VII SA/Wa 1995/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-23
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Leszek Kamiński, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie rozpoznane u pracownika, mimo zmiany opisu jednostki chorobowej w przepisach dotyczących chorób zawodowych, może zostać zakwalifikowane jako choroba zawodowa, jeśli nie odpowiada nowemu opisowi i nie zostało wymienione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet po zmianie opisu jednostki chorobowej w przepisach dotyczących chorób zawodowych, schorzenie pracownika nie może zostać zakwalifikowane jako choroba zawodowa, jeśli nie odpowiada nowemu opisowi i nie jest wymienione w obowiązującym wykazie. Kluczowe jest, aby rozpoznane schorzenie było jednoznacznie związane z warunkami pracy i znajdowało się w wykazie chorób zawodowych, co w tym przypadku nie zostało wykazane.Stan faktyczny
Skarżący J. W. domagał się uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej. Sprawa dotyczyła rozpoznania u niego astmy oskrzelowej atopowej z elementami obturacji oskrzeli. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego i uzyskaniu opinii lekarskiej, uznały, że mimo zmiany opisu choroby zawodowej w nowym rozporządzeniu, schorzenie skarżącego nie może być uznane za chorobę zawodową, ponieważ nie odpowiada nowemu opisowi i nie ma potwierdzonego związku przyczynowego z warunkami pracy. Skarżący kwestionował prawidłowość opinii uzupełniającej i wskazywał na różnice w przepisach dotyczących chorób zawodowych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej skargę oddala
Decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], powołując art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej ww. organu z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2011 r., wydana została w oparciu o zalecenia decyzji uchylającej Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], którą to decyzją nakazano przeprowadzić postępowanie uzupełniające celem jednoznacznego ustalenia, czy wobec zmiany opisu choroby w nowym rozporządzeniu możliwe jest określenie tej choroby zawodowej na podstawie istniejących dokumentów, czy też konieczne jest przeprowadzenie nowych badań. Wobec powyższego pismem z dnia 3 marca 2011 r. znak: [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do jednostki orzeczniczej I stopnia, tj. [...] Centrum Medycyny Pracy w [...], Ośrodek w [...], z wnioskiem o weryfikację zapadłego w sprawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], w szczególności o jednoznaczną odpowiedź, czy wobec zmiany opisu jednostki chorobowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli (poz. 5 wykazu chorób zawodowych), wprowadzonej przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., możliwe jest rozpoznanie u Pana J.W. choroby zawodowej; ewentualnie, czy do udzielenia odpowiedzi konieczne jest przeprowadzenie ponownych badań lekarskich. W odpowiedzi uzyskano wyczerpującą opinię uzupełniającą uprawnionej jednostki orzeczniczej (opinia uzupełniająca z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...]), z której wynika, iż mimo zmiany opisu jednostki chorobowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, wprowadzonej przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., rozpoznane u Pana J.W. schorzenie - astma oskrzelowa atopowa z elementami obturacji oskrzeli - nie może być rozpatrywana w kategorii choroby zawodowej. Z tych powodów odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r.
Od decyzji tej odwołał się skarżący wskazując, iż nie zgadza się z opinią uzupełniającą [...] Centrum Medycyny Pracy w [...], Ośrodek w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], gdyż nie wyjaśnia ona różnic w zapisie pozycji 5 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i pozycji 5 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).
Po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2011 r. wskazując, że sprawa wniosku o wznowienie postępowania została szczegółowo zbadana i po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania organ doszedł do wniosku, że brak jest podstaw do zmiany decyzji dotychczasowej. W ocenie Głównego Inspektora Sanitarnego, postępowanie administracyjne w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u Pana J.W. prowadzone było przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w sposób prawidłowy, zgodny z zasadą legalizmu i w oparciu o rzetelnie przeprowadzone rozpoznanie przez upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki diagnostyczno-orzecznicze. Ponadto [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny dokonał ponownej oceny orzeczeń lekarskich i nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, ponieważ orzeczenia wydane zostały po przeprowadzeniu wszechstronnych i miarodajnych badań. Odnośnie zarzutów dotyczących orzeczeń jednostek diagnostyczno-orzeczniczych organ podkreślił, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający określone przez przepisy prawa wymagania kwalifikacyjne. Podstawą do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie choroby zawodowej są zatem orzeczenia lekarskie jednostek upoważnionych, w tym przypadku [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] Ośrodek w [...] oraz Instytutu. Ustalenia zawarte w opinii uzupełniającej z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], wydanej przez upoważnioną lekarską jednostkę orzeczniczą, określają w sposób rzeczowy, spójny i logiczny, że mimo zmiany opisu jednostki chorobowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, wprowadzonej przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., rozpoznane u Pana J.W. schorzenie - astma oskrzelowa atopowa z elementami obturacji oskrzeli - nie może być rozpatrywane w kategorii choroby zawodowej. Za chorobę zawodową uważa się bowiem chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Tymczasem rozpoznane u Pana J.W. przez lekarskie jednostki orzecznicze schorzenie - astma oskrzelowa atopowa z elementami obturacji oskrzeli nie zostało zakwalifikowane do żadnej z chorób wymienionych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, a zatem brak jest przesłanki koniecznej do stwierdzenia choroby zawodowej. W tych warunkach decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy.
W skardze na powyższą decyzję J. W. wniósł o jej uchylenie, unieważnienie orzeczeń lekarskich i wyników badań z lat 2005-2007 oraz unieważnienie decyzji wydanych na ich podstawie, gdyż zapadły pod rządami przepisów obowiązujących przed wejściem w życie rozporządzenia z 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga zaś nie jest zasadna.
W dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie, wydane na podstawie art. 237 kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Nowe rozporządzenie zostało wydane w wyniku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. oraz przepisu na podstawie którego zostało ono wydane. Trybunał w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt P 23/07, (Dz. U. Nr 116, poz. 740) uznał art. 237 § 1 pkt 2 i 3 za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia. W ww. wyroku Trybunał orzekł ponadto o niezgodności z Konstytucją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Akt ten został bowiem wydany na mocy delegacji ustawowej niezgodnej z Konstytucją. Ustawodawca w celu realizacji postanowień ww. wyroku znowelizował przepis upoważniający Radę Ministrów do wydania rozporządzenia określającego m.in. wykaz chorób zawodowych, szczegółowe zasady postępowania dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w tych sprawach oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Wskazano, że Rada Ministrów wydając ww. rozporządzenie, ma uwzględniać aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku pracy oraz kierować się koniecznością zapobiegania występowania wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Stosownie do § 8 ust. 1 wyżej wym. rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Przy czym, jak wynika z § 5 ust. 1-3 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w ustawie o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia, wskazanych w tym przepisie. Rozporządzenie reguluje także sposób przeprowadzania oceny narażenia zawodowego.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może być wydana, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: schorzenie zostanie rozpoznane jako choroba zawodowa przez lekarza zatrudnionego we właściwej jednostce orzeczniczej, w zakładzie pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia i bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić istnienie związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy.
Jak wynika z akt sprawy organ, po wznowieniu postępowania, ustalił na podstawie opinii uzupełniającej, że po zmianie opisu jednostki chorobowej zawartej w punkcie piątym załącznika do nowego rozporządzenia, objawy chorobowe skarżącego nie odpowiadają nowemu opisowi jednostki chorobowej. Okoliczności te ustalono po uwzględnieniu opinii uzupełniającej z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydanej przez upoważnioną lekarską jednostkę orzeczniczą, określają w sposób rzeczowy, spójny i logiczny, że mimo zmiany opisu jednostki chorobowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, wprowadzonej przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., rozpoznane u Pana J.W. schorzenie - astma oskrzelowa atopowa z elementami obturacji oskrzeli - nie może być rozpatrywane w kategorii choroby zawodowej.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego, zarówno samo orzeczenie uzupełniające jak i jego ocena oraz wyjaśnienia organu związane z tą opinią są w pełni przekonywujące. Na podstawie licznych wyników badań spirometrycznych stwierdzono bowiem, że rozpoznanie astmy oskrzelowej atopowej u skarżącego nie ma podłoża zawodowego, nie może zatem być zaliczone do poz. 6 załącznika rozporządzenia. Stwierdzono też, że wyniki badań wykluczają chorobę przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, a zatem nie występuje u niego choroba ujęta w pkt 5 załącznika do rozporządzenia. Dodać też trzeba, w odniesieniu do zarzutów skarżącego, że to do tej jednostki chorobowej, której u skarżącego nie stwierdzono, mają zastosowanie parametry trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60 % wartości należnej. Tymczasem jak wynika z przywołanych wyżej wyników badań, na które powołał się organ w decyzji I instancyjnej, sprawność wentylacyjna płuc skarżącego ma charakter zmienny, zależny od czasu i okoliczności w których wykonywano badania. Podzielić zatem trzeba pogląd organu, że nie ma podstaw do przyjęcia trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc, które charakteryzują jednostkę chorobową wymienioną w pkt 5 załącznika do rozporządzenia. Również rozpoznany u skarżącego nieżyt nosa, jak wynika z powyższej opinii, nie ma etiologii zawodowej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło