VII SA/Wa 2010/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-06

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Tadeusz Nowak, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego stwierdzająca wykonanie nałożonych obowiązków budowlanych, a następnie decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności tej pierwszej decyzji, mogą być uznane za wadliwe w trybie postępowania nadzwyczajnego, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące innych, wcześniejszych decyzji lub postępowań?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma charakter nadzwyczajny i jest ograniczone do badania konkretnej decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie jest ono właściwe do kwestionowania innych, wcześniejszych decyzji lub postępowań, ani do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy, która została już zakończona decyzjami ostatecznymi. Zarzuty dotyczące innych aktów prawnych lub zdarzeń, które nie są bezpośrednio związane z kwestionowaną decyzją, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] kwietnia 2016 r., która utrzymała w mocy własną decyzję GINB z dnia [...] lutego 2016 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] sierpnia 2013 r. Decyzja WINB z 2013 r. utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2006 r. nakładającą na inwestorów obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, a następnie PINB decyzją z 2013 r. stwierdził wykonanie tego obowiązku. Skarżący zarzucali naruszenie prawa, brak możliwości udziału w postępowaniach oraz niezgodność dokumentów z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...], zwanych dalej również "skarżącymi", od własnej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...], [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. 2. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zwany dalej "PINB", w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym dotyczącym wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę, polegających na przebudowie i remoncie zniszczonego budynku gospodarczego, decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], nałożył na [...] i [...] oraz [...], zwanych dalej "inwestorami", obowiązek wykonania i przedłożenia projektu budowlanego remontu i przebudowy zniszczonego budynku gospodarczego oraz oceny technicznej wykonanych robót. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...], uchylił przedmiotową decyzję PINB w zakresie terminu dostarczenia dokumentacji, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej też "GINB", decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu powiatowego z dnia [...] października 2003 r. Z kolei, decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], PINB umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych polegających na remoncie zniszczonego budynku gospodarczego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku dalszego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia. Organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], uchylił ww. postanowienie PINB w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku, natomiast w pozostałej części utrzymał je w mocy. W dniu 14 listopada 2005 r. zobowiązani złożyli żądaną ocenę techniczną sporządzoną przez inż. [...] dotyczącą przedmiotowego budynku gospodarczego. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z dnia 21 listopada 2003 r., Dz. U. Nr 207, poz. 2016), zwanej dalej "pr.bud.", nałożył na inwestorów obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 czerwca 2006 r. robót budowlanych polegających na zamontowaniu krzyżulców wzmacniających konstrukcję ścian budynku gospodarczego w głębi działki nr ewid. [...] w [...] w gminie [...] oraz zainstalowanie urządzeń do odwodnienia powierzchni dachu i odprowadzenia wód opadowych poza podłoże fundamentów budynku gospodarczego zlokalizowanego w głębi ww. działki. Następnie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], uchylił ww. decyzję organu powiatowego w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin ich wykonania do dnia 30 września 2006 r., zaś w pozostałej części utrzymał ją w mocy. 3. Obowiązki określone w decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2006 r. zostały wykonane przez zobowiązanych. Zostało to potwierdzone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 7 stycznia 2013 r. W związku z tym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 pr.bud. (w brzmieniu tekstu jednolitego z dnia 12 listopada 2010 r., Dz. U. Nr 243, poz. 1623), decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], znak: [...], stwierdził wykonanie ww. obowiązku. Z kolei, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego. Organ wskazał, że prowadzenie robót budowlanych innych niż budowa, a wymagających pozwolenia lub zgłoszenia, lecz bez uzyskania takiego pozwolenia bądź dokonania zgłoszenia, stanowi samowolę budowlaną sankcjonowaną przez przepisy art. 50 i 51 pr.bud. Przedstawione naruszenie prawa może skutkować nakazem rozbiórki obiektu budowlanego, ale dopuszczalne jest również wdrożenie postępowania naprawczego i zalegalizowanie samowolnie wykonanych robót, pod warunkiem spełnienia określonych obowiązków wyznaczonych przez organy nadzoru budowlanego. Ponieważ organ pierwszej instancji zgodnie z przepisami prawa stwierdził faktyczne wykonanie obowiązków nałożonych na inwestorów, organ odwoławczy zobowiązany był wydać powyższą decyzję. 