VII SA/Wa 2070/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-21

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zawiesić postępowanie odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia innej sprawy sądowej lub karnej, które nie mają bezpośredniego związku przyczynowego z rozstrzygnięciem tej sprawy?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma obowiązku zawiesić postępowania odwoławczego, jeśli nie istnieje bezpośredni związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym rozstrzyganym przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest obligatoryjne tylko wtedy, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego wydanie decyzji byłoby niemożliwe.
Stan faktyczny
Skarżący P.P. wniósł skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z września 2010 r., który odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego dotyczącego nakazu dokończenia robót budowlanych na działce. Skarżący argumentował, że postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sądowego sporu o prawo własności działki oraz innych postępowań karnych i administracyjnych dotyczących sąsiadów i pracowników organu. Twierdził, że istnieje związek między tymi sprawami a postępowaniem odwoławczym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] września 2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960Y. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia P.P., utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2010r., odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2010r. nakazującej J. i Z.P. dokończenie robót budowlanych dotyczących utwardzenia działki przy ul. [...] w [...]. Organ wyjaśnił pojęcie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc że w tej sprawie nie występują przesłanki określone ww. przepisie. Toczące się postępowania: o prawo własności działki nr [...] oraz w zakresie odpowiedzialności karnej sąsiadów za prowadzenie ww. robót oraz uchybień pracowników organu powiatowego nie stanowią zagadnienia wstępnego. Nie istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy powyższymi sprawami, a rozstrzygnięciem przez organ zobligowany do zawieszenia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie złożył P.P. domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji, względnie stwierdzenia ich nieważności, oraz obciążenia Z. i J.P. kosztami postępowania. Ponadto, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt IC 280/10 przed Sądem Rejonowym w [...]. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło i miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skarżący wskazał, że podstawą wydanych rozstrzygnięć jest przekonanie organów, że przedmiotem postępowania w sprawie nielegalnego utwardzenia części ww. działki, nie musi być również nałożenie obowiązku wskazania lokalizacji miejsc postojowych na utwardzeniu. Przepisy § 18, § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzeń Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. 2002, Nr 85, poz. 690 ze zm.) oraz § 8 ust. 1, § 8 ust. 2 pkt 3-4 i § 8 ust. 3 pkt 2 oraz z 3 lipca 2003r. (Dz.U. 2003, Nr 120, poz. 1133 ze zm.) w zw. z art. 50 i nast. Prawa budowlanego nakładają na inwestora obowiązek zapewnienia dostatecznej dla danego obiektu liczby miejsc postojowych dla samochodów, co dotyczy również domów jednorodzinnych. Miejsca te należy zaprojektować na terenie obiektu budowlanego, muszą one mieć charakter trwały, co przemawia wprost za lokowaniem ich na utwardzeniu. Zdaniem skarżącego, przy takim założeniu istnieje oczywista zależność między wynikiem sprawy sądowej o prawo własności ww. działki a przedmiotem postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie. Wówczas to, kto obecnie i w przyszłości będzie właścicielem działki [...], ma prejudycjalne znaczenie dla meritum tego postępowania, gdyż jednym z zarzutów odwołania jest niewykonanie zgodnej z prawem lokalizacji miejsc postojowych, nałożonego postanowieniem z [...] lutego 2010r. Inwestorzy będą bowiem musieli wykonać ww. obowiązek. Skarżący podniósł, że krawędź nielegalnego utwardzenia na działce sąsiadów jest oddalona zaledwie o 1,5m od prawnej granicy jego działki [...], co w świetle § 19 ust. 2 pkt 1 cyt. rozp. z 12 kwietnia 2002r., wyklucza lokowanie tam miejsc postojowych. Tymczasem właśnie ten skraj utwardzenia jest najbardziej dogodnym dla sąsiadów miejscem parkowania i w tym celu jest wykorzystywany. W ocenie skarżącego, bez ustalenia stanu faktycznego i zebrania dowodów, organ nie mógł merytorycznie rozpatrzeć zasadności zawieszenia postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy miał bezwzględny obowiązek odnieść się wyczerpująco do każdego z zarzutów zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] września 2010r., utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2010r., którym organ ten odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] lutego 2010r. nakazującej dokończenie utwardzenia działki przy ul. [...] w [...]. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w wyniku rozparzenia wniosku P.P. z dnia [...] lipca 2010r. o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I C 282/10 toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] oraz spraw 1 Ds. 2262/09 i 3 Ds. 150/09 prowadzonych w Prokuraturze Rejonowej. W związku z powyższym wskazać trzeba, że stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przytoczony przepis wskazuje podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, co oznacza, iż w razie wystąpienia tej przesłanki organ zobowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, a także kontrolować czy w toku postępowania nie zaistniała taka podstawa. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa uzależnione jest zatem od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2006r. sygn. akt IV SA/Wa 341/2006). Konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie powołanego przepisu zachodzi więc tylko wtedy, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe (vide wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 1983r., I SA 481/83 ONSA 1983/2 poz. 65, wyrok WSA w W-wie z dnia 22 czerwca 2007r., VI SA/Wa 640/07, LEX nr 355909). Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na ww. podstawie nie jest dopuszczalne. Z tych względów organ, przed którym toczy się postępowanie główne zobligowany jest do ustalenia, czy taki związek przyczynowy występuje. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji. Zależność ta musi być bezpośrednia (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl. oraz uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1, poz. 11). Natomiast jeśli w sprawie wyłania się zagadnienie, które wskazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale nie rodzi ono obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Rozpatrzenie spraw wskazanych we wniosku o zwieszenie postępowania niewątpliwie nie tamuje rozpoznania sprawy toczącej się w postępowaniu głównym. Nie istnieje bowiem bezpośredni związek przyczynowy miedzy rozstrzygnięciem sprawy samowolnego utwardzenia części działki o nr [...], a rozstrzygnięciem sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] w przedmiocie odwołania darowizny działki [...] przez Z. i J.P. Ewentualne przyszłe zmiany w zakresie własności działki [...] niewątpliwie nie stanowią zagadnienia wstępnego dla sprawy ww. samowoli budowlanej. Organy dokonują oceny sprawy w stanie faktycznym i prawnym aktualnym na datę orzekania i nie muszą wyczekiwać na jego ewentualną zmianę. W przedstawionych okolicznościach brak było podstaw do zawieszenia biegu procedury legalizacyjnej w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu w sprawie o odwołanie darowizny, jak i w sprawach prowadzonych w Prokuraturze Rejonowej w [...] w zakresie nielegalnych robót budowlanych oraz uchybień popełnionych w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] (1 Ds. 2262/09 i 3 Ds. 150/09). Na koniec dodać również trzeba, że postępowanie główne toczyło się w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w którym organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do nałożenia na inwestora obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wobec powyższych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło