art. 187, art. 269 p.p.s.a.). Wskazać należy, na co uwagę zwróciła strona skarżąca, iż kwestie związane z przyznawaniem odszkodowania z tytułu wydania niezgodnej z prawem decyzji, budzą wątpliwości, zapadają w tych sprawach też rozbieżne orzeczenia. W celu zniwelowania rozbieżności w tej kwestii, przedstawiono pełnemu składowi Izby Cywilnej Sądu Najwyższego następujące zagadnienia prawne wywołujące rozbieżności: "1. Czy art. 160 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) znajduje zastosowanie do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie przed dniem 1 września 2004 r. ostatecznych decyzji administracyjnych, których nieważność bądź wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. zostały stwierdzone po tej dacie? 2. W razie udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytanie pierwsze – czy w stanie rzeczy, o którym mowa w tym pytaniu, przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody jest regulowane przez art. 160 § 6 k.p.a., a w szczególności, czy rozpoczyna ono bieg od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej lub jej wydanie niezgodnie z prawem? 3. Czy w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r., K 20/02 (OTK 2003 nr 7A, poz. 76; sentencja publ.: Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1660), art. 160 § 1 k.p.a. stosuje się do korzyści utraconych od dnia wejścia w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to znaczy od dnia 17 października 1997 r., na skutek wydania przed tym dniem ostatecznej decyzji administracyjnej?" Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, iż ze względu na wagę problemu prawnego występującego w sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu wydania uchwały, w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt III CZP 112/10. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.