VII SA/Wa 2055/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-18
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Daria Gawlak - Nowakowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji, która jest podstawą postępowania egzekucyjnego, a jednocześnie toczy się postępowanie sądowe ze skargi na postanowienie wydane w tym postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że organ błędnie zinterpretował art. 135 PPSA. Przepis ten nie pozwala sądowi na objęcie kontrolą decyzji merytorycznej w postępowaniu wszczętym skargą na postanowienie egzekucyjne, gdyż są to odrębne sprawy. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji była zatem przedwczesna.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nakazującej obniżenie poziomu hałasu. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nie jest to możliwe, gdy toczy się postępowanie sądowe ze skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym tej decyzji. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. P. [...] w W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. P. [...] w Warszawie kwotę 340 złotych (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. (znak: [...],[...]) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. P. [...] w W. spowodowanie obniżenia poziomu dźwięku hałasu przenikającego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. P. [...] podczas pracy dźwigu osobowego zainstalowanego w tym budynku do wartości dopuszczalnych. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna.
W związku z powyższym organ wszczął postępowanie egzekucyjne wydając w dniu [...] września 2011 r postanowienie o nałożeniu grzywny .
Po rozpatrzeniu zażalenia, Wspólnoty Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. P. [...] w W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., postanowieniem [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. (znak: [...],[...]) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. P. [...] w W. złożyła skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Następnie, pismem z dnia 5 marca 2012 r., Wspólnota Mieszkaniowa wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., postanowieniem [...] z dnia [...] marca 2012 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] a organ II instancji GIS zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie niewazności decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. podzielając prezentowany przez organ pierwszej instancji pogląd, zgodnie z którym, po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie jest możliwe, w stosunku do tego samego aktu administracyjnego, wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności.
Zdaniem organów decyzja Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...]czerwca 2010 r. (znak: [...],[...]) i postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. (znak: [...],[...]) pozostają ze sobą w związku funkcjonalnym.
Należy więc przyjąć, że oba akty zostały wydane w ramach jednej sprawy dlatego organ kierując się postanowieniami przepisu art. 135 p.p.s.a.p.s.a. który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Zdaniem GIS na skutek skargi wniesionej na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. (znak: [...],[...]), Wojewódzki Sąd Administracyjny może ocenić również decyzję Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] czerwca 2010 r.
Organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2010 r. (znak: VI SA/Wa 802/10), "przepis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala sądowi na objęcie kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadło, jeżeli mieszczą się one w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę. Rozpoznaniem tym powinny być objęte wszystkie decyzje dotyczące tej samej sprawy, czyli dotyczące konkretyzacji danego stosunku materialno-prawnego.
W skardze skierowanej do Sądu Wspólnota zaskarżonej decyzji zarzuciła:
naruszenie art. 61a § 1 KPA polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy w sprawie nie występują żadne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania,
naruszenie art. 7 KPA polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego poprzez pochopne uznanie, że pomiędzy postępowaniem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie wszczętym pod sygn. akt: VII SA/Wa 693/12 a niniejszym postępowaniem, którego wszczęcia Wspólnocie Mieszkaniowej odmówiono, zachodzi tożsamość przedmiotowa co do treści praw i obowiązków strony, a także ich podstawy prawnej i faktycznej, podczas gdy istnieją uzasadnione obawy co do zasadności takiego stanowiska,
naruszenie art. 124 § 2 KPA polegające na niewskazaniu w zaskarżanym postanowieniu wszystkich 'elementów wymaganych dla uzasadnienia, w szczególności jedynie na przytoczeniu przez Organ fragmentów orzeczeń wydanych w innych sprawach, lecz bez żadnego konkretnego odniesienia się do niniejszej sprawy (w tym brak wskazania w uzasadnieniu na czym polega rzekoma tożsamość przedmiotowa co do treści praw i obowiązków strony, a także ich podstawy prawnej i faktycznej pomiędzy niniejszą sprawą a sprawą wszczętą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt: VII SA/Wa 693/12, brak wskazania jakie konkretne elementy świadczą o tej tożsamości),
naruszenie art. 11 KPA polegające na niewyjaśnieniu stronie zasadniczych przesłanek, którymi kierował się Organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia (m.in. brak wskazania na czym polega rzekoma tożsamość przedmiotowa co do treści praw i obowiązków strony, a także ich podstawy prawnej i faktycznej pomiędzy niniejszą sprawą a sprawą wszczętą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt: VII SA/Wa 693/12, brak wskazania jakie konkretne elementy świadczą o tej tożsamości),
naruszenie art. 8 KPA polegające na wydaniu przez Organ postanowienia, które w żaden sposób nie budzi zaufania strony do władzy publicznej, lecz wywołuje wręcz przeciwny efekt i wrażenie, że Organ - pomimo istnienia ewidentnych podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z [...] czerwca 2010 r. wydanej z rażącym naruszeniem prawa - usiłuje nie dopuścić, aby postępowanie nieważnościowe tej decyzji w ogóle zostało wszczęte i czyni wszystko, aby rażące naruszenia dokonane przy wydawaniu tej decyzji nigdy nie "ujrzały światła dziennego",
naruszenie art. 6 KPA polegające na braku działania przez Organ na podstawie przepisów prawa, lecz oparcie się wyłącznie na orzeczeniach sądów administracyjnych wydanych w innych sprawach i w zupełnie odmiennych stanach faktycznych nie mających nic wspólnego z niniejszą sprawą (orzeczenia przywołane przez organ dotyczą zaskarżania jednej - tej samej decyzji, natomiast w niniejszej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa: 1/ zaskarżyła do sądu administracyjnego postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz 2/ zażądała stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym - czyli w każdym z tych postępowań zaskarżono inne orzeczenia).
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko i wniósło oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej a skrócie p.p.s.a. kontrola, o której mowa polega na orzekaniu miedzy innymi w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym i stosowaniu środków przewidzianych ustawą. Podstawowym środkiem kontroli jest uchylenie zaskarżonego aktu, gdy Sąd stwierdzi, że zaistniała któraś z przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. tj. nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 i 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga na podstawie akt i w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice danej sprawy wyznacza zaś konkretny akt wydany przez organ administracji publicznej w trybie określonym przez przepisy przewidujące obowiązek bądź możliwość wydania takiego aktu.
Na wstępie wypada przypomnieć, że powołany w skardze art. 135 p.p.s.a. zdaniem organu, powinien być zastosowany przez sąd w postępowaniu sądowym wszczętym ze skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym również w odniesieniu do ostatecznej decyzji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. P. [...] w W. spowodowanie obniżenia poziomu dźwięku hałasu przenikającego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. P. [...].
Takie stanowisko organu i rozumienie tego przepisu spowodowało odmowę wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w stosunku do ostatecznej decyzji będącej źródłem obowiązku.
Sąd nie zgadza się z tym stanowiskiem, ponieważ art. 135 p.p.s.a. nie może mieć zastosowania w postępowaniu przed Sądem Administracyjnym wszczętym ze skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w odniesieniu do decyzji stanowiącej źródło obowiązku realizowanego w trybie egzekucji administracyjnej, ponieważ przedmiotem postępowania egzekucyjnego w administracji jest sprawa odmienna od sprawy będącej przedmiotem administracyjnego zobowiązującego podmiot do określonego działania np. wykonania określonych robót budowlanych (postępowania atrybucyjnego tak np. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 296).
W tym miejscu Sąd zacytuje fragment uzasadnienia wyroku NSA z dnia 20 marca 2008r. II FSK 165/07, który powinien całkowicie wyjaśnić błędne stanowisko organu - "interpretacja przepisu art. 135 p.p.s.a. nie może ignorować założeń kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, w tym wymagań formalnych związanych z jej uruchomieniem. Kształtują one warunki, tryb i termin wniesienia skargi do Sądu, jak również formę i składniki treści. Podzielenie poglądu, że badając np. zgodność z prawem postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela o uznaniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione, Sąd Administracyjny mógłby rozpoznać zarzuty skarżącego dotyczące decyzji organu I instancji, rozstrzygającej "sprawę materialną", byłoby równoznaczne z usankcjonowaniem obejścia wzmiankowanych rygorów, w tym zasady uprzedniego wyczerpania przysługujących skarżącemu środków obrony (art. 52 p.p.s.a.). "
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organ pierwszej instancji powinien ponownie przeanalizować możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. i po ewentualnym wszczęciu postępowania odnieść się do zarzutów merytorycznych wniosku, a to nakazuje Sądowi, uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło