VII SA/Wa 1984/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 7 tycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P., W.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Strona skarżąca w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] wydanej w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. We wniosku wskazano, iż wykonanie zaskarżonej decyzji "może spowodować trudne do odwrócenia skutki i wyrządzić znaczne straty w postaci obniżenia wartości użytkowej działek. Inwestycja może spowodować przesłanianie znacznej części nieruchomości sąsiednich i znajdujących się tam budynków oraz zalewanie wodami opadowymi przyległych posesji przy braku kanalizacji deszczowej i zabudowie 82 % powierzchni działki przekraczającej ponad dwukrotnie dopuszczalny wskaźnik zabudowy, tj. 31 %.Późniejsze wykonanie planowanej inwestycji (po rozpoznaniu skargi) nie spowoduje dla strony zbyt dotkliwych, a tym bardziej trudnych do odwrócenia skutków". W piśmie z dnia 30 września 2013 r. inwestor złożył do Sądu wniosek o wpłacenie przez skarżących i jednocześnie wnioskodawców wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, kaucji w wysokości 8 % wartości inwestycji czyli 800.000 złotych. W piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r. skarżący wnieśli o oddalenie wniosku o zapłatę kaucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej strony postępowania. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji lub postanowienia niemożliwy jest powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu (postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., II OZ 201/05, publ: www.cbois.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa zaś na stronie skarżącej (postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/04, publ: www.cbois.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W tym miejscu wskazać należy, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania aktu, jako wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, powinno być uzasadnione przez wnoszącego wniosek szczególnymi okolicznościami wskazującymi na istnienie realnego zagrożenia wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej jednak, w przypadku ustalenia przez sąd, że przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą dotyczyć kilku podmiotów, a dodatkowo, że występuje kolizja interesów stron postępowania, sąd zobowiązany jest do wyważenia tych interesów, poprzez ocenę stopnia zachodzącego niebezpieczeństwa w stosunku do każdej ze stron (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 516/13, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też w realiach niniejszej sprawy Sąd wziął pod rozwagę zarówno interes skarżących, jak również inwestora i postanowił o oddaleniu wniosku. W tym kontekście zauważyć bowiem należy, że decyzja nakładającą na inwestora obowiązek doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem ma na celu ochronę interesów nie tylko inwestora oraz przyszłych użytkowników danej inwestycji, ale również właścicieli nieruchomości sąsiednich (czyli również skarżących). Prawidłowe przeprowadzenie procedury naprawczej ma na celu doprowadzenie inwestycji do jej zgodności z prawem, które obowiązuje wszystkich uczestników procesu budowlanego, a zatem również wszystkich ich chroni przed niebezpiecznymi skutkami, o których traktuje art. 61 § 3 p.p.s.a. W odniesieniu do argumentacji podniesionej we wniosku, zauważyć należy, że skarżący wykazali jedynie ewentualne skutki jakie mogą nastąpić w wyniku ukończenia inwestycji. W tych okolicznościach, argumentacja strony skarżącej dotycząca wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie może zostać uwzględniona przez Sąd. W niniejszej sprawie nie można też pominąć, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tego aktu, sąd może uzależnić od złożenia przez stronę skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, co służy w konsekwencji ochronie interesu tego ostatniego. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać należy, iż kaucja wyznaczona w trybie art. 35 a ustawy Prawo budowlane, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora, przy czym w zawisłej sprawie w związku z rozmiarem planowanego przedsięwzięcia wysokość takiej kaucji byłaby znaczna. Tym samym również z tego względu, że skarżący zanegowali możliwość wpłacenia ewentualnej kaucji, wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu ponownie podkreślenia wymaga, że to nie tyle niespełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spowodowało, że Sąd nie przychylił się do wniosku strony skarżącej, ale konieczność wyważenia interesów skarżących i inwestora będącego uczestnikiem postępowania. Mając zatem na uwadze skutki, jakie wystąpią po stronie skarżących, ale także skutki, jakie spowoduje rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie dla pozostałych uczestników postępowania zasadnym było oddalenie wniosku. Jednocześnie należy zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji, a zatem nie przesądza o końcowym wyniku sprawy czyli jak w niniejsze sprawie o prawidłowości nałożonych na inwestora obowiązków. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.