VII SA/Wa 1995/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić G. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek G. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż G. M. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Strona podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 2 244 zł. Posiada dom o pow. 100 m2 oraz mieszkanie o pow. 50 m2 i nieruchomość rolną o pow. 1,63 ha. Nie wskazała posiadania majątku, ani oszczędności. Wskazała, że całość dochodu przeznacza na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem własnym, lokali i leczeniem. W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu wskazała, że średnie miesięczne wydatki wnioskodawczyni to: gaz, energia elektryczna, kanalizacja, wywóz śmieci, woda 350 zł., opał 100 zł., telefon 100 zł., środki higieny 60 zł., żywność 800 zł., podatki i opłaty 64 zł., odzież 100 zł., leki i leczenie 400 zł., remont mieszkania 250 zł., opłaty sądowe 20 zł. Do pisma dołączyła kopię wyciągu z rachunku bankowego. Wskazała, że nie otrzymuje dopłat z funduszy Unii Europejskiej, nie uzyskuje dochodu z posiadanych nieruchomości, nie otrzymuje pomocy od rodziny, osób trzecich instytucji społecznych. Wnioskodawczyni nie nadesłała kopii dokumentu PIT do czego została zobowiązana zarządzeniem z dnia 6 maja 2016 r. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Rozpoznając wniosek G. M. należy wskazać, że wnioskodawczyni nie wykazała, że poza jej możliwościami finansowymi leży pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W pierwszej kolejności zauważenia wymaga, że wnioskodawczyni ma nie tylko do dyspozycji majątek nieruchomy, który służy zaspokajaniu jej potrzeb mieszkaniowych, ale dysponuje dodatkowym mieniem nieruchomym, które przy odpowiednim zagospodarowaniu (np. wynajem mieszkania, dzierżawa nieruchomości rolnej) może stać się źródłem dochodu. Okoliczność ta rzutuje w niniejszej sprawie na ocenę wniosku do przyznania prawa pomocy, bowiem o taki dodatkowy dochód skarżąca nie zabiega. Wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów pozwala jej zatem nie tylko na utrzymanie mieszkania, w którym mieszka, ale także na ponoszenie kosztów utrzymania pozostałego majątku nieruchomego (np. uiszczanie podatków), zaś niewykorzystywanie posiadanego majątku w sytuacji, gdy obiektywnie jest to możliwe, należy ocenić jako świadome pozbawianie się środków koniecznych do zaspokajania potrzeb swoich i rodziny, ale i do prowadzenia spraw sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2010 r. sygn. I OZ 110/10, publ: www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Rzeczą skarżącej jest bowiem wykorzystanie majątku w sposób umożliwiający uzyskanie środków finansowych potrzebnych na prowadzenie bieżących spraw, tym bardziej jeśli obiektywnie takimi możliwościami dysponuje, a przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Istotna dla oceny zasadności wniosku jest także okoliczność, że skarżąca uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury i nie wskazuje, jakoby miała jakiekolwiek osoby na swoim utrzymaniu. Istotne jest także i to, iż przy rozstrzyganiu w przedmiocie prawa pomocy brane są pod uwagę wyłącznie wydatki, które są niezbędne dla utrzymania. Do niezbędnych dla utrzymania wydatków nie należą koszty bieżących remontów mieszkania w kwocie 250 zł. miesięcznie oraz wydatki na telefon w kwocie 100 zł. miesięcznie. Zatem zaledwie miesięczne oszczędności na tych wydatkach pozwoliłby skarżącej na zgromadzenie środków, które mogłaby przeznaczyć na sfinansowanie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, jakoby poniesienie kosztów sądowych mogłoby ją narazić na uszczerbek koniecznego utrzymania. Należy również wskazać, że wnioskodawczyni nie wykonała w pełni zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków wniosku, gdyż nie przedstawiła kopii dokumentu PIT, natomiast wyciąg z rachunku bankowego obejmuje okres niecałych trzech tygodni, a wnioskodawczynię zobowiązano do nadesłania wyciągu za trzy miesiące. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.