II OZ 516/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. N. [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 323/13 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. N. [...] w W. oraz Miasta W. - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia: oddalić zażalenie. Skargami Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. N. [...] w W. oraz Miasto W. - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w D. zaskarżyły decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. W skargach tych zawarto wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. N. [...] w W. w uzasadnieniu swojego wniosku wskazała, że po ewentualnym wykonaniu prac remontowych określonych w decyzji organu I instancji praktycznie brak będzie możliwości odwrócenia takiego skutku. Bezcelowym byłoby usuwanie napraw, zaś poświęcone na ich wykonanie środki Wspólnota musiałaby odzyskiwać na drodze postępowania cywilnego. Miasto W. - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w D. podniosła natomiast we wniosku, że wykonanie nakazanych zaskarżoną decyzją prac spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego, a ponadto ze względu na koszty ich wykonania może to spowodować znaczną szkodę. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 323/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nakazującą Wspólnocie oraz Miastu W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez: wymianę izolacji na całej powierzchni stropu nad piwnicami, uszczelnienie przejść instalacji i wypustów przez strop, utwardzenie nawierzchni podwórza nad piwnicami wraz z właściwym odprowadzeniem wód opadowych, zgodnie z zaleceniami opinii technicznej obiektu wraz z podaniem technologii napraw (stanu izolacji i zabezpieczeń przeciwwilgociowych konstrukcji piwnic budynku przy ul. N. [...] w W.), sporządzonej w kwietniu 2011 r. Następnie Sąd stwierdził, iż w jego ocenie podniesiony przez stronę skarżącą argument nieodwracalnych skutków, jakie wiążą się z wykonaniem niezbędnych prac nakazanych w decyzji należy zestawić z istnieniem niebezpieczeństwa dla mieszkańców budynku, korzystających z części wspólnych budynku. Wskazał, że kierował się przede wszystkim ochroną dobra o szczególnym znaczeniu, jakim jest zdrowie i życie osób mieszkających w budynku i korzystających z piwnic czy nawierzchni podwórza nad piwnicami, przyznając im pierwszeństwo przed względami ekonomicznymi podnoszonymi przez obie strony skarżące. W ocenie Sądu znacznej szkody nie można także upatrywać w konieczności poniesienia kosztów usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku, gdyż są one konieczne by doprowadzić istniejącą izolację pionową ścian piwnicy oraz nawierzchnię podwórza nad piwnicami do odpowiedniego stanu technicznego. Argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może być także ewentualna konieczność odzyskiwania środków na drodze postępowania cywilnego, gdyby okazało się, że decyzja organu nakazująca wykonanie określonych w niej prac została wskutek rozpoznania skargi przez Sąd uchylona. Zażaleniem Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. N. [...] w W. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną jego interpretację i nieprawidłowe przyjęcie, że ochrona dobra o szczególnym znaczeniu jakim jest zdrowie i życie osób mieszkających w budynku może być przesłanką negatywną dla wstrzymania wykonania decyzji. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zawiera żadnej przesłanki o charakterze negatywnym - w szczególności nie zawiera on żadnych postanowień, dających podstawę do stwierdzenia, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzależnione jest od jej przedmiotu. Przyjęcie interpretacji Sądu I instancji prowadziłoby do wniosku, że co do zasady nie ma możliwości wstrzymywania wykonania decyzji nadzoru budowlanego dotyczących usuwania nieprawidłowości, albowiem w większości przypadków mają one pośredni związek z życiem i zdrowiem ludzkim. Wspólnota podniosła także, że co do zasady ochronie życia i zdrowia ludzkiego służy zakaz użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, który może zostać wydany przez organ administracji na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ takiego zakazu nie wydał, co oznacza, że bezpośrednie zagrożenie nie występuje. Skarżąca Wspólnota podniosła, że tak czy inaczej nie jest w stanie podjąć jakichkolwiek prac remontowych bez zgody i współdziałania właściciela działki, na której znajdują się piwnice. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09; postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 ). W niniejszej sprawie wskazać należy, że wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżący, poza ogólnym stwierdzeniami, że wykonanie zaskarżonego aktu wiąże się z kosztami oraz stwierdzeniem, że nie będzie możliwości przywrócenia stanu poprzedniego, nie wskazali na okoliczności, które uzasadniałyby złożone wnioski. Również argument dotyczący ewentualnej konieczności odzyskiwania poświęconych na wykonanie przedmiotowych czynności środków na drodze postępowania cywilnego nie stanowił podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek o których mowa w art.61 § 3 p.p.s.a. Słusznie ponadto Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącej Wspólnoty, wskazał na konieczność wyważenia interesów i wziął pod uwagę ochronę zdrowia i życia osób mieszkających w przedmiotowym budynku. Sąd powinien bowiem rozpoznawać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w kontekście danej sprawy, mając na uwadze zarówno skutki, jakie wystąpią po stronie strony skarżącej, ale także skutki, jakie spowoduje rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie dla pozostałych uczestników postępowania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zaskarżone postanowienie za zgodnie z prawem, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.