VII SA/Wa 2000/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-22
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na kontynuowanie robót budowlanych (remont kapitalny i modernizacja) może zostać uznana za nieważną, jeśli została wydana na podstawie decyzji, która następnie została stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa (samowola budowlana)?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na kontynuowanie robót budowlanych, wydana na podstawie decyzji, która następnie została stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa (samowola budowlana), jest sama w sobie wadliwa i może zostać stwierdzona jako nieważna. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a zaskarżona decyzja była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych związanych z remontem i modernizacją budynku gospodarczego. Sąsiad podniósł zarzuty dotyczące samowoli budowlanej i wadliwości decyzji. Postępowanie doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na roboty budowlane, a następnie do utrzymania tej decyzji w mocy przez organ odwoławczy. Inwestorzy złożyli skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. skargę oddala
VII SA/Wa 2000/06
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106 , poz. 1126 ze zm.) nakazał K. W. przedłożenie projektu budowlanego zaopiniowanego przez rzeczoznawcę przeciwpożarowego, planu zagospodarowania działki oraz dokumentu uprawniającego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - dotyczących remontu kapitalnego i modernizacji budynku gospodarczego na działce przy ulicy [...] w B.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że roboty związane z remontem kapitalnym i modernizacją budynku gospodarczego realizowane są bez pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. organ wstrzymał ich prowadzenie, ewentualne pozwolenie na ich kontynuowanie uzależnione miało być od wykonania obowiązków nałożonych wyżej wskazaną decyzją.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106 , poz. 1126 ze zm.) udzielił M. K. małżonkom W. pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych związanych z remontem kapitalnym i modernizacją budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] w B. Nadto nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestorzy przedłożyli żądane decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. dokumenty i w związku z tym zaistniały przesłanki do wznowienia robót budowlanych .
Właściciel sąsiedniej nieruchomości H. N. nie otrzymał decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. zezwalającej inwestorom na kontynuowanie robót mimo, że poprzednio wydane przez ten organ rozstrzygnięcia dotyczącego budynku gospodarczego małżonków W. były mu jako stronie doręczone.
Pismem z dnia 16 listopada 2002 r. H. N. wniósł do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie niego a postanowienie Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] listopada 2002 r. które polegało na sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] lipca 2002r. poprzez umieszczenie w wykazie osób je otrzymujących także H. N. jako strony postępowania.
W swoim zażaleniu H. N. oprócz zarzutów natury procesowej dotyczących bezpośrednio skarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2002 r. opisał sytuację związaną z inwestycją małżonków W. i podniósł, że jego działka graniczy bezpośrednio z działką inwestorów. Wskazał, że na miejscu poprzednio istniejącej szopy drewnianej bez fundamentów małżonkowie W. wybudowali w bezpośredniej granicy obu nieruchomości, murowany budynek posadowiony na fundamentach o wysokości 3,6 m oraz długości ponad 5 m .
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. wszczął na wniosek H. N. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] czerwca 2002 r.
W toku postępowania o stwierdzenie nieważności H.N. kierował do organów pisma z których wynikało , że kwestionowane decyzje określające inwestycję jako remont i modernizacja są wadliwe. Poprzednio istniejąca szopa drewniana nie posiadała bowiem fundamentów, miała wymiary 4 x 5 m , wysokość ok. 2 m i była oddalona od granicy jego nieruchomości 1,5 metra. Natomiast nowy murowany budynek gospodarczy posadowiony na fundamentach ma wymiary 5,84 x 5,32 m , wysokości około 4 m i znajduje się w bezpośredniej granicy z jego działką. Podniósł, że wydane w sprawie decyzje naruszały jego prawa, a rozstrzygniecie organu nadzoru budowlanego powinno było polegać na nakazie rozbiórki wydanym w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego .
Po wystąpieniach H. N. wojewódzki organ nadzoru budowlanego zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kolejnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] lipca 2002 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta
B. z dnia [...] lipca 2002 r. na mocy której udzielił M. K. małżonkom W. pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych związanych z remontem kapitalnym i modernizacją budynku gospodarczego i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wcześniej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdził na wniosek H. N. nieważność decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzji z dnia [...] czerwca
2002 r. Przy czym ta ostatnia decyzja stanowiła podstawę do wydania
kwestionowanej decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. pozwalającej na kontynuowanie robót
budowlanych.
W tej sytuacji badając decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. w trybie postępowania nieważnościowego, organ uznał, iż jest ona obarczona wadą nieważności. Zastała bowiem wydana w konsekwencji wykonania obowiązków wskazanych w decyzji, która została następnie unieważniona .
Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. wnieśli małżonkowie W. Domagając się jej uchylenia podnieśli, że organ uzasadniając stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. oparł się wyłącznie na fakcie wcześniejszego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r.
Jednakże decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. nie była jeszcze ostateczna w dniu [...] lutego 2003 r. a zatem nie można było powoływać się na jej działanie, gdyż nie wywierała jeszcze skutków prawnych. Poza tym podniesiono, że organ nie ocenił sprawy merytorycznie, zwłaszcza w aspekcie art. 48 Prawa budowlanego
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego
2003 r. stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru
Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] lipca 2002 r. zezwalającej na
kontynuowanie robót budowlanych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...]
lipca 2002 r. zezwalające na kontynuowanie robót budowlanych było konsekwencją decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. Przy czym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że wprawdzie stwierdzenie nieważności decyzji ma skutek (ex tunc) od daty jej wydania, ale skutek ten powstaje dopiero kiedy decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji stanie się ostateczna.
W tych okolicznościach wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. jedynie na tej podstawie, że wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. wobec braku ostateczności decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. było wadliwe.
Jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdzająca nieważność decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] czerwca 2002 r. powinna być utrzymana w mocy, albowiem organ odwoławczy uwzględnił z urzędu zmieniony stan prawny.
Zmieniony stan prawny polegał na tym, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego to jest Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2003 r.
W tej sytuacji decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. stanowiła nowy element stanu prawnego i nie było żadnych przeszkód aby utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. złożyli inwestorzy.
Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wskazali, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. dokonał własnych ustaleń faktycznych w sposób całkowicie odmienny od ustaleń organu powiatowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem .
W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póz. zm.), wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej przez organ administracji, możliwe jest jedynie wówczas gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu.
Jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest ustalenie, iż wydana została z rażącym naruszeniem prawa polegającym na tym, że rozstrzygnięcie oparto na przepisach materialnych odnoszących się do innych stanów faktycznych niż te, które występowały w danej sprawie.
Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania zakończonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. dawał podstawę do uznania, iż inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu od podstaw nowego obiektu - budynku gospodarczego bez wcześniejszego uzyskania decyzji pozwalającej na budowę, wynikało to choćby z przedstawionego przez inwestorów na żądanie organu projektu budowlanego.
Okoliczność, iż zarówno przedłożony projekt, jak również sami inwestorzy i powiatowy organ nadzoru budowlanego nazywali inwestycję remontem i modernizacją budynku gospodarczego nie powoduje, iż stan faktyczny sprawy odpowiadał temu pojęciu. Nie można było w sprawie mówić o remoncie gdyż - przez to pojęcie należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót
budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego (art.3 pkt 8 Prawa budowlanego).
Dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien był zastosować przepis art. 48 Prawa budowlanego a nie procedurę z art. 50 i 51, która odnosiła się do przypadków innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powyższej oceny stanu faktycznego dokonał w nadzwyczajnym postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. Biorąc powyższe pod uwagę mógł zasadnie uznać, że stan faktyczny sprawy wyczerpywał dyspozycję przepisu w art. 48 Prawa budowlanego.
Natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego kontrolując w trybie odwoławczym stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. znał już ocenę prawną dokonaną przez siebie w stosunku do decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. która nakładała obowiązki będące podstawą do pozwolenia na kontynuowanie robót budowlanych.
Stwierdzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] maja 2003 r., iż wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, polegało także na uwzględnieniu oceny stanu faktycznego sprawy dokonanej we własnej decyzji z dnia [...] marca 2003 r. kończącej ostatecznie postępowanie nieważnościowe prowadzone w stosunku do decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r.
Nie ulega wątpliwości, że wydając decyzję w dniu [...] maja 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego miał prawo powołać się na ustalenia dokonane decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. albowiem w dacie tej była ona ostateczna, wobec utrzymania jej w mocy własną decyzją z dnia [...] marca 2003 r.
Zarzut dokonania odmiennych ustaleń faktycznych nie mógł osiągnąć zamierzonego skutku albowiem w istocie organ nowych ustaleń nie czynił, a jedynie dokonał prawidłowej oceny prawnej istniejącego stanu faktycznego.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło