VII SA/Wa 1995/15
WyrokWSA w Warszawie2016-07-01
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli jego budowa nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli jego budowa nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia. Plan zagospodarowania przestrzennego ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a sformułowanie "winny być" oznacza zobowiązanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej inwestorom wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ogrodzenie, zbudowane w kwietniu 2013 r., miało wysokość od 2 m do 2,30 m i było częściowo murowane, a częściowo wykonane z pełnych płyt betonowych na słupkach. Organy uznały, że narusza ono plan miejscowy, który wymaga ogrodzeń ażurowych do 1,5 m wysokości. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego i niedopuszczalność drogi administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2016 r. sprawy ze skargi T. G. i E. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., nakazującej inwestorom – E. i T. G. wykonanie robót budowlanych, polegających na doprowadzeniu ogrodzenia znajdującego się pomiędzy działkami oznaczonymi numerami ewidencyjnymi [...] i [...], położonymi w miejscowości [...], gmina [...] do stanu zgodnego z prawem tj. do stanu zgodnego z ustaleniami ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu wsi [...] poprzez obniżenie do wysokości 1,50m nad poziomem terenu słupków betonowych ogrodzenia na długości 46,80m oraz zapewnienie ażurowości ogrodzenia o długości 46,80m i wysokości nie przekraczającej 1,50m od poziomu terenu, w terminie 4 miesięcy licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję.
Organ wskazał, że o zbadanie legalności ogrodzenia wystąpił M. O.. W dniu 6 czerwca 2013 r. podczas oględzin organ powiatowy ustalił, że na działce nr [...] wzniesiono ogrodzenie o długości ok. 51,1 m i zmiennej wysokości od ok. 2 m do 2,30 m od poziomu terenu. Ogrodzenie od strony północno zachodniej długości ok. 4,30 m i wysokości ok. 2 m jest murowane i przykryte dachówką. Pozostała część ogrodzenia długości ok. 46,80 m składa się ze słupków betonowych punktowo zabetonowanych w gruncie, na których obsadzono płyty betonowe pełne. Inwestor oświadczył, że ogrodzenie wybudował w kwietniu 2013 r., gdyż stare ogrodzenie było w złym stanie technicznym. Podał, że ze względu na niski poziom terenu i wysoki poziom wód gruntowych będzie podwyższał teren w dolnej części działki.
Mając na uwadze wskazane parametry ogrodzenia organ uznał, iż jego budowa winna być poprzedzona zgłoszeniem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, czego inwestorzy E. i T. G. nie dokonali. Ogrodzenie narusza także obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obrębu wsi [...] (uchwała nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] maja 2004 r.). Zgodnie z § 2 ust. 5 pkt 11 ww. planu ogrodzenia działek winny być ażurowe do 1,5 m ponad poziom terenu, chyba że ustalenia szczegółowe planu wprowadzają odmienne wymogi.
Organ odwoławczy podał jednocześnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku uchylającym decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2013 r. oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nakazującą rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia wskazał, iż "(...) z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. nie wykazano, czy np. ze względu na konstrukcję i wsuwane w tą konstrukcję płyty betonowe, nie ma technicznych możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym § 2 ust. 5 pkt 11 obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu wsi [...]"
Będąc związanym wskazaniami Sądu zobowiązano inwestorów do przedłożenia oceny technicznej ogrodzenia wraz ze wskazaniem możliwości doprowadzenia go do zgodności z wymogami prawa miejscowego. W wykonaniu tego obowiązku do akt postępowania złożono opinię techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, z której wynika, że istnieje możliwość doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z warunkami określonymi w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obrębu wsi [...] w gminie [...], w zakresie ograniczeń co do wysokości ogrodzeń na danym terenie i materiału z którego powinny być wykonane. Autor opracowania wskazał, iż inwestor winien skrócić słupki betonowe do wysokości 1,50 m nad poziomem terenu na całej długości ogrodzenia oraz wymienić płyty betonowe z pełnych na ażurowe.
W związku z powyższym organ odwoławczy za uzasadnione uznał nałożenie na inwestorów obowiązku wykonania robót mających na celu doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyli E. i T. G., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji.
Decyzji zarzucono naruszenie: art., 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że sprawa ogrodzenia może być rozstrzygana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na niedopuszczalność drogi administracyjnej w niniejszej sprawie; a także przepisów postępowania art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na jego niezastosowanie.
Rozwijając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżących wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż budowa ogrodzenia niewymagającego pozwolenia ani zgłoszenia (z uwagi na jego wysokość) nie może być przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, co oznacza, że jest dotknięta wadą nieważności.
W ocenie skarżących ustalenia planu miejscowego dla wsi [...] dotyczące ogrodzeń działek nie mają charakteru wiążącego, gdyż stanowią jedynie zalecenie. Uchwałodawca posłużył się bowiem określeniem "(...) ogrodzenia poszczególnych działek winny być ażurowe (...)", co nie jest tożsame ze sformułowaniem "ustala się".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Na wstępie wskazać należy, iż tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r., sygn. Akt VII SA/Wa 2427/13 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że w sprawie "(...) znajdował zastosowanie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowalnego, skoro sporne ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego."
Jednocześnie Sąd uznał, iż w sprawie nie wykazano, czy ze względu na konstrukcję ogrodzenia i wsuwane w tę konstrukcje płyty betonowe, nie ma technicznych możliwości doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym § 2 ust. 5 pkt 11 obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] (uchwała nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] maja 2004 r.).
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podkreślić należy, iż wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno się toczyć postępowanie (komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Zakamycze 2005 r. str. 345 – 347).
Mając na uwadze powyższe wskazania Sądu stwierdzić należy, że zostały one prawidłowo odczytane i wykonane przez organ, konsekwencją czego była wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] maja 2015 r. nakazująca skarżącym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ustawy Prawo budowlane, wykonanie robót określonych w ocenie stanu technicznego ogrodzenia sporządzonej przez inż. A. F. posiadającego stosowne uprawnienia budowlane.
Celem nałożonego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. obowiązku jest doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa miejscowego obowiązującego na terenie wsi [...] (uchwała Rady Gminy w [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...])
Z wyżej wskazanych przyczyn nie można zarzucić organowi wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, ani też rażącym naruszeniem prawa.
Organ nadzoru niewadliwie, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane nałożył na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanego ogrodzenia do stanu zgodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podkreślić należy wbrew twierdzeniom skargi, że plan zagospodarowania, jako prawo miejscowe ma charakter bezwzględnie obowiązujący na terenie nim objętym, zaś użyty wyraz "winny być" oznacza "zobowiązujący do czegoś" (zob. Wielki Słownik Poprawnej Polszczyzny PWN z 2004 r. Andrzeja Markowskiego).
Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie narusza prawa, a podniesione zarzuty nie mogą być skuteczne.
Zważywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło