VII SA/Wa 1980/06

WyrokWSA w Warszawie2007-01-22

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej może zostać wydana na wniosek strony, która nie brała udziału w postępowaniu zwyczajnym, w którym wydano pierwotną decyzję?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji administracyjnej może zostać wydana na wniosek strony, która nie brała udziału w postępowaniu zwyczajnym, jeśli pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie nadzwyczajne musi odnieść się do stanu faktycznego sprawy i dokonać jego oceny w oparciu o właściwą podstawę materialnoprawną, nawet jeśli pierwotna decyzja została wydana w oparciu o inne przepisy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która zezwalała na kontynuowanie robót budowlanych związanych z remontem kapitalnym i modernizacją budynku gospodarczego. Sąsiad inwestorów, H. N., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, argumentując, że inwestorzy dokonali samowoli budowlanej, budując nowy obiekt murowany zamiast remontować starą szopę. Skarżący małżonkowie W. domagali się uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność, podnosząc, że H. N. nie był stroną w postępowaniu zwyczajnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala VII SA/Wa 1980/06 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106 , poz. 1126 ze zm.) nakazał K.W. przedłożenie projektu budowlanego zaopiniowanego przez rzeczoznawcę przeciwpożarowego, planu zagospodarowania działki oraz dokumentu uprawniającego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - dotyczących remontu kapitalnego i modernizacji budynku gospodarczego na działce przy ulicy [...] w B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że roboty związane z remontem kapitalnym i modernizacją budynku gospodarczego realizowane są bez pozwolenia na budowę, w związku z czym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. organ wstrzymał ich prowadzenie, ewentualne pozwolenie na ich kontynuowanie uzależnił od wykonania obowiązków nałożonych wyżej wskazaną decyzją. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106 , poz. 1126 ze zm.) udzielił M. i K. małżonkom W. pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych związanych z remontem kapitalnym i modernizacją budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] w B. Nadto nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestorzy przedłożyli żądane decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. dokumenty i w związku z tym zaistniały przesłanki do wznowienia robót budowlanych . Właściciel sąsiedniej nieruchomości H. N. nie otrzymał decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. zezwalającej na kontynuowanie robót mimo, że poprzednio wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. rozstrzygnięcia dotyczącego budynku gospodarczego małżonków W. były mu jako stronie doręczane. Pismem z dnia 16 listopada 2002 r. H. N. wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] listopada 2002 r. które polegało na sprostowaniu oczywistej omyłki decyzji z dnia [...] lipca 2002r. poprzez umieszczenie H. N. w wykazie osób otrzymujących je jako strony postępowania. W zażaleniu tym H. N. oprócz zarzutów natury procesowej dotyczących bezpośrednio skarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2002 r. opisał sytuację związaną z inwestycją małżonków W. i podniósł, że jego działka graniczy bezpośrednio z działką inwestorów. W miejscu poprzednio istniejącej szopy drewnianej bez fundamentów małżonkowie W. wybudowali w bezpośredniej granicy nieruchomości murowany budynek z fundamentami, o wysokości 3,6 m oraz długości ponad 5 m . Pismem z dnia [...] grudnia 2002 r. H. N. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o stwierdzanie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] czerwca 2002 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że działania małżonków W. polegały na budowie zupełnie nowego obiektu. Wylanie ław fundamentowych i wykonanie murowanych ścian nie mogło być traktowane przez organ jako remont i modernizacja poprzednio rozebranej szopy drewnianej. Podniósł, że stan faktyczny jaki zaistniał na działce inwestorów polegał na wybudowaniu nowego obiektu bez wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i w konsekwencji powinien skutkować zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. wszczął na wniosek H. N. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] czerwca 2002 r. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności H. N. kierował do organów pisma z których wynikało, że kwestionowane decyzje określające inwestycję jako remont i modernizacja są wadliwe. Wskazywał, że poprzednio istniejąca szopa drewniana nie posiadała fundamentów , miała wymiary 4 x 5 m , wysokość ok. 2 m i była oddalona od granicy jego nieruchomości 1,5 metra. Natomiast wybudowano nowy murowany budynek gospodarczy na fundamentach, o wymiarach 5,84 x 5,32 m i wysokości około 4 m, posadowiony w bezpośredniej granicy z jego działką. Podniósł, że wydane w sprawie decyzje naruszały jego prawa a rozstrzygniecie organu nadzoru budowlanego powinno było polegać na nakazie rozbiórki wydanym w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego . Po przeprowadzeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził na wniosek H. N. nieważność decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] czerwca 2002 r. nakazującej K. W. przedłożenie projektu budowlanego zaopiniowanego przez rzeczoznawcę ppoż., planu zagospodarowania działki oraz dokumentu uprawniającego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane -dotyczących remontu kapitalnego i modernizacji budynku gospodarczego na działce przy ulicy [...] w B. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że już w dniu [...] maja 2002 r. H. N. zgłosił do organu nadzoru powiatowego fakt dokonania samowoli budowlanej przez małżonków W. na sąsiedniej nieruchomości. Po tym zgłoszeniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał w dniu [...] maja 2002 r. oględzin w ich wyniku ustalił, że na działce znajduje się budynek gospodarczy drewniany o powierzchni zabudowy ok. 20 m w złym stanie technicznym oraz prowadzone są roboty budowlane związane z remontem kapitalnym i modernizacją tego budynku. Badając kwestionowaną decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. organ wskazał, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przystąpienie do budowy nowego murowanego budynku gospodarczego w miejscu poprzednio istniejącej drewnianej szopy bez uzyskania pozwolenia budowlanego stanowiło podstawę do zastosowania sankcji z art. 48 Prawa budowlanego. Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. wnieśli małżonkowie W. Domagając się jej uchylenia podnieśli, że wydanie rozstrzygnięcia na wiosek H. N. było niezasadne, gdyż nie posiadał on przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] czerwca 2002 r. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że nakazanie w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego przedłożenia projektu budowlanego, planu zagospodarowania działki oraz dokumentu uprawniającego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było rażąco wadliwe. Ze złożonego przez inwestorów projektu budowlanego wynikało, że zostały wykonane roboty budowlane polegające na rozbiórce dachu oraz ścian osłonowych , szkieletowych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, a następnie na poprzednim obrysie wzniesiono ściany zewnętrzne i wykonano nowy dach. Zdaniem organu II instancji zaistniała sytuacja faktyczna nie uzasadniała zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego , który stosuje się w innych przypadkach niż wymienione w art. 48 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. złożyli inwestorzy. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wskazali, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. na wniosek H. N. w sytuacji gdy ten nie odwoływał się od decyzji w trybie zwykłym. Ta okoliczność zdaniem skarżących winna powodować niemożność stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem . W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póz. zm.), wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej przez organ administracji, możliwe jest jedynie wówczas gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu. Jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest ustalenie, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa polegającym na tym, że rozstrzygnięcie oparto na przepisach materialnych odnoszących się do innych stanów faktycznych niż te, które występowały w danej sprawie. Właśnie w sprawie niniejszej taka sytuacja miała miejsce. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przez organ nadzoru budowlanego dawał podstawę do uznania, iż inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu od podstaw nowego obiektu - budynku gospodarczego, bez wcześniejszego uzyskania decyzji pozwalającej na budowę. Jak wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wynikało to choćby z przedstawionego przez inwestorów projektu budowlanego. Okoliczność, iż zarówno przedłożony projekt, jak również sami inwestorzy i powiatowy organ nadzoru budowlanego nazywali inwestycję remontem i modernizacją budynku gospodarczego nie powoduje, iż stan faktyczny sprawy odpowiadał temu pojęciu. Nie można było w tym stanie faktycznym mówić o remoncie gdyż - przez to pojecie należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego). Tymczasem poprzednio istniejąca szopa drewniana została całkowicie rozebrana a nowo wybudowany budynek posiada inne parametry zewnętrzne i jest inaczej usytuowany na działce, niż rozebrany obiekt. Dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien był zastosować przepis art. 48 Prawa budowlanego a nie procedurę z art. 50 i 51, która odnosi się do przypadków innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego. Zatem mając na uwadze taką wadę organ prowadzący postępowanie nadzwyczajne musiał odnieść się do stanu faktycznego sprawy i dokonać jego oceny w zakresie odpowiadającej mu podstawy materialnoprawnej. Niewątpliwe występujący w sprawie stan faktyczny wyczerpywał dyspozycję przepisu w art. 48 Prawa budowlanego. Potwierdziło to późniejsze orzeczenie przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę, przy czym rozbiórka orzeczona została już w stanie prawnym zmienionym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r.) a jej prawidłowość podlegała ocenie w odrębnym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło