VII SA/Wa 202/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-09
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Marta Kołtun-Kulik, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej polegającej na przebudowie wiaty magazynowej w budynek garażowy, nakaz rozbiórki powinien obejmować cały obiekt, czy też jedynie te jego części, które naruszają prawo budowlane, a stan obiektu na dzień wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie budowy wiaty powinien być punktem odniesienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nakaz rozbiórki został wydany przedwcześnie, bez prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Organy nadzoru budowlanego nie w pełni wykonały zalecenia sądu z poprzedniego wyroku, który nakazywał ustalenie zakresu i charakteru robót budowlanych podjętych w stosunku do obiektu od 2009 do 2015 roku. Sąd podkreślił, że celem postępowania legalizacyjnego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, a nakaz rozbiórki powinien być orzeczony jedynie w zakresie niezbędnym do osiągnięcia tego celu, bazując na stanie obiektu z dnia wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie budowy wiaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku garażowego, który powstał w miejscu wiaty magazynowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do samowoli budowlanej i nakazały rozbiórkę obiektu. Skarżący podnosili, że organy nie uwzględniły ich argumentacji i nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił poprzednie decyzje, wskazując na konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego i zakresu robót budowlanych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Joanna Gierak-Podsiadły Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi R. K. i G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących R.K. i G. K. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po ponownym rozpatrzeniu odwołania Pani R. K. i Pana G.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...].12.2016 r., nakazującej Pani R. K. i Panu G. K. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku garażowego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,00 m x 6,80 m i wysokości 3,30 m usytuowanego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. P. [...] w W., powstałego w miejscu wiaty magazynowej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan sprawy wskazując, że PINB [...] prowadził postępowanie w sprawie samowolnej budowy budynku garażu o wymiarach ok. 5,00 m x 6,80 m i wys. 3,30 m, usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. P. [...] w W.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2016 r. PINB [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku garażowego o konstrukcji drewnianej o wymiarach ok. 5,00 m x 6,80 m i wysokości 3,30 m, usytuowanego na terenie działki przy ul. P. [...] w W., wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nałożył na Pana G.K. i Panią R. K., obowiązek dostarczenia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia następujących dokumentów:
- zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, w szczególności opinią rzeczoznawcy ds. przeciwpożarowych, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnego na dzień opracowania projektu,
W., dnia 14 listopada 2018 r.
- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przy piśmie z dnia 29.08.2016 r. inwestorzy złożyli 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz pismo Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z dnia [...].07.2016 r. informujące, iż na obszarze, na którym położona jest przedmiotowa działka, nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Następnie PINB [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].09.2016 r. wezwał Państwa R. i G. K. do usunięcia stwierdzonych braków i nieprawidłowości w złożonej dokumentacji.
Inwestorzy pismem z dnia 18.10.2016 r. poinformowali organ nadzoru budowlanego, iż podjęli decyzję o przywróceniu obiektu do stanu zgodnego z decyzją PINB [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r. tj. wiaty magazynowej, wobec której w/w decyzją umorzono postępowanie administracyjne.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 30.11.2016 r. upoważniony przedstawiciel organu nadzoru budowlanego ustalił, że w samowolnie wybudowanym budynku garażowym dokonano demontażu wrót garażowych i okna w ścianie frontowej. Pozostała część budynku pozostała bez zmian.
PINB [...] decyzją nr [...] z dnia [...].12.2016 r. nakazał Panu G.K. oraz Pani R. K. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku garażowego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,00 m x 6,80 m wysokość 3,30 m usytuowanego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. P. [...] w W., powstałego w miejscu wiaty magazynowej.
Pani Renata K. i Pan G. K. złożyli w ustawowym terminie odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.
[...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...] .02.2017 r. utrzymał w mocy decyzję na [...]. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 06.02.2018 r" sygn. akt VII SA/Wa 797/17 po rozpatrzeniu skargi Państwa R. i G. K. uchylił decyzję [...]WINB nr [...] z dnia [...].02.2017 r.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ II instancji wskazał, że w myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 443/09). Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że organ wydając niniejszą decyzję związany był oceną prawną i wskazaniem co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie, który zapadł w przedmiotowej sprawie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 06.02.2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 797/17 zobowiązujący organy nadzoru budowlanego do ustalenia jaki zakres robót budowlanych został podjęty w stosunku do przedmiotowego obiektu, usytuowanego na działce ew. nr [...], od 2009 r. do 2015 r., tj. do dnia wszczęcia postępowania administracyjnego oraz jaki był charakter tych prac.
Z ustaleń poczynionych przez organ powiatowy wynika, iż w wyniku dokonanych w dniu 23.10.2018 r. oględzin oraz analizy dokumentacji ustalono, iż kontrola przeprowadzona w dniu 14.11.2008 r. wykazała wybudowane zadaszenie składające się z drewnianych słupów oraz więźby dachowej drewnianej pokrytej blachodachówką. Zadaszenie na posadzce betonowej. Wiata posiadała trzy boki otwarte zaś czwarty przylegał do istniejącego na działce ew. nr [...] murowanego budynku gospodarczego (protokół nr [...] oraz załączona do niego dokumentacja fotograficzna) W przedłożonej ocenie technicznej dotyczącej robót budowlanych wykonanych przy budowie wiaty gospodarczej, sporządzonej przez mgr inż. T. W. wskazano, iż "wiata gospodarcza jest w dobrym stanie technicznym, nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia i może być użytkowana zgodnie z przeznaczeniem". Mając na uwadze powyższe PINB [...] decyzją nr [...] z dnia [...].02.2009 r. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie.
Natomiast podczas kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego przedstawiciela PINB [...] w dniu 23.06.2015 r. stwierdzono obudowanie ścian uprzedniej wiaty, zamontowanie wrót garażowych i stolarki okiennej. Podczas ponownej kontroli obiektu w dniu 07.01.2016 r. potwierdzono, iż ściany wiaty zabudowano płytami drewnopochodnymi, ocieplono płytami styropianowymi i wyprawą elewacyjną. Dostęp do budynku poprzez wrota garażowe. Materiał zdjęciowy jest jednoznaczny w tym zakresie. Powyższy stan potwierdza dokumentacja budynku z sierpnia 2016 r. sporządzona przez mgr. inż. T. W., w której podano, że przedmiotem jest budynek, posiadający fundamenty, ściany zewnętrzne i dach oraz instalację elektryczną (str. 3 i 4).
Aktualnie sporny obiekt budowlany o wym. ok. 5,0 x 6,8 m i wys. 3,30 m stanowi obiekt wykonany na płycie fundamentowej w technologii drewnianej ze ścianami zabudowanymi płytami drewnopochodnymi, ocieplonymi płytami styropianowymi i wyprawą elewacyjną, dach kryty blachodachówką. Wewnątrz wykonano posadzkę betonową pokrytą okładzinami ceramicznymi oraz oświetlenie elektryczne. Obecnie zdemontowano wrota garażowe - dostęp do obiektu otworem po zdemontowanych wrotach od fontu budynku.
Podkreślono, iż postępowanie zakończone decyzją nr [...] dotyczyło wyłącznie robót budowlanych polecających na wybudowaniu wiaty opisanej w protokole z oględzin z dnia 14.11.2008 r. nie zaś prac związanych z zabudową ścian i ociepleniem budynku, montażem okien i wrót garażowych oraz instalacji elektrycznej.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji nr [...] z dnia [...].02.2017 r., iż budynek garażu o wymiarach 5,00 m x 6,80 m i wysokości 3,30 m, usytuowany na działce [...] z obrębu [...] przy ul. P. [...] w W. posiada przegrody budowlane, fundamenty oraz dach i stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 ust. 2 Prawa budowlanego.
Tym samym uznano, iż w miejscu wiaty magazynowej przy ul. P. [...] w W. powstał nowy obiekt budowlany - budynek garażowy o wymiarach 5,00 m x 6,80 m i wysokości 3,30 m, na budowę którego inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w brzmieniu wprowadzonym nowelizacją z dnia 20.02.2015 r. (która weszła w życie w dniu 28.06.2015 r.) budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, w tym garaży o powierzchni zabudowy do 35 nr zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i wymaga jedynie dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno - budowlanej. Jednakże powyższa regulacja nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. W ocenie [...]WINB sporny obiekt budowlany nie jest bowiem obiektem wolnostojącym. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż garaż będący przedmiotem niniejszego postępowania dobudowany został do istniejącego już innego budynku garażowego murowanego, a konstrukcja dachu spornego obiektu budowlanego oparta jest na ścianie sąsiedniego budynku. Tym samym nie sposób uznać, aby sporny obiekt posiadał samodzielną konstrukcję.
Wobec powyższego organ powiatowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Przepis ten reguluje kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy nie narusza przepisów techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].05.2016 r. zobowiązano inwestorów - Pana G. K. i Panią R. K., do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.
Z uwagi na jedynie częściowe spełnienie powyższego obowiązku organ nadzoru budowalnego zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku garażu.
Wskazano, iż inwestorzy pouczeni zostali, że nieprzedłożenie żądanych dokumentów skutkować będzie rozbiórką obiektu. Pomimo upływu terminu, zobowiązani nie przedstawili wymaganych powyższym postanowieniem dokumentów, świadczących o woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej.
W judykaturze wskazuje się, iż zaniechanie przez stronę wykonania ciążących na niej wymogów warunkujących legalizację samowoli budowlanej, obliguje organ - w myśl art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego - do wydania decyzji rozbiórkowej. Procedura legalizacji samowoli budowlanej jakkolwiek prowadzona jest w interesie inwestora, to jednak nie ma on przymusu wykonywania nałożonych na nią obowiązków. W takim jednak przypadku zobowiązani winni liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (np. wyrok WSA w Gdańsku z 03.09.2014 r., II SA/Gd 115/14, WSA w Warszawie z dnia 19.01.2017 r" sygn. akt VII SA/Wa 155/16).
Najnowsze orzecznictwo sądowo - administracyjne wskazuje, iż wykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego czy nadbudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16.05.2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1009/17).
Odnosząc się ponownie do treści odwołania, [...]WINB wyjaśniono, iż stwierdzone w treści protokołu kontroli nr [...] z dnia [...].11.2016 r. zdemontowanie wrót garażowych oraz okna w ścianie frontowej w omawianym budynku garażu nie zmienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i nie czyni tego obiektu wiatą. Ponadto, należy zauważyć, że ze zdjęć załączonych do w/w protokołu kontroli wynika, że w ścianach altany nadal znajdują się zawiasy od przedmiotowych wrót, jak również nie zdemontowano części ściany frontowej, w której zamontowane było usunięte okno. Jakkolwiek "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione" (załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.), to takie świadome działanie inwestorów w sytuacji kiedy prowadzone jest postępowanie administracyjne, zmierzające do legalizacji budynku garażowego, można uznać jedynie za próbę obejścia prawa.
Zaaprobowanie stanowiska skarżących w w/w zakresie prowadziłoby do uznania, że zdemontowanie okien i drzwi w każdym budynku (nawet mieszkalnym) istniejącym oznaczałoby konieczność jego nowej kwalifikacji jako wiaty. Zdaniem [...]WINB taka interpretacja jest sprzeczna z podstawowymi zasadami logicznego myślenia oraz doświadczeniem zawodowym i życiowym. Stanowiłoby także akceptację przez organy próby obejścia prawa.
Wypełniając zalecenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 06.02.2018 r. zapadłego w niniejszej sprawie organy nadzoru budowanego ustaliły, iż przedmiotowe postępowanie nie jest tożsame z postępowaniem prowadzonym w sprawie wiaty magazynowej, zakończonym wydaniem decyzji PINB [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r. gdyż skutkiem wykonanych później przez inwestorów robót budowlanych (polegających m. in. na zabudowie ścian wiaty płytami drewnopochodnymi, ociepleniu płytami styropianowymi i wyprawą elewacyjną) było powstanie nowego obiektu budowlanego - garażu, wobec którego wszczęte zostało odrębne postępowanie. Samo dokonanie demontażu wrót i okna zamontowanego w ścianie frontowej nie świadczy o rozebraniu budynku, będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż nadal istnieje tożsamość badanego obiektu z przedmiotem prowadzonego postępowania.
Ponadto odnosząc się do dalszych wytycznych sadu administracyjnego tutejszy organ pragnie zwrócić uwagę na treść przepisu art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16.12.2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255), zgodnie z którym w sprawach prowadzonych w trybie art. 48 Prawa budowlanego wszczętych i niezakończonych do dnia 01.01.2017 r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Wobec powyższego wskazać należy, iż do czynności podejmowanych w niniejszym postępowaniu przez organ administracyjny po dniu 01.01.2017 r. stosuje się regulacje wprowadzone w/w ustawą. Wprowadzona nowelizacja w zakresie art. 48 Prawa budowlanego wprowadza zmiany jedynie w kwestii zaskarżalności postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust 2 Prawa budowlanego. Powyższe pozostaje bez wpływu na toczące się postępowanie, gdyż organ aktualnie znajduje się na etapie oceny decyzji rozbiórkowej nie zaś postanowienia zobowiązującego inwestorów do przedłożenia określonych ustawą dokumentów. W tym miejscu wskazać należy, iż powyższe postanowienie zostało wydane przez organ powiatowy na wcześniejszym etapie postępowania (w dniu 17.05.2016 r.) i zostało częściowo wypełnione przez Państwa R. i G. K.
Zdaniem organu skarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których została wydana, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji, w związku z czym należało utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na tę decyzję złożyli R. K. i G.K. Wskazali w niej jedynie, że organy nie uwzględniły ich argumentacji. W uzupełnieniu skargi z dnia 29 lipca 2019 roku podnieśli dodatkowo, że ustalony przez organy stan faktyczny nie jest prawidłowy. Wskazywali, iż w chwili umarzania postępowania w 2009 r. przez PINB postępowania dotyczącego budowy wiaty była ona zabudowana dwoma ścianami a trzecim bokiem przylegała do ściany innego budynku.
W związku z tym taki stan budynku należało uznać za zalegalizowany przez nadzór budowlany.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny były decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące Pani R. K. i Panu G. K. dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku garażowego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,00 m x 6,80 m i wysokości 3,30 m usytuowanego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. P. [...] w W., powstałego w miejscu wiaty magazynowej.
W ocenie Sąd nakaz ten został wydany przedwcześnie, bez prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Należy jednak zacząć od przypomnienia okoliczności istotnych dla niniejszego postępowania.
Wskazać w związku z tym należy, że w przedmiotowej sprawie orzekł prawomocnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 797/17 i w orzeczeniu z dnia 06.02.2018 r., uchylając zaskarżoną decyzję rozbiórkową, zobowiązał organy nadzoru budowlanego do ustalenia jaki zakres robót budowlanych został podjęty w stosunku do przedmiotowego obiektu, usytuowanego na działce ew. nr [...], od 2009 r. do 2015 r., tj. do dnia wszczęcia postępowania administracyjnego oraz jaki był charakter tych prac.
Nie przytaczając ponownie prawidłowo omówionego przez organ II instancji znaczenia art. 153 p.p.s.a. dla dalszego postępowania stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie w pełni wskazane w orzeczeniu zalecenia wykonał.
Nie budzi w sprawie wątpliwości stron postępowania, że przedmiotem postępowania są samowolnie wykonane roboty budowlane. Sąd takich wątpliwości również nie ma. Skład Sądu orzekający w tej sprawie podziela także argumentację organu II instancji w zakresie zastosowanego w sprawie trybu legalizacji samowoli budowlanej. W szczególności Sąd akceptuje stanowisko organu co do konieczności zastosowania art. 48 Prawa budowlanego ze względu na to, że przedmiotowy budynek nie jest wolnostojący.
Nie może też budzić wątpliwości obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki w sytuacji nie wywiązania się inwestora z obowiązków nałożonych na niego na podstawie art.48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
Spornym pozostaje jednak zakres przedmiotowy tej rozbiórki. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Należy też mieć na uwadze, że celem postępowania legalizacyjnego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że wymontowanie drzwi garażowych i okna nie doprowadziło obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Wracając do postępowania, które toczyło się w 2008 i 2009 roku przypomnieć należy, że inwestorzy dokonali zgłoszenia budowy wiaty. Na skutek przeprowadzonej przez PINB kontroli stwierdzono, że odstąpiono od dokonanego zgłoszenia poprzez zwiększenie parametrów obiektu. W toku postępowania legalizacyjnego sporządzono protokół oględzin oraz ocenę techniczną dotyczącą robót budowlanych wykonanych przy budowie wiaty gospodarczej autorstwa mgr inż. T. W. Mając na uwadze wnioski zawarte w ocenie technicznej PINB [...] decyzją nr [...] z dnia [...].02.2009 r. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie.
Należy zatem wskazać, że stanem prawnym usankcjonowanym ww. decyzją jest stan na dzień jej wydawania.
Zatem rolą organu w niniejszym postępowaniu było ustalenie jaki stan faktyczny został usankcjonowany w decyzji z dnia [...].02.2009 r. W tym zakresie za niewystarczające należało uznać powołanie się wyłącznie na protokół oględzin. Podstawą rozstrzygnięcia organu były dane zawarte w ocenie technicznej sporządzonej przez mgr inż. T. W. i do opisu tam zawartego należało odnosić zakres robót stanowiących przedmiot oceny w niniejszym postępowaniu.
W tym sensie postępowanie organu nie w całości wypełniało zalecenia WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 06.02.2018 r.
Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem organu, co do tego, że w miejscu istniejącej wiaty powstał nowy obiekt. Zgromadzony na tę chwilę materiał dowodowy w sprawie wskazuje na to, że doszło do przebudowy wiaty, w wyniku której powstał budynek gospodarczy.
Sąd podziela również stanowisko WSA w Krakowie wyrażone w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 448/2009, iż cechą charakterystyczną wiaty jest brak obudowania ścianami ze wszystkich stron, konstrukcje tego typu są całkowicie pozbawione ścian albo mają jedną, dwie lub trzy ściany. W ocenie Sądu nie ma też znaczenia jak te ściany są wykonane. Bez znaczenia dla kwalifikacji obiektu pozostają również ewentualne prace polegające na modernizacji istniejących ścian.
Reasumując należy wskazać, że nakaz rozbiórki może być orzeczony jedynie w zakresie niezbędnym do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z tym jaki istniał w chwili wydania decyzji z dnia [...].02.2009 r. Jeżeli jest tak jak twierdzą skarżący, że wiata była wówczas obudowana ścianami z dwóch stron, trzecią przylegała do innego obiektu a odsłonięta była czwarta ściana, to nie ulega wątpliwości, że całkowita rozbiórka tej czwartej ściany jest możliwa bez uszczerbku dla konstrukcji budynku, a obiekt w takim stanie będzie odpowiadał pojęciu wiaty.
Zatem organy ponownie dokonają ustaleń faktycznych w sprawie zmierzających do określenia stanu przedmiotowego obiektu na dzień 03.02.2009 r., w szczególności bazując na wskazywanej wyżej ocenie technicznej i ewentualnie orzekając nakaz rozbiórki rozważą możliwość częściowej rozbiórki obiektu, tak aby doprowadzić do stanu zaakceptowanego decyzją o umorzeniu postępowania.
Z powyższych powodów sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło