VII SA/Wa 2044/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.D. i B.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.D. i B.D. na Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie : niewykonania wyroku w sprawie VII SA/Wa 1382/11 postanawia : przyznać Z.D. i B.D. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 28 października 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym w rubryce 2.1 wnioskodawca i jego adres wskazano jako wnioskodawców Z. i B.D., natomiast w punkcie 15 formularza podpis osoby wnoszącej podpis złożyła tylko Z. D. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 4 listopada 2013 r. wezwano B.D. do podpisania nadesłanego do Sądu formularza lub do nadesłania nowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy uzupełnionego i podpisanego przez wnioskodawcę. Powyższy brak należało uzupełnić w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem uznania, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony tylko przez Z. D. W dniu 13 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął uzupełniony i podpisany przez B. D. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanych w dniu 28 października 2013 r. oraz w dniu 13 listopada 2013 r. formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie zamieszkują i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, dlatego postanowiono ich wnioski rozpoznać łącznie jednym postanowieniem. Z nadesłanych formularzy wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z renty rolniczej jaką otrzymuje wnioskodawca w wysokości 634,67 złotych miesięcznie oraz z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w wysokości około 300,00 złotych miesięcznie. Łącznie miesięczny dochód wnioskodawców wynosi około 934,67 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni 88 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 20 8295 m ² oraz ciągnik Ursus [...] o wartości około 15.000,00 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy podali, że od kilku lat walczą z trudnościami finansowymi spowodowanymi trudnymi latami w gospodarstwie oraz ze złym stanem swego zdrowia. Oświadczyli, że z tego względu zmuszeni byli oddać część ziemi w dzierżawę, gdyż nie mając stałych świadczeń nie mogli pozbyć się gospodarstwa. Wnioskodawcy zaznaczyli, że stan zdrowia nie pozwala im na intensywną gospodarkę oraz zakup nowych maszyn, dlatego nie osiągają dobrych wyników finansowych. Zaznaczyli, że prowadzą tylko produkcję roślinną. Do nadesłanego w dniu 28 października 2013r. formularza dołączono dokumenty : kserokopię decyzji Prezesa kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] o wysokości przyznanej wnioskodawcy renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, kserokopię harmonogramu spłat kredytu zaciągniętego w dniu 7 maja 2013 r. na kwotę 15.000,00 złotych z terminem spłaty w dniu 6 maja 2014 r. oraz ratą w wysokości około 400,00 złotych za okres trzech miesięcy, potwierdzenie spłaty raty kredytu dokonane w dniu 10 września 2013 r. w wysokości 5.000,00 złotych, kserokopię składki za ubezpieczenie OC samochodu osobowego w wysokości 385,00 złotych, kserokopię składki tytułem polisy na kwotę w wysokości 382,00 złotych, kserokopię płatności składek na ubezpieczenie, kserokopię płatności za energię elektryczną na kwoty 52,41 złotych, 60,55 złotych oraz 60,55 złotych, kserokopię rachunku za wodę na kwotę 41,00 złotych, kserokopię paragonu za płatność w aptece na kwotę 246,06 złotych, kserokopię płatności na rzecz Urzędu Gminy P. w wysokości 24,00 złotych, kserokopię rachunku za telefon na kwotę 31,98 złotych, kserokopię wydruku z rachunku bankowego wnioskodawczyni za okres od dnia 1 lipca 2013 r. do 1 października 2013 r. Ze względu na niewystarczające dane do rozpoznania wniosku zarządzeniem z dnia 19 listopada 2013 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości dochodu, jaki wnioskodawcy uzyskują miesięcznie z tytułu dzierżawy posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 20,8295 m ². Zapytano wnioskodawców także, czy otrzymują dopłaty unijne lub inne do posiadanego gospodarstwa rolnego, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości oraz jakiego rodzaju produkcję roślinną prowadzą i jakie uzyskują miesięcznie dochody z tytułu jej prowadzenia. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem, czy uzyskują dochody z tytułu uprawy zbóż bądź innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy ponoszą, a jeśli tak, to jakie koszty związane z zakupem nawozów oraz koszty związane z zakupem paliwa do posiadanego ciągnika lub innych maszyn rolniczych. Wezwano wnioskodawców do złożenia oświadczenia na jaki cel zaciągnęli kredyt w wysokości 15.000,00 złotych w banku spółdzielczym w Z. w dniu [...] oraz do wskazania jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Zapytano wnioskodawców, czy uzyskują jakąkolwiek pomoc od dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz czy posiadają konta bankowe, jeśli tak, należało nadesłać kserokopię wyciągów z konta bankowego wnioskodawcy za dwa ostatnie miesiące, gdyż przy nadesłanym w dniu 28 października 2013 r. formularzu nadesłano jedynie wyciągi z konta bankowego wnioskodawczyni. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 2 grudnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. W nadesłanych dodatkowych wyjaśnieniach wnioskodawcy oświadczyli, że złożony przez nich wniosek o przyznanie prawa pomocy zawiera ich aktualną sytuację finansową. Zaznaczyli, że nie posiadają wiedzy, czy otrzymają i kiedy dopłatę oraz w jakiej wysokości, gdyż nie posiadają decyzji w sprawie dopłat, a z przepisów wynika, że są one wypłacane do 30 czerwca 2014 r. Wnioskodawcy podali, że biorąc pod uwagę nadmierne opady deszczu oraz cenę jęczmienia, który zasiali, uzyskaną z jego sprzedaży kwotę przeznaczyli na częściową spłatę kredytu w wysokości 5.000,00 złotych. Wnioskodawcy oznajmili, że ponoszą koszty związane z zakupem nawozów mineralnych, paliwa, środków ochrony roślin oraz części zamienne do posiadanego sprzętu, jednak są to wydatki, które są uzależnione od posiadanych finansów oraz finansowane z zaciągniętego kredytu. Wnioskodawcy wyjaśnili, że kredyt w wysokości 15.000,00 złotych został zaciągnięty na zakup środków do produkcji rolnej oraz na spłatę poprzedniego kredytu. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie otrzymują pomocy od dzieci, gdyż spłacają one własne kredyty studenckie oraz mieszkaniowe. Wskazali, że ponadto dzieci posiadają już własne dzieci, które uczęszczają do przedszkola, szkoły oraz na rehabilitację, co wiąże się również z dodatkowymi kosztami. Poinformowali, że nadesłane w dniu 28 października 2013 r. wyciągi z kont bankowych są jedynymi, które posiadają. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie zaś do treści art 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawcy utrzymujący się jedynie z dochodu o łącznej wysokości około 934,67 złotych miesięcznie nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że obecna sytuacja finansowa wnioskodawców jest na tyle trudna, że uzasadnia przychylenie się do wniosku i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od koszów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.