VII SA/Wa 1997/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E.B. i M.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na E. i M. B. karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania segmentu B budynku mieszkalnego dwurodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przedmiotowy budynek zrealizowano w oparciu o decyzję Wójta Gminy S. nr [...] z dnia [...] lipca 1993r. o pozwoleniu na budowę. Podczas kontroli budynku w dniu 2 czerwca 2009r. (budynek mieszkalny dwurodzinny składający się z segmentu A - oddanego do użytkowania w 1995r. i segmentu B) stwierdzono przystąpienie do użytkowania segmentu B poza pomieszczeniem kotłowni. Fakt użytkowania stwierdzono na podstawie umeblowania i wyposażenia pomieszczeń, znajdujących się tam przedmiotów w tym ubrań, przyrządów, kosmetyków. Z oświadczenia inwestorów zawartych w protokole kontroli wynikało, że w segmencie B zamieszkują robotnicy wykonujący prace w piwnicy segmentu A oraz, że zamierzają przekazać budynek do użytkowania po zainstalowaniu kotła centralnego ogrzewania oraz dokończeniu instalacji gazowej. Na podstawie powyższego organ uznał, iż doszło do przystąpienia do użytkowania budynku z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego, co obligowało go do wymierzenia kary w trybie art. 57 w związku z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. M. i E. B. w zażaleniu na postanowienie z dnia [...] lipca 2009r. wskazali, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając kwestionowane rozstrzygnięcie naruszył art. 7, 8, 9 oraz 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Inwestorzy wskazali, iż organ wyciągnął dowolne i chybione wnioski z przeprowadzonej kontroli. Argumentowali, iż ich oświadczenie zawarte w protokole z kontroli, dotyczące zamieszkiwania w segmencie B robotników wykonujących prace w segmencie A, było w istocie stwierdzeniem, iż jedynie przechowują oni tam niektóre swoje rzeczy, a w rzeczywistości segment nie jest użytkowany. Zwrócili uwagę, że uwidoczniony na fotografiach (stanowiących dowód w sprawie), sprzęt RTV i AGD znajdujący się w budynku przykryty był folią, co oznaczało, iż nie był przeznaczony do użytkowania. Znajdujące się w łazience przybory toaletowe nie stanowiły dowodu uprawniającego do twierdzenia, iż ktoś z nich korzysta. Jako dowód, wskazujący na to, że segment nie jest użytkowany, inwestorzy podnieśli brak ujawnienia artykułów spożywczych, brak kotła c.o. oraz niedokończoną instalację gazową. W ich ocenie kontrola została przeprowadzona pobieżnie, dokumentacja fotograficzna była niekompletna, gdyż przedstawiono jedynie dowody przemawiające za przyjętym z góry przez organ założeniem, że budynek jest użytkowany. Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2009r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż inwestorzy przystąpili do użytkowania bez zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy oraz zamiarze przystąpienia do użytkowania, czym naruszono przepis art. 54 Prawa budowlanego. W odwiedzi na zarzuty zażalenia organ wskazał, iż fakt przykrycia folią sprzętu i mebli znajdujących się w budynku nie świadczył o tym, iż rzeczy te nie są użytkowane. Z oświadczenia podpisanego przez inwestorów złożonego do protokołu kontroli wynikało, iż w budynku zamieszkują robotnicy wykonujący prace w segmencie A. Organ podkreślił, iż w tym świetle prawidłowe były ustalenia organu I instancji oraz wydane przez niego rozstrzygnięcie. Podniósł również, iż fakt nie zainstalowania kotła c.o. czy konieczność dokończenia instalacji gazowej pozostają bez wpływu na wynik sprawy, gdyż nie ma znaczenia dla wymierzenia kary to, czy stwierdzono użytkowanie budynku w części czy w całości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższego rozstrzygnięcia złożyli inwestorzy – E. i M. B. zarzucając organowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 7, 8, 9 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty zawarte w zażaleniu od rozstrzygnięcia organu I instancji. Wskazali ponadto, iż ciężar udowodnienia faktu, iż obiekt był użytkowany spoczywał na organie, który nie dokonał tego ze szczególną starannością. Podnieśli, iż organ nie sprawdził, czy znajdujący się w budynku sprzęt RTV i AGD był użytkowany, na co wskazywać mogłoby podłączenie go do źródeł energii. Podnieśli także, iż organy obu instancji błędnie rozumieją przepis art. 57 Prawa budowlanego, przez przyjęcie, iż użytkowaniem jest każde korzystanie z budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Zgromadziły niezbędny materiał dowodowy a następnie poddały go stosownej ocenie. Tym samym zarzut naruszenia art. 7, 8, 9, 11 i 77 § 1 k.p.a. nie był zasadny Zgodnie z dyspozycją art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) do użytkowania obiektu, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w przeciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Wyjątek od tej ogólnej zasady, która ma zastosowanie do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, został określony w art. 55 ust. 3 Prawa budowlanego, z którego wynika, iż w sytuacji, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych należy uprzednio uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. Zatem możliwość użytkowania segmentu B budynku mieszkalnego dwurodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w S., wiązała się z koniecznością dokonania przez inwestora zgłoszenia do właściwego organu o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Inwestor mógł również przystąpić do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych pod warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy organ nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i dokonały właściwej wykładni obowiązującego w tym zakresie prawa. Kontrola przeprowadzona w dniu 2 czerwca 2009 roku przez powiatowy organ nadzoru budowlanego jednoznacznie wykazała, iż budynku był użytkowany. Zarówno w zażaleniu na postanowienie organu I instancji jak i w skardze sądowej skarżący kwestionują jedynie fakt zamieszkiwania, nie wskazując aby w rzeczywistości mieli inne miejsce stałego przebywania, będącego ich centrum życiowym. Należy również podkreślić, iż dokumentacja fotograficzna oraz protokół oględzin nie rodzą wątpliwości, że budynek był użytkowany. Świadczy o tym szereg elementów związanych ze zwykłym funkcjonowaniem domu w postaci np. pełnego wyposażenia kuchni - także w drobny sprzęt, podłączonej do instalacji wodnej pralki (obok zgromadzone w koszu ubrania), deska do prasowania, podłączony do przewodu sprzęt elektroniczny, ubrania w szafach, zasłonki i firany, kosmetyki w łazience. Fakt, iż wiele mebli i sprzętów było przykryte folią nie mógł być podstawą do uznania twierdzeń skarżących, że budynek jest nieużytkowany. Ten fakt oraz oświadczenie o przebywaniu w budynku robotników należało jedynie uznać za przyjętą linię postępowania sprzeczną z oczywistymi faktami. Należy również podkreślić, że organ zawiadomieniem z dnia 7 maja 2009r. poinformował inwestorów o mającej się odbyć kontroli oraz konieczności przygotowania niezbędnych dokumentów w tym pozwolenia na użytkowanie. Niewątpliwie zatem inwestorzy mieli czas na podjęcie stosownych działań mających w ich ocenie wykazać, iż budynek nie jest użytkowany. Zatem podnoszony w skardze zarzut błędnych ustaleń faktycznych należy uznać za chybiony wobec dowodów zgromadzonych przez organy nadzoru budowlanego. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisu art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo. Do kary takiej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, zawarte w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty ulega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego). Organ prawidłowo obliczył kwotę kary. Stosownie do brzmienia art. 59f Prawa budowlanego kara taka stanowi iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego, przy czym stawka opłaty wynosi 500 zł, kategoria obiektu 2, a współczynnik wielkości 1, co daje kwotę 1000 zł a po podwyższeniu dziesięciokrotnym 10.000 zł. Wysokość tej kary została przesądzona przez ustawodawcę i jakkolwiek jest ona bardzo dotkliwa, jej prawidłowość nie może być kwestionowana przez Sąd Administracyjny. Aby dla właściwego organu nadzoru budowlanego powstał obowiązek wynikający z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu, nie ma znaczenia czy przystąpiono do użytkowania obiektu przed zakończeniem robót budowlanych, czy po ich zakończeniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. VII SA/Wa 787/05, LEX nr 190833). W świetle powołanych przepisów Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia, były zobligowane do wymierzenia kary w wysokości określonej w przepisach prawa. W tej sytuacji skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało oddalić.