4. Pismem z dnia 9 września 2013 r. skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zdaniem skarżących organ wojewódzki wydał kwestionowaną decyzję kierując się informacjami zawartymi w dokumentach cechujących się zasadniczymi i rażącymi niezgodnościami z prawem. Ponadto, skarżący twierdzili, że są pozbawiani możliwości udziału we wcześniejszych postępowaniach administracyjnych. 5. Po rozpatrzeniu wniosku skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "k.p.a.". Jak wskazał organ pierwszej instancji, istotą postępowania unormowanego w art. 51 pr.bud. jest usunięcie nieprawidłowości powstałych w trakcie realizacji określonej inwestycji i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji nałożenia obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud. organ nadzoru budowlanego mając na uwadze dyspozycję normy wyrażonej w art. 51 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Dodatkowo, dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności, organ orzekający w tym zakresie nie przeprowadza dodatkowego postępowania dowodowego tylko bada, czy zgromadzony przez organ decyzyjny materiał dowodowy uprawniał go do wydania skarżonej decyzji. Postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i służy jedynie wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć, które są ewidentnie sprzeczne z przepisami prawa. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, dlatego też należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. 6. Skarżący pismem z dnia 9 marca 2016 r. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. Zdaniem skarżących działanie pracowników Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w [...] cechował "uporczywy stalking i regularne rażące naruszanie prawa". W szczególności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się naruszenia art. 7, 8, 9, 10 k.p.a., a także 107 i 139 k.p.a. Skarżący wskazywali również, iż dokumenty zgromadzone w sprawie były sporządzane przez osoby nie posiadające stosownych uprawnień. Ponadto, w postępowaniu administracyjnym kierowano się decyzjami i postanowieniami, które z innych względów były wcześniej usunięte z obrotu. Po rozpoznaniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy, organ podtrzymał własne stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Organ uznał, że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie jest dotknięta żadną kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Dlatego też Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ma obowiązku stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Organ wyjaśnił, że podnoszone we wniosku skarżących zarzuty dotyczące kwestii odnoszących się do istoty sprawy, w tym m.in. zdaniem skarżących legalizujących "dzikie i nielegalne inwestycje" nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu nieważnościowym, bowiem przedmiotem oceny pod kątem obarczenia przesłanką z art. 156 § 1 k.p.a. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. Organ nadzorczy orzekający w tym zakresie bada stan prawny i faktyczny na dzień wydania decyzji, a w związku z tym nie przeprowadza dodatkowego postępowania dowodowego, czy też nie przeprowadza rozprawy. Organ orzekający w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności bada jedynie, czy zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanego aktu. 7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem wydanym w drugiej instancji, skarżący pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r., wnosząc o jej uchylenie, jak i o uchylenie wszystkich poprzedzających ją rozstrzygnięć wydanych w przedmiotowej sprawie. Skarżący zarzucili kwestionowanej decyzji GINB naruszenie art. 35, 36, 37, 107 § 1-4, 136 i 139 k.p.a. 8. W odpowiedzi z dnia 31 sierpnia 2016 r. na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, w związku z czym wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji wskazał w jej uzasadnieniu. Ustosunkowując się do zarzutów i wywodów zawartych w skardze organ zauważył, iż w świetle uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, zwłaszcza wobec trybu w jakim toczy się postępowanie administracyjne, pozostają bez wpływu na treść wydanej i zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 9. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych naruszeń prawa przez organ administracji skarga podlega oddaleniu. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. 10. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Uzasadniając wskazane stanowisko należy stwierdzić, że postępowanie nadzwyczajne, jakim jest tryb stwierdzenia nieważności, inaczej niż w przypadku postępowania odwoławczego czy zażaleniowego, może być uruchamiane tylko w przypadkach ściśle określonych przez art. 156 k.p.a. Przypadki te dotyczą jedynie sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadą, że trwałość decyzji ostatecznej i związana z nią pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady rządów prawa (państwa prawnego) urzeczywistniającego również zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP). 11. Najczęstszą, choć oczywiście nie wyłączną, przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie prawa przez organ administracji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Taki też zarzut wobec decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], postawili skarżący we wniosku z dnia 9 marca 2016 r. Do rażącego naruszenia prawa nie dochodzi jednak, gdy w subiektywnym przekonaniu strony miało miejsce działanie organu administracji niezgodne z prawem (contra legem) i uznawane przez stronę za poważne lub szczególnie dotkliwe. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma charakter zobiektywizowany. Decydują o tym łącznie trzy przesłanki: (a) oczywistość i bezsporność naruszenia prawa, (b) charakter przepisu, który został naruszony oraz (c) racje ekonomiczne lub gospodarcze, tj. skutki, które wywołuje kwestionowana decyzja (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2725/15). Oczywistość i bezsporność naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez proste ich zestawienie ze sobą. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, o rażącym naruszeniu prawa nie można mówić w przypadku wybrania jednej z wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, nawet jeśli później została ona uznana za nieprawidłową. Już sam fakt istnienia różnych wykładni przepisu prawa wskazuje, że nie występuje przesłanka rażącego naruszenia normy prawnej. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można więc stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. Odmienna wykładnia konkretnego przepisu prawa, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji (vide: wyroki NSA: z dnia 19 kwietnia 2013 r. sygn. II GSK 190/12; z dnia 8 września 2009 r., sygn. II GSK 1061/08; z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/16). W sposób rażący może zatem zostać naruszony wyłącznie przepis, który nadaje się do zastosowania w tzw. bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa, a skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, LEX nr 165717; także powołany już wyżej wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/16). Jednocześnie dodać należy, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa powinny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. Na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę m.in. w wyroku z dnia 25 września 2007 r. (sygn. akt II OSK 1111/06, LEX nr 494728), w którym to wskazał, że "O tym, czy naruszenie prawa jest ‘rażącym’, decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za ‘rażące’ należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Ponadto o ‘rażącym’ naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (...)". 12. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę powyższe kryteria nieważności decyzji, a także inne właściwe przepisy prawa, rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] lutego 2016 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], jest prawidłowe. W rozpatrywanej sprawie skarżący kwestionowali konkretne rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając wszakże mu, że nie uwzględnił innych, wcześniejszych decyzji własnych, orzeczeń sądów administracyjnych, a także istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Skarżący nie wzięli wszakże pod uwagę następujących istotnych przesłanek zaskarżonego rozstrzygnięcia. 13. Po pierwsze, przedmiotem postępowania była ocena wskazanej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego na inwestora. Mamy zatem do czynienia ze "sprawą indywidualną" (vide: J. Borkowski, Komentarz do art. 1 Nb 18, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wyd., Warszawa 2014, s. 11-13). Sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. to przedmiot postępowania prowadzonego przez organy administracji: w rozpatrywanym przypadku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego. Postępowanie to kończyło się konkretnymi rozstrzygnięciami: organ powiatowy nałożył na inwestorów obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na zamontowaniu krzyżulców wzmacniających konstrukcję ścian budynku gospodarczego w głębi działki nr [...] w [...] w gminie [...] oraz zainstalowanie urządzeń do odwodnienia powierzchni dachu i odprowadzenia wód opadowych poza podłoże fundamentów budynku gospodarczego zlokalizowanego w głębi ww. działki. Z kolei organ wojewódzki utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego. Powyższe oznacza, że organ powiatowy nie badał innych okoliczności odnoszących się bądź mogących mieć związek ze wskazanym budynkiem gospodarczym. Nie uczyniono tego, gdyż opisane wyżej obowiązki zostały nałożone na inwestorów na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr.bud., a więc w ramach postępowania administracyjnego, nazywanego legalizacyjnym. Prowadzone było ono zgodnie z art. 50 i art. 51 pr.bud., ze względu na prawną kwalifikację robót budowlanych podjętych wcześniej przez inwestorów przy ww. budynku gospodarczym. Należy zatem pamiętać, że w powyższym postępowaniu legalizacyjnym zarówno powiatowy, jak i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego nie mogli kontrolować ani wcześniejszych decyzji (lub postanowień) organów nadzoru budowlanego, ani też aktów organów administracji architektoniczno–budowlanej. W szczególności organy nadzoru budowlanego nie mogły również odnosić się w sposób krytyczny do wydanych wcześniej orzeczeń sądów administracyjnych. Podkreślmy więc: zakres sprawy administracyjnej, która doprowadziła do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. był bardzo wąski – dotyczył tylko wykonania ściśle określonych robót budowlanych wskazanych w decyzji PINB. W takim zatem postępowaniu nie można podnosić zarzutów, uwag lub komentarzy odnoszących się do innych zdarzeń lub innych aktów prawnych niż te odnoszące się bezpośrednio do decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. 14. Po drugie, tak jak wyjaśniono wyżej, w postępowaniu toczącym się z wniosku o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego właściwe organy administracji nie prowadzą postępowania dowodowego, a jedynie zobowiązane są stwierdzić, czy w odniesieniu do kwestionowanej decyzji zaistniała jedna z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. 15. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazali również takich okoliczności faktycznych ani prawnych, które uzasadniałyby twierdzenie, że wskazywana wielokrotnie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. była obarczona którąkolwiek z poniższych wad, tzn.: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W szczególności, wbrew twierdzeniom skarżących, ani Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, ani też Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie dopatrzyli się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie wskazano, choćby pośrednio, jakie przepisy zostały naruszone w sposób rażący, nie wykazano oczywistości i niewątpliwości tego naruszenia, ani nie wskazano, że kwestionowana decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], rodziła – sama z siebie – skutki społeczne, których nie sposób zaakceptować ze względu na ustawowe i konstytucyjne standardy państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej. Skarżący sugerowali zasadniczą nieprawidłowość rozmaitych innych aktów prawnych, ale zapominali, że nie są one przedmiotem postępowania w danej sprawie i nie mogą być uznane za przesłanki nieważności kwestionowanej decyzji nr [...], a przez to nie mogą przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji GINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. 16. Decyzja organu powiatowego nakładająca obowiązek wykonania przez inwestorów określonych robót budowlanych (krzyżulce, odwodnienie) była zatem, w świetle zgromadzonego materiału, w pełni prawidłowa. Zgodna z prawem była również decyzja organu powiatowego stwierdzająca wykonanie przez inwestorów nałożonych obowiązków. Nie można zatem zarzucić decyzji nr [...] niezgodności z prawem, a zwłaszcza rażącego naruszenia prawa. Dlatego też obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarówno z dnia [...] lutego 2016 r., jak i zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r., odpowiadają prawu. Powyższej oceny przyjętej przez Sąd nie podważają sugerowane przez skarżących naruszenia art. 7, 8, 9, 10 i 139 k.p.a., ani również niezgodność z art. 35, 36, 37, 107 i 136 k.p.a. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy dotyczącej wykonania przez inwestorów określonych robót budowlanych, zostały podjęte przez właściwe organy nadzoru budowlanego, w tym GINB. Brak zaufania, z jakim skarżący odnoszą się do czynności organów administracji w rozpatrywanej, wąsko określonej sprawie nie daje podstawy do przyjęcia, że przedmiotowe postępowanie toczyło się w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie stwierdzono również, żeby sposób informowania skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie nieważności decyzji nr [...]. Podobnie nie stwierdzono, żeby zasada czynnego udziału stron w postępowaniu była w istotnym zakresie naruszona. W ocenie Sądu, nie doszło również w sprawie do wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji na niekorzyść skarżących jako strony odwołującej się od decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym przez organ pierwszej instancji. Nie było bowiem w rozpatrywanej sprawie aktu (decyzji, postanowienia), który takiej korzyści skarżących broniłby. 17. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa, a skarga całkowicie niezasadna. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło