VII SA/Wa 199/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-11
Skład orzekający: Monika Kramek, Wojciech Sawczuk, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, obliczonej na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest prawidłowe, jeśli organ egzekucyjny nie ustalił jednoznacznie, czy obiekt jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, a także czy grzywna została nałożona indywidualnie na każdego zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował grzywnę w celu przymuszenia jako środek najmniej uciążliwy, prowadzący do wykonania obowiązku rozbiórki. Potwierdzono, że grzywna została nałożona oddzielnie na każdego zobowiązanego, a wysokość grzywny została obliczona prawidłowo na podstawie obowiązujących przepisów i danych GUS. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji będącej podstawą egzekucji, a wszelkie zarzuty dotyczące zasadności obowiązku rozbiórki nie podlegają badaniu w postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy postanowienie o nałożeniu na skarżących grzywny w celu przymuszenia w wysokości 72.171,70 zł na każdego, za niewykonanie obowiązku rozbiórki budynku samowoli budowlanej. Obowiązek ten wynikał z ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z 2010 r. Skarżący zarzucili m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących grzywny, brak ustaleń co do charakteru obiektu budowlanego oraz niejasność co do sposobu wymierzenia grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi R. R., R. R. i T. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: GINB ) postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r, znak: [...] po rozpatrzeniu zażalenia T. R., R. R. oraz R. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], nakładające na T. R., R. R. oraz R. R. grzywny – każda w wysokości 72.171,70 zł (słownie: siedemdziesiąt dwa tysiące sto siedemdziesiąt jeden złotych i siedemdziesiąt groszy) w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], [...] WINB nakazał R., T. i R. R., rozbiórkę odbudowanego w warunkach samowoli budowlanej - na działce położonej w Juracie przy ul. M. [...], budynku konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 6,20 x 14,50 m, piętrowego, z tarasem od strony zatoki, zlokalizowanego w płd.-zach. części działki, przy granicy z działką nr [...] - z wyłączeniem fundamentów.
GINB decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję.
Następnie WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB z dnia [...] listopada 2010 r. (wyrok z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 88/11).
Wyrokiem z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 2513/11, NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2011 r.
Upomnieniem z dnia 4 marca 2014r, [...] WINB wezwał zobowiązanych do dobrowolnego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2010 r., a następnie w dniu [...] kwietnia 2014 r. organ wojewódzki wystawił tytuł wykonawczy nr [...].
W dniu 16 maja 2014 r., pracownicy organu wojewódzkiego przeprowadzili kontrolę na przedmiotowej nieruchomości, podczas której ustalono, że obiekt "który był celem przeprowadzenia oględzin, nadal znajduje się na działce nr [...] w J. przy ul. M. [...], w stanie nie wskazującym na prowadzenie jakichkolwiek robót budowlanych przygotowujących do jego rozbiórki".
W związku z niewykonaniem nałożonego obowiązku organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], nałożył na R.R., T. R. oraz R. R., grzywny w celu przymuszenia - każda w wysokości 72.171,70 zł (słownie: siedemdziesiąt dwa tysiące sto siedemdziesiąt jeden złotych i siedemdziesiąt groszy).
R. R., T. R. oraz R. R., reprezentowani przez adwokata M.K., wnieśli w ustawowym terminie zażalenie.
Rozpatrując zażalenie zobowiązanych GINB nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Wskazał, że wyłączną przesłanką wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest niewykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej. W toku egzekucyjnego postępowania zażaleniowego, ocenie organu II instancji podlega jedynie prawidłowość tegoż postępowania, a w szczególności istnienie podstawy prawnej wymagalności zobowiązania. Organ ten nie ma natomiast prawa badać w tym trybie kwestii dotyczących prawidłowości postępowania administracyjnego oraz zapadłego w jego toku rozstrzygnięcia, które stało się podstawą wszczęcia egzekucji.
Grzywna w celu przymuszenia jest unormowana przepisami art. 119-126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) Według art. 119 § 1 ww. ustawy: "grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego".
Stosownie do art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: "Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego".
Z ogólnej zasady stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, sformułowanej w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynika, że w sytuacji, gdy ustawodawca pozostawił organowi w pewnych granicach możliwość swobody co do wysokości grzywny i wyboru środka, powinnością organu jest odpowiednie uzasadnienie zajętego stanowiska z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.
Przy egzekucji dotyczącej spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego organ egzekucyjny ma możliwość zastosowania jednego z dwóch środków egzekucyjnych: nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Grzywna w celu przymuszenia ma na celu skłonić zobowiązany podmiot do wykonania obowiązku.
Środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia zmierza do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku. Jednakże w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego.
Ponadto, zgodnie z art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: "Na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia".
W przypadku natomiast wykonania zastępczego, obowiązek objęty tytułem wykonawczym jest wykonywany w trybie wykonania zastępczego, zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Okoliczność ta dowodzi, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego. Ponadto w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w wyznaczonym terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Zgodnie z art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: "Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia".
W ocenie GINB [...] WINB, jako organ egzekucyjny, przeprowadził postępowanie egzekucyjne zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji co do podstaw zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.
Zaskarżone postanowienie organu wojewódzkiego zawiera wszystkie elementy wskazane w treści art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj.:
1/ wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2/ wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub w wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Wysokość grzywny została obliczona w sposób prawidłowy na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi: "Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych".
Na dzień wydania niniejszego postanowienia nie został ogłoszony Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2017 r. Wobec powyższego kwota wynikająca z Komunikatu Prezesa GUS z dnia 22 sierpnia 2017 r. za II kwartał 2017 r., tj. 4014 zł, zastosowana przez organ wojewódzki - jest aktualna w dniu wydania niniejszego postanowienia.
Postanowienie organu wojewódzkiego zawiera numer konta organu egzekucyjnego, na który zobowiązani są zobligowany uiścić grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2010 r.
Tytuł wykonawczy nr [...] dotyczy zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], które było wymagalne w dacie wystawienia tytułu.
Organ I instancji dopełnił wynikający z postanowień art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązek uprzedniego przesłania zobowiązanym upomnienia (upomnienie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...]).
Obowiązek rozbiórki został nałożony na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), który obliguje organ do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Stwierdzenie powyższego stanu zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do działania, adekwatnym więc jest nałożenie dotkliwej grzywny.
Organ związany ostateczną decyzją, wobec niewykonania decyzji, ma obowiązek egzekwowania nakazu w trybach postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżących GINB stwierdził, że decyzja rozbiórkowa z dnia [...] sierpnia 2010 r. jest ostateczna i prawomocna od dnia 24 lipca 2013 r. oraz stanowi podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Bez znaczenia zatem dla jej egzekucji pozostają próby znalezienia przez zobowiązanych najbardziej optymalnego rozwiązania "zaistniałej sytuacji" poprzez składanie wniosków o wygaśnięcie decyzji rozbiórkowej, o legalizację samowoli budowlanej czy o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Z decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2010 r. jednoznacznie wynika, że przedmiotem rozbiórki jest obiekt budowlany zakwalifikowany jako budynek, a więc prawidłowo zastosowano art. 125 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się do wątpliwości czy grzywna została nałożona na każdego zobowiązanego oddzielnie w pełnej wysokości czy też zobowiązanie ma charakter solidarny, GINB wskazał, że z sentencji zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wynika, że grzywna została nałożona oddzielnie na każdego ze zobowiązanych. Ponadto przywołał wyrok NSA z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 591/14, w którym stwierdzono: "Pogląd o możliwości nałożenia grzywny, w wysokości ustalonej na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na każdego zobowiązanego, umacnia cel wymierzenia grzywny. Jest nim przymuszenie zobowiązanych do wykonania obowiązku, gdy obowiązek zostanie wykonany grzywna podlega umorzeniu. Cel ten może być osiągnięty, gdy środek przymuszający ma rzeczywistą siłę dolegliwego oddziaływania. Przyjęcie stanowiska, według którego grzywna w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku powinna być rozłożona na wszystkich zobowiązanych do jego wykonania, mogłoby oznaczać utratę racji bytu tego środka egzekucyjnego".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli wszyscy zobowiązani reprezentowani przez adwokata M. K.
Skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 121 § 5 w zw. z art. 121 § 4 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uprawniające Organ do nałożenia grzywny na skarżących na podstawie ww. przepisów;
2) art. 119 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wymierzenie skarżącym grzywny w celu przymuszenia pomimo braku podstaw prawnych i faktycznych;
3) art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wyznaczenie terminu niewystarczającego na wykonanie obowiązku;
4) art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;
5) art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;
6) art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie przez organ, że w sprawie zostały przeprowadzone wszelkie dowody pozwalające na wydanie skarżonego postanowienia.
Stosownie do powyższych zarzutów, wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazali, iż organ w sposób nieprawidłowy uznał, za zasadne nałożenie na skarżących grzywny w oparciu o art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżących przedmiotowy przepis dotyczy tylko budynków - w przedmiotowej sprawie zaś organ egzekucyjny, określając wysokość grzywny na podstawie art. 121 § 5 upea, który to przepis dotyczy jedynie przymusowej rozbiórki "budynku lub jego części", powinien był także dokonać ustaleń czy obiekt, którego rozbiórka została nakazana jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), czy też innym obiektem budowlanym, do którego to obiektu nie stosuje się przepisu art. 121 § 5 upea, lecz przepisy art. 121 § 1-3 upea. (tak: Wyrok WSA w Bydgoszczy, II SA/Bd 1154/12). Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 578/08 "wprawdzie co do zasady, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji będącej podstawą egzekucji, w tym do podejmowania odmiennych i samodzielnych ustaleń faktycznych co do charakteru obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki, ale jeśli z decyzji nakazującej rozbiórkę, której wykonania dotyczy postępowanie egzekucyjne nie wynika w sposób jasny kwalifikacja charakteru obiektu budowlanego, a taka okoliczność występuje w rozpoznawanej sprawie, to przyjąć należy, iż organ egzekucyjny winien ustalić, czy przedmiotowy obiekt spełnia ustawowe kryteria przewidziane dla budynku, czy też nakaz rozbiórki dotyczy innego obiektu budowlanego. Obowiązek taki jest tym bardziej konieczny i dopuszczalny, gdy istnieje tożsamość organów które orzekły o nakazie rozbiórki i organów prowadzących postępowanie egzekucyjne, a taka okoliczność zachodzi w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że2e4w w przedmiotowej sprawie takich ustaleń zabrakło, pomimo iż z decyzji z dnia [...] nakazującej rozbiórkę spornej altany nie wynika jednoznacznie kwalifikacja charakteru tego obiektu."
Organ nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy obiekt budowlany jest budynkiem ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż z decyzji [...] WINB jednoznacznie wynika, że przedmiotem rozbiórki jest obiekt budowlany zakwalifikowany jako budynek.
Ponadto nakładając grzywnę w celu przymuszenia na kilku zobowiązanych, organ egzekucyjny ma obowiązek określenia zasad realizacji tego obowiązku - z postanowienia winno wynikać to, czy organ nałożył grzywnę w określonej wysokości w części na każdego z zobowiązanych, w pełnej wysokości na każdego z nich, czy też potraktował zobowiązanie jako solidarne - w zaskarżonym postanowieniu brak jest sprecyzowania sposobu wymierzenia grzywny. Mimo powyższego, organ błędnie uznał, iż z sentencji postanowienia jednoznacznie wynika, iż grzywna została nałożona oddzielnie na każdego ze zobowiązanych. Mimo faktu, iż skarżący wskazywali w treści zażalenia, iż termin wskazany w postanowieniu jest zbyt krótki na wykonanie rozbiórki, Organ w żaden sposób nie odniósł się do tej okoliczności, mimo, iż dokonanie rozbiórki przez skarżących we wskazanym w postanowieniu terminie nie jest możliwe wobec okoliczności, iż przedmiotowe postanowienie zostało doręczone do Skarżących dopiero 29 września 2017 r.
W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o nałożeniu na każdego ze skarżących grzywny w wysokości 72.171,70 zł (słownie: siedemdziesiąt dwa tysiące sto siedemdziesiąt jeden złotych i siedemdziesiąt groszy) w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], a mianowicie rozbiórki odbudowanego w warunkach samowoli budowlanej budynku konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie 6,20 x 14,50m, piętrowego, z tarasem od strony zatoki, zlokalizowanego w płd. - zach. części działki nr [...] położonej w J. przy ul. M. [...], przy granicy z działką nr [...] - z wyłączeniem fundamentów. Organ określił termin uiszczenia nałożonej grzywny do dnia 29 grudnia 2017r.
Niekwestionowane jest, że skarżący pomimo upomnienia nie wykonali nałożonego obowiązku dlatego uzasadnione było wszczęcie postępowania egzekucyjnego poprzez doręczenie skarżącym tytułu wykonawczego.
W przypadku niewykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym możliwe jest zastosowanie dwóch, spośród określonych w art. 1a pkt 12b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( zwanej dalej " ustawą" ) środków egzekucyjnych tj. grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego. Dokonując wyboru właściwego środka, organy zobowiązane są uwzględniać zasady postępowania egzekucyjnej wyrażone w art. 7 § 2 i 3 ustawy. Zgodnie z art. 7 § 2 ustawy obowiązkiem organów jest zastosowanie takiego środka, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla skarżących , prowadzącego do wykonania przez nich nakazanych robót budowlanych.
Organy egzekucyjne trafnie wskazały, że środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia jest, co do zasady środkiem łagodniejszym od wykonania zastępczego.
Wykonanie obowiązku określonego w decyzji ostatecznej powoduje bowiem bezprzedmiotowość uiszczania grzywny, a w przypadku jej uiszczenia możliwość ubiegania się o jej zwrot.
Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. natomiast stosownie do art. 126 ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.
Wykonanie zastępcze wiąże się natomiast z koniecznością poniesienia przez zobowiązanego kosztów wykonania obowiązku.
Przy egzekucji dotyczącej obowiązków wynikających z prawa budowlanego zasadniczo w pierwszej kolejności należy stosować grzywnę w celu przymuszenia.
Nie mają racji skarżący podnosząc, iż organ nie sprecyzował sposobu wymierzenia grzywny bowiem z sentencji postanowienia [...] WINB z dnia [...] września 2017r wyraźnie wynika, że na każdego ze zobowiązanych oddzielnie została nałożona grzywna w kwocie 72.171,70 zł (słownie: siedemdziesiąt dwa tysiące sto siedemdziesiąt jeden złotych i siedemdziesiąt groszy).
Nakładając na każdego ze skarżących oddzielnie grzywnę w celu przymuszenia organ trafnie wyjaśnił, że każdy adresat nakazu rozbiórki jest obowiązany do wykonania nałożonego obowiązku, każdy z adresatów takiej decyzji jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest możliwość egzekwowania od każdego zobowiązanego wykonania tego obowiązku. Zatem grzywna w celu przymuszenia winna być nałożona na każdego z zobowiązanych ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.05.2016r. sygn. akt II OSK 591/14 ).
Nieuzasadniony jest także zarzut dotyczący braku ustaleń, czy obiekt, którego rozbiórka została nakazana jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), czy też innym obiektem budowlanym, do którego to obiektu nie stosuje się przepisu art. 121 § 5 upea.
Z decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2010 r. jednoznacznie wynika, że przedmiotem rozbiórki jest obiekt budowlany zakwalifikowany jako budynek, a więc prawidłowo zastosowano art. 125 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ egzekucyjny uzasadnił swoje działanie mające oparcie w zasadach postępowania egzekucyjnego, określonych w art. 7 § 2 ustawy ( zasada racjonalnego działania ) oraz w art. 7 § 3 ustawy ( zasada niezbędności ) z których wynika obowiązek zastosowania wobec zobowiązanych takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nich obowiązku i zaprzestanie stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony.
Organ egzekucyjne w sposób prawidłowy obliczył wysokość grzywny na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi: "Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych".
Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 sierpnia 2017r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2017r. cena ta wynosi 4014zł.
W związku z powyższym kwota grzywny wynosi: (6,20 x 14,50) x (4014zł : 5) = 89,90 x 802,80 = 72.171,70 zł (słownie: siedemdziesiąt dwa tysiące sto siedemdziesiąt jeden złotych 70/100).
Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. z dnia 18 lipca 2002r Nr 110, poz 968 z późn zm), organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności lub wadliwości decyzji bądź postanowienia będących podstawą egzekucji gdyż nie może ingerować w kwestie merytoryczne które rozstrzygnął inny organ. Z tego względu podnoszone przez skarżących okoliczności kwestionujące zasadność nałożonego obowiązku nie podlegają badaniu przez organ egzekucyjny.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło