VII SA/Wa 2004/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-12

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie wznowieniowe, w szczególności w zakresie oceny przesłanek formalnych, takich jak termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a także czy prawidłowo ocenił przesłanki merytoryczne dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. W szczególności organ nie wyjaśnił, czy wnioskodawczyni zachowała termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, co stanowiło wadę postępowania wznowieniowego. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej (toksoplazmozy) we wznowionym postępowaniu. Skarżąca kwestionowała ocenę stanu zdrowia z przeszłości, domagała się ponownych badań i zarzucała organom celowe przedłużanie postępowania. Organy administracji odmówiły uchylenia poprzednich decyzji, wskazując na brak spełnienia przesłanek choroby zawodowej oraz na upływ 10 lat od wydania pierwotnej decyzji, co uniemożliwiało jej uchylenie na podstawie art. 146 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] i postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2009r. znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] września 1998r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] lutego 1998r. o braku podstaw do stwierdzenia u W.S. choroby zawodowej toksoplazmozy wymienionej w pozycji 11 wykazu chorób zawodowych w załączniku do rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294, ze zm.) - odmówił uchylenia ww. decyzji. Organ stwierdził, że nie ma podstaw do orzeczenia choroby zawodowej, gdyż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w rozporządzeniu RM z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze zm.). Powołując się na treść art. 2351 Kodeksu pracy wyjaśnił pojęcie choroby zawodowej oraz podstawy i tryb wydawania orzeczeń w sprawie chorób zawodowych. Organ wskazał, że decyzję wydał na podstawie konsultacji lekarskiej uprawnionej jednostki tj. Instytutu Medycyny Wsi w [...], w której stwierdzono, że W.S. mogła zachorować na toksoplazmozę zanim podjęła pracę w magazynie rolnym, gdzie miała kontakt, jak sugeruje Państwowy Inspektor Sanitarny w [...], z odchodami gryzoni oraz kotów. Pierwsze poronienie miało bowiem miejsce w 1987r., tj. przed podjęciem pracy magazyniera. Ostatecznie przyjął, że przebyta przez W.S. toksoplazmoza ma podłoże pozazawodowe nie dające podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ podał, że W.S. w toku postępowania wznowieniowego nie wykazała nowych okoliczności wskazujących na występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia w miejscu pracy mających wpływ na wystąpienie u niej toksoplazmozy. Organ nie znalazł żadnych nowych okoliczności uzasadniających uchylenie dotychczasowej decyzji. Przebyta toksoplazmoza nie została wywołana warunkami wykonywania pracy, albowiem wnioskodawczyni nie wykonywała pracy w warunkach narażających na jej powstanie, jak wynika z narażenia zawodowego. Wystąpienie objawów charakterystycznych dla choroby zawodowej w związku z zatrudnieniem oznacza bowiem wystąpienie objawów charakterystycznych dla danej jednostki chorobowej, związanej z wykonywaniem zatrudnienia i oddziaływaniem przez dłuższy czas przyczyny zewnętrznej pozostającej w związku z pracą. Główny Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania W.S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji i dodał, że nie jest możliwe uchylenie decyzji z [...] września 1998 r., gdyż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a. nie może nastąpić jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Skargę na powyższą decyzję złożyła W.S., wnosząc o rzetelne rozpatrzenie sprawy i spowodowanie prawidłowej oceny jej aktualnego stanu zdrowia. Zdaniem skarżącej, że nie można wydawać decyzji na podstawie oceny jej stanu zdrowia z 1997 r. Powinna być ona ponownie zbadana przez uprawnioną jednostkę. Tymczasem decyzję wydano jedynie w oparciu o posiadaną dokumentację medyczną. Jest to ocena wybiórcza, gdyż wzięto pod uwagę kontakt skarżącej w magazynie jedynie z paszami treściwymi. Nie uwzględniono wszystkich wykonywanych tam prac, w szczególności tych które narażały skarżącą na kontakt z bydłem, z gryzoniami, sprzątania magazynu. Skarżąca podkreśliła, że sam organ powiatowy uznał w wywiadzie z dnia 21 listopada 2001 r., iż niewątpliwie skarżąca była narażona na toksoplazmozę. Z kolei Instytut Medycyny Wsi w piśmie z 18 stycznia 2010r. uznał, iż wszystkie poronienia były związane z zakażeniem, które według Instytutu skarżąca nabyła przed podjęciem pracy w Kombinacie, co nie jest prawdą. Skarżąca podniosła, że od wydania pierwszego orzeczenia lekarskiego w 1997r. minęło ponad 12 lat i jej stan zdrowia w związku z nabytą toksoplazmozą znacznie się pogorszył, więc decyzja winna być wydana w oparciu o aktualny wywiad medyczny. Skarżąca stwierdziła, że przedawnienie powstało z winy Głównego Inspektora Sanitarnego, ponieważ odwołanie złożyła 16 marca 2010 r., a decyzję organ wydał dopiero [...] sierpnia 2010 r. Postępowanie przeprowadzono niesprawiedliwie i celowo przedłużano, aby dopuścić do jego przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że może uwzględnić skargę także z powodu innych uchybień aniżeli w niej wskazane. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarga W.S. zasługiwała na uwzględnienie ponieważ zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. Przede wszystkim podkreślić trzeba, iż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie wznowieniowe jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwyczajnym. Wznowienie postępowania jest więc instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w art. 145 § 1 i 145 a k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia jednak tę możliwość prawną od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku dwóch przesłanek negatywnych. Przesłanki pozytywne to rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 i 145a k.p.a. podstaw prawnych wznowienia (wad decyzji administracyjnych lub postanowień). Przesłanki negatywne to przesłanka terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. oraz ustalenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę organ wszczyna postępowanie wstępne, w którym bada wyłącznie, czy we wniosku o wznowienie powołano ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w powyższym zakresie uprawniają organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które to postanowienie zgodnie z § 2 tego przepisu stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jak wynika z treści postanowienia Państwowego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. rozstrzygnięcie to powyższych wymogów nie spełnia. Organ nie wyjaśnił bowiem, czy wnioskodawczyni zachowała termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa., skoro jako podstawę wznowienia wskazała nowe dowody tj. przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przy czym w uzasadnieniu postanowienia organ wskazuje, że W.S. w dniu 6 czerwca 2009r. złożyła nowy wniosek o wznowienie postępowania, którego jednak nie ma w aktach sprawy. Z materiału dowodowego wynika natomiast, że skarżąca pismem z dnia 30 kwietnia 2009r. złożyła nowy wniosek o wznowienie postępowania, a kolejnym pismem opatrzonym tą samą datą wycofała wniosek o wznowienie złożony w dniu 18 maja 2006r. Brak jednoznacznych ustaleń organów w powyższym zakresie obligował Sąd do uchylenia rozstrzygnięć wydanych w obu instancjach oraz ww. postanowienia. W związku z powyższym rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie rzetelne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło