VII SA/Wa 206/04
WyrokWSA w Warszawie2005-09-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego przyłącza wodno-kanalizacyjnego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, w tym daty i zakresu wykonanych robót budowlanych, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w szczególności znowelizowanej ustawy Prawo budowlane. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał R. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego przyłącza wodno-kanalizacyjnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący R. C. kwestionował zasadność decyzji, twierdząc, że nie zrealizował wszystkich wskazanych robót budowlanych i że organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny. W trakcie postępowania przed sądem ujawniono, że budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych od 11 lipca 2003 r. wymaga jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, a także uzyskano postanowienie sądu zezwalające na wykonanie przyłącza.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2005 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przyłącza wodno-kanalizacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] listopada 2003 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał R. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego przyłącza wodno-kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w W. przy ul. P.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż na wniosek inwestora R. C. Starosta W. decyzją z dnia [...] lipca 2002r.. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego i przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego przy ul. P.
W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję, a Starosta [...] ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę z uwagi niedysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane.
Inwestor nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zrealizował roboty budowlane, co potwierdzone zostało podczas oględzin w dniu 29 września 2003r.
Odwołanie od tej decyzji wniósł R. C. W obszernym piśmie przedstawił historię budynku, o który toczy się spór z przyrodnią siostrą K. P. Wskazał jednocześnie, iż wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o wydanie orzeczenia zezwalającego na dokonanie czynności, które zastąpi brak zgody K. P.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielając w pełni stanowisko organu pierwszej instancji wyjaśnił, iż w sprawie niesporne jest rozpoczęcie i zrealizowanie przez skarżącego robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co narusza art. 28 Prawa budowlanego.
Orzeczenie w tych warunkach nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego przyłącza wodnokanalizacyjnego było prawidłowe i brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł R. C.
Zdaniem skarżącego realizacja decyzji nakazującej rozbiórkę przyłącza wodno-kanalizacyjnego nie może być przez niego wykonana, gdyż obejmuje roboty budowlane, których w ogóle nie zrealizował. Dotyczy to przyłącza wodnego, które nie zostało zbudowane. Organy mało wnikliwie przeprowadziły postępowanie i nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji.
Pismem z dnia 15 marca 2004r. skarżący wniósł o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego przedstawiając jednocześnie postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 2004r., którym Sąd zezwolił mu na wykonanie przyłącza wodno-kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego położonego w W. przy ul. P.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 30 września 2004r. po wyjaśnieniu i rozważeniu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy przychylił się do propozycji przeprowadzenia postępowania mediacyjnego i zmiany własnej decyzji z [...] grudnia 2003r..
Organ wskazał, iż wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę było przedwczesne i nie poprzedzone postępowaniem legalizującym samowolne wykonane roboty budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które strona podniosła w skardze.
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzji i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 7 i 77 kpa. Podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby następnie w oparciu o cały materiał dowodowy podjąć decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty albo w inny sposób zakończyć sprawę w danej instancji. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego jest podstawą realizacji naczelnej zasady postępowania – zasady prawdy obiektywnej i ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności zawartej, w art. 6 kpa.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji naruszyły omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wszczynając we wrześniu 2003r. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanego przez skarżącego przyłącza wodno-kanalizacyjnego obowiązany był przede wszystkim zastosować znowelizowane przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718).
W znowelizowanej ustawie przyjęto odrębną regulację dla spraw dotyczących legalizacji samowoli budowlanej dotyczącej obiektów budowlanych lub ich części albo robót wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i odrębną dla spraw dotyczących legalizacji samowoli budowlanej dotyczącej obiektów budowlanych lub ich części albo robót wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia, bądź mimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W toku postępowania administracyjnego organ nadzoru zobowiązany był także do ustalenia daty wybudowania przyłącza. Zgodnie, bowiem ze znowelizowanymi przepisami ustawy Prawo budowlane od dnia 11 lipca 2003r. (art. 29 ust. 1 pkt 20) budowa przyłączy, w tym wodociągowych i kanalizacyjnych nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia.
Z protokołu oględzin znajdującego się w aktach sprawy wynika jedynie, iż inwestor wykonał przyłącze wodno-kanalizacyjne przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na jego budowę. Ustalenie daty wybudowania przyłącza pozwoli organowi na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Niezależnie od powyższych uchybień wskazać należy, iż organy obu instancji nie ustaliły zakresu wykonywanych przez inwestora robót.
W odwołaniu wniesionym od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę przyłącza wodno-kanalizacyjnego skarżący podał, iż wykonał jedynie przyłącze kanalizacyjne. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany był ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ustalające m.in. zakres wykonanych samowolnie przez inwestora robót budowlanych, a nie ograniczać się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji, nie czyniąc własnych ustaleń, ani nie odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu.
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone przez organy administracji publicznej. Kontrola aktów administracji dokonywana przez sądy administracyjne nie może opierać się na niejasnych ustaleniach stanu faktycznego nie dających możliwości udzielenia odpowiedzi na zarzuty strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w wyroku. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło