VII SA/Wa 2046/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2008 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] (nr [...] ), na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 2006r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118), dalej Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, nakazał S. Sp. z o.o. dokonanie rozbiórki nośnika reklamowego usytuowanego przy ul. S. w rejonie ul. H., na działce nr ew. [...], w obrębie [...]. W uzasadnieniu wskazano, że ww. nośnik został zrealizowany pomimo niezakończonego postępowania prowadzonego w trybie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz art. 30 ust 1 pkt 2 tej ustawy, co zostało potwierdzone dokumentacją fotograficzną. Korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] ([...]) organ nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów przewidzianych przepisami prawa. Wobec złożenia niekompletnych dokumentów, postanowieniem z dnia [...] ([...]) wezwano inwestora do ich uzupełnienia. Wraz z pismem z dnia 5 czerwca 2007r. inwestor przedłożył zaświadczenie wydane przez Prezydenta [...] z którego wynika, że brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym wzniesiono ww. nośnik. W tym stanie rzeczy organ wydał nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Decyzją z dnia [...] (nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...]. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej dodając, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w niniejszej sprawie, przy jednoczesnym braku ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącza możliwość legalizacji nośnika reklamowego oraz prowadzi do konieczności zastosowania przepisu art. 49b ust. 2 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów podniesionych w odwołaniu o braku odpowiedzi na wniosek inwestora z dnia 6 lipca 2007r. dotyczący przedłużenia terminu do uzupełnienia projektu zagospodarowania działki, jak również zarzutu naruszenia art. 10 §1 kpa. W skardze na to rozstrzygnięcie S. Sp. z o.o. wniosła o jego uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania i zarzuciła naruszenie: - art. 9 kpa poprzez nierozpatrzenie wniosku złożonego w wykonaniu postanowienia z dnia [...]; * art. 10 § 1 kpa poprzez brak powiadomienia o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy; * art. 7 i 77 kpa poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego oraz - art. 8 kpa poprzez brak szczegółowych wyjaśnień co do zebranych materiałów i dowodów. Skarżąca podniosła, że w wykonaniu postanowienia z dnia [...] złożyła pismo informujące o jego wykonaniu i uzupełnieniu dokumentacji wraz z wnioskiem o przedłużenie terminu do przedłożenia projektu zagospodarowania działki. Organ nie ustosunkował się do tego pisma i w dniu [...] wydał ww. decyzję, co narusza art. 9 i 10 § 1 kpa. Ponadto organ II instancji naruszył art. 107 § 3 kpa, gdyż w uzasadnieniu stwierdzono jedynie, że dalsze uzupełnienie dokumentacji o projekt zagospodarowania działki byłoby niecelowe i nie odniesiono się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. W ocenie skarżącej nie jest również możliwe zbadanie, czy dokonana przez organy ocena materiału dowodowego była prawidłowa ze względu na kryteria wskazane w art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...], którą [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] organu z dnia [...], nakazującą S. Sp. z o.o. dokonanie rozbiórki nośnika reklamowego usytuowanego przy ul. S. w rejonie ul. H. w W. W rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów administracji stanowi art. 49b ust. 2 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 tego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni -między innymi - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Sąd miał na uwadze, że wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt 37/06 opublikowanym w Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007r. Nr 247, poz. 1844 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu Trybunału podniesiono, że dysponowanie decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego, ustawodawca uczynił warunkiem zalegalizowania samowoli dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje plan miejscowy. Równocześnie warunkiem legalizacji samowoli dokonanej na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, ustawodawca uczynił uzyskanie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami tego planu, przy czym nie ma żadnych obostrzeń co do daty takiego zaświadczenia. Oznacza to faktyczne zróżnicowanie sytuacji prawnej sprawców samowoli, według kryterium obowiązywania na danym terenie planu miejscowego. Tymczasem adresatami regulacji poświęconej legalizacji samowoli są podmioty, które wybudowały obiekty budowlane bez pozwolenia na budowę, i to właśnie ten brak stanowi cechę relewantną. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów, wynikające z przyczyn od nich niezależnych (a do takich należy obowiązywanie, albo nieobowiązywanie, na danym terenie planu miejscowego), godzi w zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa oraz rodzi wątpliwości co do racjonalności działań prawodawcy. W ocenie Sądu, stwierdzenie niekonstytucyjności art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego we wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny zakresie winno mieć zastosowanie również odnośnie art. 49b pkt 2 Prawa budowlanego. Podkreślić bowiem trzeba, że regulacja dotycząca postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b jest tożsama z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 49b pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż oba przepisy - w zakresie w jakim określają wymóg posiadania przez inwestora ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego - mają identycznie brzmienie. W świetle powyższego, powinnością Sądu było uchylenie kontrolowanych decyzji, gdyż ich podstawę materialnoprawną stanowił przepis wyrażający te same treści, które zostały zakwestionowane ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (podobnie wyrok NSA z 28 sierpnia 2007r., I FSK 335/07). Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 11 sierpnia 1999 r, II SA 1027/99, Lex nr 4680; z 16 grudnia 2005r. I FSK 395/05, LEX nr 187699). Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1, z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. W związku z powyższym, ponownie rozpoznając sprawę, organy nadzoru budowlanego będą zobowiązane przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z zastosowaniem art. 49b pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu wynikającym z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ww. ustawy.