VII SA/Wa 1995/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-18
Skład orzekający: Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od czasu wydania pierwotnego postanowienia, a strona wniosła opłaconą skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Sąd odmówił uwzględnienia wniosku o zmianę postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna Stowarzyszenia nie uległa zmianie od czasu wydania pierwotnego postanowienia. Dodatkowo, fakt wniesienia opłaconej skargi kasacyjnej przez stronę sugeruje, że posiada ona środki na pokrycie kosztów postępowania, w tym opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, która nie stanowi nadmiernego obciążenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie uzyskało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. Następnie wniosło o zmianę tego postanowienia w celu zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd uznał, że sytuacja materialna Stowarzyszenia nie uległa zmianie, a fakt wniesienia opłaconej skargi kasacyjnej świadczy o posiadaniu środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Stowarzyszeniu [...] zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2010 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak : [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2010 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego.
Pismem z dnia 5 lipca 2010 r. Stowarzyszenie [...] w [...] wniosło zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2010 r. wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł z tytułu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w którym Stowarzyszenie zawarło wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od uiszczenia ww. opłaty.
Wniosek ten Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 7 kwietnia 2010 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383).
Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.).
Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawartego w piśmie z dnia 5 lipca 2010 r. (12 lipca 2010 r. data wpływu do Sądu) oraz formularza nadesłanego w dniu 20 września 2010 r. wynika, iż sytuacja materialna skarżącego Stowarzyszenia nie zmieniła się w stosunku do poprzedniego okresu, który był brany pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś niewypełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności, gdy jest to Stowarzyszenie, które w związku z prowadzoną działalnością winno pobierać składki członkowskie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Stowarzyszenie jest organizacją ekologiczną, która zgodnie z punktem 8. Regulaminu realizuje swoje cele m.in. poprzez prowadzenie badań przyrodniczych, interwencje, udział w postępowaniach, przygotowywanie opinii, współpracę z innymi organizacjami, prowadzenie edukacji. Stowarzyszenie oświadczyło, że swoją działalność opiera na pracy społecznej członków, którzy ponoszą także koszty działalności Stowarzyszenia. Zaznaczyło, iż nie posiada jakichkolwiek środków finansowych ani jakiegokolwiek majątku, jak również środków trwałych i rachunku bankowego.
Z informacji zawartych w zażaleniu będącym jednocześnie wnioskiem o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy wynika, że Stowarzyszenie zrezygnowało z pobierania składek, co jednak było brane pod uwagę już podczas wydawania postanowienia z dnia 7 kwietnia 2010 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sytuacja materialna skarżącego Stowarzyszenia nie zmieniła się na tyle, aby kwalifikowała się do zmiany postanowienia Sądu z dnia 7 kwietnia 2010 r.
Nadto wskazać należy, że do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2010 r. złożona przez skarżące Stowarzyszenie, prawidłowo sporządzona przez pełnomocnika profesjonalnego, oraz opłacona, co pozwala sądzić, że Stowarzyszenie stać na opłacenie pełnomocnika oraz wpisu od skargi kasacyjnej, stać je zatem również na uiszczenie jednorazowej opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł.
Oceniając zatem sytuację majątkową wnioskodawcy z uwzględnieniem okoliczności podniesionych we wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy uznano, że Stowarzyszenie nie wykazało, że sytuacja materialna Stowarzyszenia pogorszyła się i że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie Sądu nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, poprzez zwolnienie od uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Jednorazowe wniesienie opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia wyroku w wysokości 100 zł nie spowoduje nadmiernego obciążenia finansowego dla Stowarzyszenia, które wnosząc skargę do Sądu winno liczyć się z takimi kosztami.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło