VII SA/Wa 2068/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-01

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego możliwe jest wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej pozwolenia na rozbiórkę, gdy nie zachodzi tożsamość materialnoprawna spraw?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy zaskarżona decyzja dotyczy kwestii proceduralnych (umorzenie postępowania odwoławczego), a decyzja organu pierwszej instancji odnosi się do kwestii materialnoprawnych (pozwolenie na rozbiórkę), nie zachodzi tożsamość przedmiotowa ani materialnoprawna spraw. W konsekwencji, w postępowaniu dotyczącym decyzji czysto procesowej nie można wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji, gdyż znajduje się ona poza granicami sprawy w ujęciu materialnym. Ponadto, strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta zezwalającej na rozbiórkę budynku. W ramach skargi złożono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta, argumentując zagrożeniem dla zdrowia, życia i środowiska (emisja azbestu, niewystarczające zabezpieczenia sąsiednich obiektów). Inwestor wniósł o oddalenie wniosku, twierdząc brak uprawdopodobnienia przesłanek. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [....] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. W skardze do Sądu na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...] zezwalającej na rozbiórkę budynku przy ul. A. w W. – strona skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] o zezwoleniu na rozbiórkę. Wniosek został sprecyzowany pismem z dnia 20 września 2016 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku w sposób opisany w projekcie złożonym przez inwestora stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia nie tylko osób przebywających na terenie placu budowy, ale również osób przebywających w sąsiedztwie nieruchomości, na której będą prowadzone prace budowlane, czyli m. in. mieszkańców i użytkowników lokali w budynku przy A.[...] w W. Strona skarżąca podniosła, że wielokrotnie wskazywała na fakt szkodliwości emisji do środowiska włókien azbestowych stanowiących śmiertelne zagrożenie dla osób przebywających w pobliżu terenu, na którym prowadzone będą prace rozbiórkowe. Dodała, że wielokrotnie wykazywała niewystarczające zabezpieczenie konstrukcji budynku będącego własnością Wspólnoty. Podniosła, że inwestor nie przeprowadził jakiejkolwiek oceny wpływu prac rozbiórkowych na sąsiednie nieruchomości, a także nie przedstawił oceny stanu technicznego budynku. Zdaniem strony skarżącej wykonanie decyzji, wydanej po wadliwie przeprowadzonym postępowaniu (w trakcie którego nie zweryfikowano kwestii zabezpieczenia sąsiednich obiektów), grozi wystąpieniem uszkodzeń na sąsiednim budynku, co niewątpliwie stanowi okoliczność uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji, ponieważ wiąże się z możliwością zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. W piśmie z dnia [...] września 2016 r. strona skarżąca podała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbiórką przedmiotowego budynku prowadzonych niezgodnie z projektem rozbiórki do czasu wykonania zabezpieczeń budynku w zakresie rozstawienia rusztowań systemowych wzdłuż wszystkich elewacji i ich osłonięcia podwójnie siatkami elewacyjnymi. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. inwestor – C. [...] wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o zezwoleniu na rozbiórkę. W jego ocenie strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania pozwolenia na rozbiórkę. Ograniczyła się do przedstawienia ogólnikowych twierdzeń, których nie poparła stosowną argumentacją. Nie wykazała, że roboty rozbiórkowe stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz zagrożenie dla środowiska. Ponadto podał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] zostało uchylone postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej p.p.s.a., zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie decyzji pod warunkiem zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać zarówno skarżącego, jak i pozostałe strony postępowania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W pierwszej kolejności Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane "w granicach tej samej sprawy" rozumianej, jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc identyczność podmiotowa i przedmiotowa, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Za takim rozumieniem tego zwrotu pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, publ. ONSA 2001/1/7, podjętej na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy p.p.s.a., ale w tej mierze zachowującej aktualność także obecnie i stwierdził w niej, że zwrot "w granicach danej sprawy" dotyczy sprawy w ujęciu materialnym. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2012 r. II OZ 138/12 LEX nr 1121276; z 19 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 441/15, LEX nr 1 712 289; uchwała składu 7 sędziów NSA z 27 czerwca 2000 r. FPS 12/99 r. LEX nr 41266). W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji - Prezydenta [...] dnia [....] lutego 2016 r. pozwalającej C. [...] na rozbiórkę budynku przy ul. A. w W. Natomiast objęta skargą jest decyzja organu odwoławczego – Wojewody [...], umarzająca postępowanie odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej. Celem postępowania o udzielenia pozwolenia na rozbiórkę jest zbadanie przez organ zachowania przez inwestora ustawowo zakreślonych warunków dla legalnego prowadzenia prac rozbiórkowych. Kwestia udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oraz kwestia uprawnienia strony do występowania w postępowaniu prowadzonym w tym przedmiocie nie zachowują tożsamości materialnoprawnej, czyli w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie rozstrzyga o prawidłowości decyzji objętej odwołaniem. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów dotyczących podstaw umorzenia postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu, skoro zaskarżona decyzja dotyczy kwestii proceduralnych – umorzenia postępowania odwoławczego, zaś decyzja organu pierwszej instancji odnosi się do kwestii materialnoprawnych – pozwolenia na wykonanie rozbiórki, uznać należy, że nie zachodzi w takiej sytuacji tożsamość przedmiotowa spraw, dlatego też decyzji organu I instancji nie można wstrzymać w postępowaniu dotyczącym decyzji czysto procesowej - umarzającej postępowanie odwoławcze z przyczyn proceduralnych. Nie można bowiem uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. W związku z powyższym, należało przyjąć, że w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, gdyż akt ten znajduje się poza granicami niniejszej sprawy w ujęciu materialnym. I wreszcie, pomimo zawartych powyżej rozważań, odnosząc się do wniosku strony skarżącej Sąd kierował się także regułą, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że realizacja inwestycji polegającej na rozbiórce budynku może narazić ją na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku strony skarżącej oraz inwestora powoduje, że składający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był obowiązany do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. W ocenie Sądu pozbawione szerszego uzasadnienia ogólnikowe twierdzenia strony, że w następstwie wykonania decyzji może zaistnieć zagrożenie dla zdrowia i życia nie tylko osób przebywających na terenie placu budowy, ale również osób przebywających w sąsiedztwie nieruchomości, w tym w budynku przy Al.[...] w W., a także powołanie się na niewystarczające zabezpieczenie konstrukcji budynku będącego własnością Wspólnoty nie mogą stanowić podstawy do udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej. Nie przesądzają o konieczności wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na prowadzenie takich prac. Żadna inwestycja nie mogłaby przebiegać prawidłowo gdyby wstrzymywano każdą decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę tylko dlatego, że w otoczeniu terenu inwestycyjnego znajdują się inne budynki, w których mieszkają bądź pracują ludzie. Oczywistym jest, że każda tego typu inwestycja jest uciążliwa dla otoczenia. Konkludując, Sąd podejmując takie rozstrzygnięcie bierze pod uwagę kwestie materialnoprawne, przekonywujące umotywowanie wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonalności oraz analizę istniejących oraz potencjalnych kolizji różnych interesów, a więc nie tylko strony skarżącej, ale również inwestora. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło