VII SA/Wa 2010/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-21

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę nie nakłada obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, a inwestor zgłosił zakończenie budowy, postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, nawet jeśli istnieją istotne odstępstwa od projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ pozwolenie na budowę nie nakładało takiego obowiązku, a nie zaszły przesłanki określone w art. 55 Prawa budowlanego. Skuteczność zawiadomienia o zakończeniu budowy w kontekście istotnych odstępstw od projektu powinna być badana w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucali, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od projektu budowlanego i nie dopełnił wszystkich formalności, a organ nie zbadał zgodności wykonanych robót z pozwoleniem na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. K. i G. S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: "[...]WINB" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) (dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) (dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania W. K. i G. K., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku, znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego (bez zadaszenia łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym a istniejącym warsztatem), znajdującego się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Na wniosek M. i T. S. Urząd Dzielnicy Gmina [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku zatwierdził plan realizacyjny inwestycji przy ul. [...] w [...] i zezwolił na rozbudowę budynku mieszkalnego według projektu stanowiącego integralną część decyzji z zachowaniem określonych warunków. Zgłoszeniem z dnia 29 listopada 1996 roku M. S. w imieniu M. i T. S. zawiadomił Wydział Architektury Gminy [...] o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania m.in. budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], do zgłoszenia załączono m.in. dziennik budowy nr [...] w którym ostatniego wpisu informującego o zakończeniu budowy domu w stanie surowym dokonał P. P. w dniu 12 sierpnia1993 roku. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 1998 roku Burmistrz Gminy [...] pozwolił na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie decyzji Nr [...]z dnia [...] czerwca 1993 roku usytuowanego na działce przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania W. i S. K. została uchylona w całości decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1999 roku i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z zaleceniami. Następnie Burmistrz Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2000 roku ponownie udzielił pozwolenia na użytkowanie inwestycji, o której mowa wyżej. W wyniku odwołania W. i S. K. również ta decyzja, decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2002 roku została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po raz kolejny udzielono M. i T. S. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego decyzją Burmistrza Gminy [...] nr [...]z dnia [...]lipca 2002 r. Wojewoda [...]decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, jednak została ona uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2004 roku wydanym w sprawie 7/IV SA 4480/02. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 grudnia 2004 roku wydanym w sprawie OSK 864/04 oddalił skargę kasacyjną. W tych okolicznościach Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2005 roku znak [...] przekazał akta sprawy dotyczące decyzji [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 5 stycznia 2007 roku przeprowadził kontrolę, w czasie której stwierdzono odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 roku Nr [...] podniósł, iż w 1993 r. kwestie związane z oddawaniem do użytkowania budynków regulowały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Zgodnie z art. 41 ust. 2 tej ustawy inwestor zobowiązany był zawiadomić właściwy organ o oddaniu budynku do użytku. Ustawa ta utraciła jednak moc z dniem 1 stycznia 1995 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.). Na podstawie art. 103 tej ustawy, jeśli obiekt budowlany nie został wykonany jako samowola budowlana - należy do niego stosować przepisy "nowego" Prawa budowlanego. W 1996 r. w odniesieniu do rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego był to art. 54, który zezwalał na użytkowanie budynku, na wzniesienie, którego wymagane było pozwolenie na budowę, jeśli inwestor zawiadomił organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i organ ten w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu zawiadomienia nie zgłosił sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej. Jednocześnie zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt. 1 uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego było wymagane, jeżeli właściwy organ: nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę. Organ ten podniósł jednocześnie, iż niniejszej sprawie inwestorzy dopełnili obowiązku i przedłożyli wszystkie dokumenty wymagane przez tut. Inspektorat. Zgłoszenie inwestorów z dnia 29 listopada 1996 roku, którym inwestorzy zawiadomili właściwy organ o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, błędnie zakwalifikowano, gdyż nie był to wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Organ nadzoru budowlanego w ustawowym 14-dniowym terminie od dnia doręczenia mu zawiadomienia nie zgłosił sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w kształcie obowiązującym w dacie złożenia przedmiotowego zawiadomienia. Z materiałów zebranych w sprawie nie wynika również, aby w ustawowym 14-dniowym terminie inwestor był obowiązany uzupełnić przedłożone dokumenty na podstawie art. 57 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Inwestycja została zrealizowana w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku Urzędu Dzielnicy Gmina [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wskazano, iż w świetle art. 55 ustawy - Prawo budowlane inwestor w niniejszej nie jest zobowiązany do uzyskania decyzji o pozwolenie na użytkowanie. Decyzja Nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. wydana przez Urząd Dzielnicy Gmina [...] również nie nakłada na inwestora takiego obowiązku. W tych okolicznościach na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku Nr [...] po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego (bez zadaszenia łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym a istniejącym warsztatem) na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. Odwołanie od tej decyzji złożyli W. K. i G. S. K., którzy wnieśli o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 roku Nr [...]. W uzasadnieniu swojego stanowiska podnieśli, iż wbrew ustaleniom PINB inwestorzy nie dopełnili przedłożenia wszystkich dokumentów. Z tego względu oraz wobec wykonania budynku z odstępstwami nie można uznać, że zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia 29 listopada 1996 roku jest prawnie skuteczne. Zarzucili także, iż organ nie sprawdził czy budowa została wykonana zgodnie z udzielonym pozwoleniem mimo związania wynikającego z wydawanych wcześniej decyzji organu odwoławczego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie została dokonana analiza zakresu wykonanych robót i ich zgodności z obowiązującymi przepisami. Niezrozumiałe w ocenie piszących jest uznanie przez organ odstępstw od projektu jako nieistotnych. Roboty stanowią bowiem istotne odstępstwo od projektu i samowolę budowlaną. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 roku (wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego po rozpatrzeniu odwołania W. K. i G. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku, umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego (bez zadaszenia łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym a istniejącym warsztatem) znajdującego się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podniósł, iż niniejsze postępowanie administracyjne dotyczy kwestii udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], rozbudowanego na podstawie decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku. Organ przytoczył jednocześnie treści wynikające ze złożonego w dniu 29 listopada 1996 roku do Wydziału Architektury Gminy [...] zgłoszenia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, warsztatowego na terenie działki położonej przy ul. [...] w [...]oraz zamiarze przystąpienia do użytkowania, przywołując jednocześnie okoliczność złożenia pisma wraz z inwentaryzacją techniczną ww. obiektów, w którym inwestorzy zwrócili się do organu administracyjnego z prośbą o wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na ich użytkowanie. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 55 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu 29 listopada 1996 roku i doszedł do przekonania, iż okoliczność wykonania robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w okresie ważności tego pozwolenia, uprawnia inwestora do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, o ile rozpoczęcie użytkowania obiektu uzależnione jest od uzyskania takiego pozwolenia. Wskazano jednocześnie, iż nie ulega wątpliwości, że zakończenie procesu inwestycyjnego poprzez uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane w określonych sytuacjach, które wymienione są w art. 55 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli żadna z tych sytuacji nie zachodzi, ewentualny wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie nie może powodować podjęcia decyzji administracyjnej o wydaniu takiego pozwolenia lub o odmowie jego wydania. Wobec tego, iż w treści decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę obiektu nie zobowiązano inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do jego użytkowania i w omawianym przypadku nie można mówić o wystąpieniu przesłanek określonych w pozostałej części art. 55 ustawy Prawo budowlane, należy uznać, że w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego, regulujące kwestię uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu nie dawały organowi administracyjnemu orzekającemu w sprawie podstaw do podejmowania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Wobec tego, że w niniejszym przypadku oddanie do użytkowania rozbudowanej części budynku mieszkalnego podlegało uproszczonemu trybowi postępowania w postaci dokonania stosownego zawiadomienia, jako bezprzedmiotowe należy ocenić prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie udzielenia pozwolenia na użytkowanie tej części obiektu. Z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania orzeczenia merytorycznego w trybie art. 59 ustawy Prawo budowlane w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i rozstrzygnięcie organu I instancji polegające na umorzeniu postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji budowlanej jest prawidłowe. Organ odwoławczy podniósł jednocześnie, iż uzasadnienie decyzji zdecydowanie wykracza poza obszar dotyczący umorzenia postępowania, bowiem odnosi się także do samego zawiadomienia o zakończeniu budowy i zawiera ocenę pod kątem jego skuteczności prawnej. W ocenie organu odwoławczego kwestia skuteczności bądź nieskuteczności zawiadomienia o zakończeniu budowy winna być badana odrębnie. Nie wniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w drodze decyzji w ramach czasowych, o których jest mowa w art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie może automatycznie przesądzać o skuteczności prawnej dokonanego przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy. Zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym jest mowa w art. 54 Prawa budowlanego dotyczy budowy prowadzonej legalnie, to jest na podstawie pozwolenia na budowę. Przyjęcie bez sprzeciwu przez właściwy organ administracyjny zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Prawnie skuteczne jest bowiem tylko zawiadomienie o zakończeniu budowy w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nie odstępującymi w sposób istotny od tych warunków. Skargę na decyzję Nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 roku wnieśli W. K. i G. S. K. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 roku i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżących. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż zaskarżone rozstrzygniecie jest nie trafne. W sprawie mamy bowiem do czynienia z sytuacją, w której inwestor dokonując rozbudowy budynku w sposób istotny odstąpił od zakresu uzyskanego pozwolenia na budowę. W trakcie rozbudowy dokonano rozbiórki dachu w części starej budynku oraz wykonano wymiany drewnianego stropu na strop typu Fret. Dodatkowo wykonano klatkę schodową częściowo w części starej budynku pomimo tego, że zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę klatka schodowa miała być wykonana wyłącznie w części dobudowywanej. W okolicznościach niniejszej sprawy rozstrzygnięcia Sądu wymaga zagadnienie czy w sytuacji w której dokonane zawiadomienie o zakończeniu robót nie było zgodne z prawem, gdyż do zgłoszenia nie dołączono inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej i oświadczenia kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi normami, co zostało stwierdzone w decyzji Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r. oraz wykonane roboty budowlane nie były zgodne z zatwierdzonym projektem można uznać, że z uwagi na brak sprzeciwu właściwego organu od dokonanego zgłoszenia, postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku stało się bezprzedmiotowe i dopiero w odrębnym postępowaniu dokonać oceny prawidłowości i skuteczności dokonanego zgłoszenia i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowne decyzje. W ocenie skarżących wszystkie zagadnienia wymagające wyjaśnienia, a mające wpływ na rozpatrywane zagadnienie winny być rozpatrzone w ramach jednego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, Nr 270) (dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji organ nie dopuścił się naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do jej uchylenia. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. "Przepis art. 105 kładzie jednak akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Poglądy na istotę umorzenia postępowania administracyjnego są zatem uwarunkowane przez stanowisko wobec samego przedmiotu postępowania administracyjnego" – Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 00, 98, 1071) autorzy Jaśkowska M., Wróbel A., opubl. LEX/el., 2013). Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. i T. S. i wniosek ten określił przedmiot postępowania administracyjnego. W dniu 29 listopada 1996 roku M. i T. S. złożyli w Wydziale Architektury Gminy [...] pismo z wnioskiem o wydanie decyzji pozwalającej na użytkowanie budynków mieszkalnego i warsztatowego oraz zgłoszenie zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego i warsztatowego przy ul. [...] w [...] . Decyzja PINB orzekająca o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, jak wynika z jej treści obejmuje rozstrzygnięciem sprawę dotyczącą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego (bez zadaszenia łącznika pomiędzy budynkiem mieszkalnym a istniejącym warsztatem) położonego przy ulicy [...] w [...] i stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania we wskazanym w decyzji zakresie nie budzi wątpliwości. Słusznie bowiem organ doszedł do przekonania, iż w okolicznościach niniejszej sprawy inwestor nie jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Rozbudowa budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] była bowiem prowadzona na podstawie Decyzji Nr [...] Urzędu Dzielnicy Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1993 roku. Jak trafnie wskazał już organ I instancji w dacie wydawania tej decyzji obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), która została uchylona z dniem 1 stycznia 1995 roku przez obowiązującą obecnie ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 103 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2., z którego wynika, iż art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 Prawa budowlanego, o którym mowa dotyczy sposobu postępowania organów w stosunku do obiektów wybudowanych w ramach samowoli budowlanej. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż w sytuacji zgłoszenia zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania w dniu 29 listopada 1996 roku zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku, jak do wskazuje [...] WINB w zaskarżonej decyzji w brzmieniu obowiązującym w dacie zgłoszenia. Art. 55 Prawa budowlanego w brzmieniu z tej daty stanowił, iż uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ: 1) nałożył taki obowiązek w wydanym pozwoleniu na budowę lub 2) stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę lub 3) wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. W ust. 2 art. 55 Prawa budowlanego, o którym mowa wskazano, iż uzyskanie pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, jest wymagane także, jeżeli: 1)zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1, 2) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego o treści obowiązującej w dacie 29 listopada 1996 roku do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę albo zgłoszenie, można było przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosił sprzeciwu (ust. 1). Zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należało dokonać na co najmniej 14 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania. Tym samym istotnie wobec tego, iż w decyzji z dnia [...] czerwca 1993 roku Nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego nie nałożono na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie oraz nie miały miejsca okoliczności wskazane w art. 55 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie powinno być wszczęte, a jeśli zostało wszczęte podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Stwierdzenie, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu na budowę musi nastąpić w decyzji zawierającej sprzeciw, o którym mowa w art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego oraz nakazanie dokonania określonych czynności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 71 ust. 3 także wymaga wydania decyzji. W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Gdańsku z dnia 13 marca 2002 r. II SA/Gd 524/00 zgodnie, z którym: "1. Zakończenie procesu inwestycyjnego poprzez uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane w określonych sytuacjach. Sytuacje te wymienione są w art. 55 ust. 1 i 2 p.b. Jeżeli żadna z tych sytuacji nie zachodzi, ewentualny wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie nie może powodować podjęcia decyzji administracyjnej o wydaniu takiego pozwolenia lub o odmowie jego wydania. Organ administracyjny nie posiada bowiem wówczas kompetencji do podejmowania decyzji administracyjnej. 2. Pomiędzy postępowaniem w sprawie pozwolenia na użytkowanie a postępowaniem prowadzonym w trybie art. 51 p.b. nie można dopatrywać się związku uzasadniającego zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Związek ten jest, ale polega on na tym, że wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. dopiero otwiera możliwość ubiegania się o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie przed wydaniem takiej decyzji i w sytuacji, w której nie zachodzą inne okoliczności wymienione w art. 55 ust. 1 i 2 p.b., nie wszczyna postępowania administracyjnego. Jeżeli zaś zostało ono wszczęte, to stwierdzenie, iż brak jest okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku ubiegania się o zezwolenie na użytkowanie winno powodować umorzenie tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. 3. Stwierdzenie, że zgłoszony obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę musi bowiem nastąpić w decyzji zawierającej sprzeciw, o którym mowa w art. 54 ust. 1 p.b."(LEX nr 655154). W niniejszej sprawie nie zaistniała także sytuacja wskazana w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego (dotyczącym samowoli budowlanej), o której mowa w przywołanym wyżej art. 55 ust. 2 pkt 1 ani przystąpienie do użytkowania przed zakończeniem wszystkich robót budowlanych. Jednocześnie należy podzielić pogląd [...] WINB zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy jest prawnie skuteczne tylko w stosunku do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nie odstępującymi w sposób istotny od tych warunków. Z akt administracyjnych, treści wydawanych w sprawie orzeczeń wynika, iż rozbudowa budynku mieszkalnego została wykonana z odstępstwami od projektu. Przyjęcie przez organ administracji zawiadomienia o zakończeniu budowy bez sprzeciwu nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego, co sprawia, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powinno być przedmiotem odrębnego postępowania. Dokonywanie oceny skuteczności zawiadomienia o zakończeniu budowy i przystąpienia do użytkowania, jak również odniesienie się do rodzaju i zakresu odstępstw od projektu, ich istotności, dokonane przez organ I instancji, jak trafnie zauważył organ odwoławczy wykracza poza zakres decyzji o umorzeniu postępowania. W tych okolicznościach wobec tego, iż Sąd nie dopatrzył się naruszeń dających podstawę do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił zgodnie z treścią wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło