VII SA/Wa 2028/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-03
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu), pomimo nieudzielenia odpowiedzi na wezwania sądu dotyczące uzupełnienia wniosku?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał dostatecznie swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo wezwań sądu do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego dochodów, wydatków i źródeł utrzymania, wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku. Brak tych informacji uniemożliwia rzetelną analizę jego zdolności płatniczych i ustalenie, czy spełnia przesłanki z art. 246 § 1 PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.Stan faktyczny
Wnioskodawca D. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek dotyczył sprawy o wznowienie postępowania sądowego. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji materialnej, dochodów i wydatków. Po otrzymaniu częściowych wyjaśnień, sąd ponownie wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń, jednak wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2014 r. po rozpoznaniu wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1727/10 postanawia: odmówić D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.
W dniu 24 lutego 2014r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy D. S. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Podał, że posiada połowę bliźniaka we współwłasności o powierzchni 200 m ² oraz połowę działki
o powierzchni około 400 m ² z których, jak zaznaczył, nie uzyskuje żadnych dochodów tylko ponosi koszty.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 28 marca 2014r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje,
- czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z innymi osobami (np. z żoną, rodzicami, dziećmi, innymi osobami), jeśli tak należało wskazać te osoby oraz ich dochód , jeśli go uzyskują,
- wielkości domu w m² oraz miesięcznych kosztów jakie ponosi związanych z jego utrzymaniem (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, podatek, inne) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy oprócz posiadanej ½ części domu posiada mieszkanie lub nieruchomość rolną, jeśli tak należało je wskazać oraz ich wielkość w m ² lub hektarach,
- jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego ( tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, lekarstw) bądź przez kogo jest zaopatrywany w niezbędne do życia środki, odzież i żywność,
- czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji i koszty związane z utrzymaniem ( paliwo, ew. naprawy),
- czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 11 kwietnia 2014 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 9 kwietnia 2014r. wnioskodawca wskazał, że nie uzyskuje obecnie żadnych dochodów i jest zarejestrowany z Urzędzie Pracy
w W. Podał, że ponosi miesięcznie następujące koszty tj. opłatę za energię w wysokości ok. 200,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 30,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 110,00 złotych, wywóz śmieci ok. 40,00 złotych, zakup oleju opałowego ok. 400,00 złotych, zakup lekarstw 100,00 złotych. Po podsumowaniu wskazał, że wydatki te wynoszą ok. 780,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada obecnie żadnego dodatkowego źródła utrzymania, natomiast żadna z posiadanych nieruchomości nie przynosi dochodu. Dodał, że jest prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne.
Kolejnym zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2014r. wezwano ponownie wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie:
- z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje,
- czy otrzymuje zasiłek przyznawany osobom bezrobotnym, jeśli tak należało podać jego wysokość,
- czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia pieniężne, jeśli tak należało podać jego wysokość,
-skąd posiada środki finansowe na uiszczenia opłat wyszczególnionych w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. oraz na zakup lekarstw, które wynoszą w sumie około 780,00 złotych,
- z czego lub przy czyjej pomocy zakupuje żywność i inne niezbędne do utrzymania się i funkcjonowania produkty bądź też skąd lub od kogo je otrzymuje,
- z jakiego tytułu prowadzone jest przeciwko wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne,
- czy pozostaje z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym ( np. żoną, rodzicami, dziećmi, innymi osobami, jeśli tak należało wskazać dochód uzyskiwany przez tą osobę.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
Zarządzeniem z dnia 15 kwietnia 2014r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się i nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień. Przede wszystkim nie podał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje. Nie wskazał, czy utrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak to w jakiej wysokości, lub czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenie pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Wnioskodawca nie wyjaśnił, skąd posiada środki finansowe na uiszczenie opłat wyszczególnionych w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r. oraz na zakup lekarstw, które wynoszą w sumie około 780,00 złotych. Nie wyjaśnił także z czego lub przy czyjej pomocy zakupuje żywność i inne niezbędne do utrzymania się i funkcjonowania produkty, bądź też skąd lub od kogo je otrzymuje. Nie podał też z jakiego tytułu prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. Nie oświadczył również czy pozostaje z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym, jeśli tak należało podać dochód uzyskiwany przez tą osobę.
Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Dane podane w formularzu oraz w piśmie z dnia
9 kwietnia 2014r. nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy
w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło