VII SA/Wa 2046/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2008r. po rozpatrzeniu odwołania R. Z., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].05.2008r. nakazującą zainteresowanemu rozbiórkę budynków gospodarczych (składanych z elementów blaszanych) usytuowanych na działce nr ew. [...] przy ul. [...] róg ul. [...] w W. Z uzasadnienia decyzji wynika, że czynności kontrolne z dnia 16.01.2007r. wykazały samowolne ustawienie przez zainteresowanego 3 budynków gospodarczych, nie będących w sposób trwały związanych z gruntem. Inwestor wezwany do wyjaśnień zobowiązywał się przenieść obiekty w inne miejsce w terminie 2 – miesięcy. Gdy ponowna kontrola 18.12.2007r. wykazała istnienie nadal tych obiektów, organ powiatowy wezwał inwestora do przedłożenia określonych dokumentów (postanowienie z dnia [...].02.2008r.). Niespełnienie powyższego obowiązku stanowiło podstawę nakazania rozbiórki powyższych obiektów. W wyniku odwołania opartego na twierdzeniu, że budynki stanowią ekspozycję reklamową, organ odwoławczy stwierdził, iż prawidłowa była ocena stanu faktycznego i prawnego w postępowaniu przed PINB i wyjaśnił, że aby zaliczyć tymczasowy obiekt budowlany do eksponatu wystawowego w rozumieniu prawa budowlanego, należy mieć jednoznacznie określone przeznaczenie terenu na cele wystawowe. Zważywszy, iż dla terenu działki nr ew. [...] w W. brak jest od 1.01.2004r. obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotowe budynki gospodarcze w myśl art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego podlegały obowiązkowi zgłoszenia. Niedopełnienie tego obowiązku przez inwestora stanowi samowolę budowlaną w świetle art. 49 b ustawy. Przewidziana prawem możliwość legalizacji obiektów wymagała spełnienia łącznie dwóch przesłanek tj. zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie naruszenia przepisów techniczno – budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Aby ustalić spełnienie tych warunków nałożono na inwestora obowiązek w trybie art. 49 b ust. 2 Prawa budowlanego a brak wykonania tego obowiązku obligował organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł inwestor domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 25 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i przyjęcie, że przedmiotowe obiekty to tymczasowe obiekty budowlane zamiast obiekty stanowiące eksponaty wystawowe, naruszenie art. 30 ust. 5 ustawy i oparcie się na piśmie informacyjnym z dnia 7.05.2008r. a także naruszenie art. 7, 11 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącego, jego oświadczenia i wyjaśnienia a także dokumentacja fotograficzna i treść protokołów PINB z 15.03, 15.06 i 18.12.2007r. sprzeciwiają się stanowisku organu, a w materiale sprawy brak jest dowodów które wskazywałyby na inny stan faktyczny sprawy. Organ nie podjął niezbędnych kroków w celu ustalenia prawdziwego stanu faktycznego a szczególnie charakteru i funkcji przedmiotowych obiektów blaszanych. Jak wskazał dalej skarżący nawet gdyby przyjąć, że są to obiekty podlegające zgłoszeniu to i tak nieprawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego jeżeli zważyć, że G. Z. będąca współposiadaczem gruntu, wystąpiła z pismem z dnia 27.03.2008r. do stosownego organu, zgłaszając postawienie boksów blaszanych będących ekspozycją handlowo – reklamową. Jeżeli przyjąć zapis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego o sprzeciwie, to organ w tej sprawie zachował się biernie aż do 7.05.2008r., gdy wskazał na braki zgłoszenia (przekroczenie terminu na złożenie sprzeciwu). Nadto decyzja PINB adresowana była tylko do R. Z., zaś decyzja odwoławcza już do obu współposiadaczy, zatem nie jest jasne kto jest adresatem decyzji organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd uwzględnił skargę lecz – co należy podkreślić – z innych motywów niż w niej wskazane. Kontrolą sądową objęta została decyzja organu odwoławczego wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w przedmiocie nakazu rozbiórki budynków gospodarczych nie będących trwale związanych z gruntem jako inwestycji wykonanej samowolnie. Mając na uwadze przewidzianą prawem legalizację obiektów, organ postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2008r. nałożył na inwestora określony obowiązek, który nie został wykonany, co stało się podstawą do wydania nakazu rozbiórki. W rozpatrywanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów administracji stanowił art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni -między innymi - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust.2, stosuje się przepis ust.1 Rozpatrujące sprawę organy nie wzięły jednak pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007r. sygn. akt 37/06 (Dz. U. z dnia 29.12.2007r. Nr 247, poz. 1844) w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 07.1994r. – Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Stwierdzenie niekonstytucyjności art. 48 ust. 2 pkt 1 b Prawa budowlanego we wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny zakresie w ocenie Sądu - winno mieć zastosowanie również odnośnie art. 49b pkt 2 Prawa budowlanego. Podkreślić bowiem trzeba, że regulacja dotycząca postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b jest tożsama z postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 49b pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż oba przepisy - w zakresie w jakim określają wymóg posiadania przez inwestora ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego - mają identyczne brzmienie. W świetle powyższego, powinnością Sądu było uchylenie kontrolowanych decyzji, gdyż ich podstawę materialnoprawną stanowił przepis wyrażający te same treści, które zostały zakwestionowane ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (podobnie wyrok NSA z 28.08.2007r., I FSK 335/07). Jest bowiem zasadą, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 11.08.1999r., II SA 1027/99, Lex nr 4680; z 16.12.2005r. I FSK 395/05, LEX nr 187699). Zgodnie z art. 145a § 1 kpa orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6.01.1999r., III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1, z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym. W związku z powyższym, ponownie rozpoznając sprawę, organy nadzoru budowlanego będą zobowiązane przeprowadzić postępowanie z zastosowaniem art. 49b pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu wynikającym z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ustalenia te winny być dokonane z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, w tym ustalenie stron postępowania w związku z argumentacją dot. pominięcia G. Z. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 ustawy.